Trong bối cảnh áp lực cuộc sống gia tăng, việc cha mẹ còn quá trẻ, thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc và kiến thức nuôi dạy con, bạo lực vẫn bị không ít người xem là cách dạy con bình thường. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thay đổi nhận thức xã hội và nhân rộng mô hình “kỷ luật tích cực” để phòng ngừa bạo lực với trẻ em từ sớm.
Thiếu kỹ năng làm cha mẹ, trẻ nhỏ dễ trở thành nạn nhân
Chia sẻ trên Tạp chí Trẻ em Việt Nam, TS. LS Đặng Văn Cường, khẳng định nuôi dạy một đứa trẻ chưa bao giờ là việc dễ dàng. Quá trình này đòi hỏi cha mẹ phải có sự trưởng thành về tâm lý, sự kiên nhẫn cùng kiến thức và kỹ năng làm cha mẹ. Trẻ nhỏ trong giai đoạn phát triển thường hiếu động, quấy khóc, chưa kiểm soát được hành vi nên rất cần sự bao dung và phương pháp giáo dục đúng đắn từ người lớn.
Tuy nhiên, hiện nay nhiều người bước vào vai trò làm cha mẹ khi tuổi đời còn quá trẻ, thậm chí chưa đến 20 tuổi, nên nhận thức và tâm lý chưa thực sự ổn định. Kỹ năng kiểm soát cảm xúc, hiểu biết về tâm sinh lý trẻ em hay kinh nghiệm chăm sóc con còn hạn chế. Khi phải đối mặt với áp lực cuộc sống, áp lực tài chính hoặc mâu thuẫn tình cảm, sự bồng bột và thiếu kiềm chế rất dễ dẫn đến những hành vi tiêu cực, trong đó có bạo lực với trẻ em.
TS.LS Đặng Văn Cường cho rằng cần thay đổi quan niệm dạy con bằng đòn roi, đồng thời trang bị kỹ năng làm cha mẹ để phòng ngừa bạo hành trẻ em từ sớm.
Liên quan vụ việc đau lòng xảy ra tại Hà Nội gần đây, ông Đặng Hoa Nam – Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam cho rằng “người mẹ sinh con khi còn quá trẻ và có dấu hiệu lệch lạc về hành vi, cảm xúc liên quan đến sức khỏe tâm thần. Nếu những biểu hiện này được phát hiện sớm và có biện pháp hỗ trợ phù hợp, đồng thời trẻ được bảo vệ kịp thời, có thể hậu quả đã không nghiêm trọng đến vậy”.
Ngoài ra, không ít phụ huynh hiện nay thiếu kiến thức về “kỷ luật tích cực” cũng như kỹ năng chăm sóc, giáo dục con cái. Khi áp lực cuộc sống gia tăng, họ dễ hành động theo cảm xúc và sử dụng bạo lực như một cách giải tỏa.
Theo các chuyên gia, những gia đình có cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần cần được đưa vào diện theo dõi sát sao hơn. Thực tế cho thấy nhiều vụ việc đau lòng xảy ra khi người lớn có biểu hiện tâm lý bất ổn, khiến trẻ bị bỏ đói, hành hạ, bạo lực, thậm chí bị xâm hại tính mạng. Đây là nhóm nguy cơ cao cần được hệ thống bảo vệ trẻ em phát hiện và giám sát từ sớm.
“Kỷ luật tích cực” cần được nhân rộng để ngăn bạo lực với trẻ em
Theo luật sư Đặng Văn Cường, để ngăn chặn tình trạng bạo hành trẻ em, điều quan trọng trước tiên là phải thay đổi nhận thức xã hội về việc dùng bạo lực trong dạy con. Hành vi đánh đập, xúc phạm hay trừng phạt trẻ bằng bạo lực không thể được xem là chuyện riêng trong gia đình mà là hành vi vi phạm pháp luật.
Ngoài ra, thực trạng yêu sớm, kết hôn sớm nhưng thiếu chuẩn bị cho đời sống gia đình cũng đang trở thành vấn đề đáng lo ngại. Khi hôn nhân đổ vỡ, trẻ nhỏ thường là người chịu tổn thương lớn nhất. Nếu sống cùng cha dượng hoặc mẹ kế nhưng thiếu sự yêu thương, thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc, thậm chí có lối sống lệch lạc, nguy cơ trẻ bị bạo hành sẽ rất cao. “Vì vậy, bên cạnh giáo dục pháp luật, việc trang bị kỹ năng tiền hôn nhân, kỹ năng làm cha mẹ và nâng cao trách nhiệm với con cái cho giới trẻ là điều đặc biệt cần thiết”, TS. LS Đặng Văn Cường nhấn mạnh.
Theo ông Đặng Hoa Nam, để nhìn nhận đầy đủ các vụ trẻ em bị bạo hành trong gia đình, cần nghiên cứu toàn diện hoàn cảnh của từng trường hợp, từ điều kiện kinh tế, xã hội đến sự ổn định của công ăn việc làm của cha mẹ. Đây là cơ sở để các cơ quan chức năng xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp và can thiệp kịp thời với từng nhóm gia đình có nguy cơ.
Ông Đặng Hoa Nam nhấn mạnh việc nhân rộng mô hình “kỷ luật tích cực” và giáo dục kỹ năng làm cha mẹ là giải pháp quan trọng để giảm nguy cơ bạo lực với trẻ em trong gia đình.
Bên cạnh hỗ trợ về an sinh xã hội, cha mẹ cũng cần được trang bị kỹ năng quản lý cảm xúc, giải tỏa áp lực và phương pháp nuôi dạy con phù hợp. Đặc biệt, các chương trình giáo dục làm cha mẹ và mô hình “kỷ luật tích cực” – phương pháp nuôi dạy con không sử dụng bạo lực – cũng cần được nhân rộng. Khi phụ huynh được trang bị kỹ năng kiểm soát cảm xúc và phương pháp giáo dục phù hợp, nguy cơ bạo lực trong gia đình có thể được giảm thiểu từ sớm.
Ông Đặng Hoa Nam cho biết, trong công tác bảo vệ trẻ em, quan điểm của Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam là đặc biệt chú trọng vào công tác phòng ngừa. Thời gian qua Hội đã và đang đẩy mạnh chương trình giáo dục làm cha mẹ, tập trung triển khai các mô hình thí điểm về “kỷ luật tích cực”. Mục tiêu là giúp phụ huynh biết kiểm soát cơn nóng giận, tránh trút bạo lực lên trẻ em, đồng thời hướng dẫn các phương pháp chăm sóc, giáo dục con mà không cần sử dụng đòn roi./.
Nguồn:treemvietnam.net.vn
