Dự án còn dang dở, hạ tầng chưa hoàn thiện, có dấu hiệu hoang hóa. (Ảnh: T.Nhung)
(PLVN) – Thanh tra TP Huế mới ban hành kết luận thanh tra (KLTT) về dự án Khu tái định cư (TĐC) vùng sạt lở xã Nhâm (nay là xã A Lưới 2) và chỉ ra các vi phạm, thiếu sót tại dự án này.
Chọn nơi nguy cơ sạt lở đất làm… khu TĐC
Dự án được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) phê duyệt chủ trương đầu tư (CTĐT) tháng 7/2019, tổng mức đầu tư gần 15 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương; do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực (BQLDA) huyện A Lưới (nay là BQLDA khu vực 2) làm chủ đầu tư (CĐT).
Khởi công tháng 12/2019, dự kiến hoàn thành sau 1 năm, mục tiêu của dự án là bố trí nơi ở ổn định cho khoảng 50 hộ dân bị mất đất do thiên tai và các hộ người Lào nhập quốc tịch Việt Nam, góp phần giữ vững quốc phòng, an ninh vùng biên giới.
Theo báo cáo của CĐT, dự án đã thi công hạng mục nền đường đạt 95%, công trình trên tuyến đã thi công 5/6 cống, san nền hoàn thành 30%, hạng mục hệ thống cấp điện và thiết bị cấp điện hoàn thành 57%. Dự án đã giải ngân 8,3/13,5 tỷ đồng, đạt 61,7% kế hoạch.
Tuy nhiên, theo ghi nhận, hiện dự án còn dang dở, hạ tầng chưa hoàn thiện, có dấu hiệu hoang hóa. Hệ thống cống, mương thoát nước bị bồi lấp. Nhiều lô đất TĐC bị cây cỏ phủ kín, khó nhận dạng ranh giới. Tuyến đường dẫn lên khu TĐC chưa hoàn thành san nền, nhiều vị trí bị mưa lũ xói lở.
Theo KLTT, ngay từ khâu chuẩn bị, hồ sơ xin phê duyệt CTĐT đã thể hiện sự vội vàng, thiếu trách nhiệm của các bên liên quan. UBND huyện A Lưới (cũ) trình phê duyệt CTĐT khi hồ sơ chưa có bản đồ thể hiện địa hình khu vực; phương án thiết kế không phân kỳ đầu tư; tổng mức đầu tư chỉ tạm tính mà không có thuyết minh tính toán chi tiết.
Khi tham mưu cho UBND tỉnh, Sở KH&ĐT cũ (nay là Sở Tài chính) đã bỏ qua quy định bắt buộc tại Nghị định 136/2015/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư công 2014; đã không lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn Sở Xây dựng, Sở NN&MT.
Dù Sở Xây dựng đã có công văn cảnh báo về việc này, nhưng Sở Tài chính vẫn không báo cáo cụ thể các cảnh báo này; không thẩm định độ tuân thủ pháp luật hay hiệu quả kinh tế – xã hội; vẫn trình UBND tỉnh ký phê duyệt.
Vi phạm từ khâu chuẩn bị đã dẫn đến các thiếu sót trong công tác khảo sát, thiết kế thi công dự án. Đơn vị tư vấn khảo sát thiết kế (Cty CP Tư vấn Xây dựng Thừa Thiên Huế) dùng máy định vị GPS cầm tay có độ chính xác thấp, kết hợp bản đồ cũ 2015, khiến tọa độ dự án lệch tới 5m so với Hệ tọa độ Quốc gia. Các cơ quan chức năng còn bỏ qua bước khảo sát địa chất với diện tích đất san gạt nền.
Dù mục tiêu của dự án là bố trí nơi ở ổn định cho 50 hộ dân biên giới vùng sạt lở, nhưng thực tế thiết kế bản vẽ chỉ cắm mốc chia được 44 lô đất ở và 2 lô đất công cộng, thiếu 6 lô so với mục tiêu phê duyệt. Kết quả rà soát thực địa cho thấy 30/44 lô đất ở không thể sử dụng do nằm trên địa hình cao, có nguy cơ sạt lở đất.
Kiến nghị UBND TP ban hành chủ trương dừng dự án
Công tác bồi thường, hỗ trợ cũng phát sinh sai phạm. Huyện A Lưới (cũ) đã phê duyệt, thanh toán số tiền bồi thường vượt hơn 25,9 triệu đồng. Trong khi đó, 4 hộ dân đã bị ảnh hưởng đất đai nhưng vẫn chưa nhận được hơn 571 triệu đồng tiền bồi thường do việc chi trả bị bỏ dở.
Về tài chính, CĐT đã thanh toán 100% chi phí quản lý dự án và giám sát khi công trình chưa hoàn thành, chưa nghiệm thu đưa vào sử dụng. Việc thanh toán thừa khối lượng bê tông mương, rãnh hơn 12,4 triệu đồng.
Từ năm 2021 đến tháng 3/2026, UBND huyện A Lưới (cũ) và CĐT đã 8 lần gửi tờ trình xin điều chỉnh CTĐT, các hồ sơ điều chỉnh đều thiếu sót nhiều hạng mục. Thậm chí, tại lần trình thứ 8 (tháng 3/2026), BQLDA và Sở Tài chính còn đề xuất “mở rộng đối tượng bố trí TĐC”, cắt giảm quy mô từ 50 xuống 24 hộ. Đề xuất này làm thay đổi hoàn toàn mục tiêu ban đầu của dự án là trái với quy định sử dụng nguồn vốn dự phòng Trung ương, vi phạm các quy định khác.
Do dự án kéo dài hơn 5 năm, không có chỗ ở, toàn bộ các hộ dân thuộc diện TĐC ban đầu đã được địa phương xét duyệt đưa vào thụ hưởng chính sách Chương trình Mục tiêu Quốc gia 1719 và các chương trình khác. Hiện người dân đã nhận hỗ trợ nhà ở, đất sản xuất, ổn định cuộc sống. UBND xã A Lưới 2 đã có văn bản xác nhận hiện trên địa bàn không còn đối tượng nào thuộc diện phải bố trí TĐC vào dự án này nữa.
Thanh tra TP kiến nghị UBND TP ban hành chủ trương dừng dự án trên; yêu cầu rà soát, tham mưu phương án chuyển đổi mục đích sử dụng khu đất và các tài sản công đã đầu tư dở dang, bảo đảm phù hợp quy hoạch mới, hạn chế nguy cơ tiếp tục lãng phí.
BQLDA khu vực 2 phải giảm trừ quyết toán hơn 232 triệu đồng chi sai quy định; cân đối ngân sách chi trả dứt điểm hơn 571 triệu đồng tiền bồi thường còn thiếu cho 4 hộ dân.
Thùy Nhung
Nguồn: baophapluat.vn
