Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa phát biểu tại phiên họp. (Ảnh trong bài: Quochoi.vn)
Sáng 12/8, Quốc hội (QH) thảo luận ở hội trường về việc thành lập TP Quảng Ninh và TP Bắc Ninh. Nhất trí cao với việc thành lập 2 TP này, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu tạo ra một mô hình quản trị mới, tổ chức lại không gian phát triển, phát huy lợi thế riêng của từng địa phương, đồng thời bảo đảm người dân thực sự được thụ hưởng những thành quả từ quá trình chuyển đổi.
Tái thiết toàn diện về thể chế, năng lực quản trị
Các đại biểu nhất trí cho rằng, việc thành lập 2 TP này có đầy đủ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và thực tiễn; phù hợp với yêu cầu tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC), tổ chức lại không gian phát triển và xây dựng chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Đồng thời, các ý kiến phát biểu cũng nhấn mạnh, ý nghĩa của chủ trương này không nằm ở việc hình thành thêm 2 TP mới, mà ở việc mở ra một không gian phát triển mới với năng lực quản trị mới.
Theo Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn Quảng Ngãi), chuyển đổi lên TP “không phải là một tấm áo khoác hành chính” mà phải là cuộc tái thiết toàn diện về thể chế, năng lực quản trị và chất lượng sống của Nhân dân. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh sang quản trị đô thị hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, quản trị dựa trên kết quả và đánh giá thực chất hiệu quả hoạt động của bộ máy. “Phải chuyển đổi triệt để sang quản trị đô thị hiện đại, hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả. Áp dụng các phương thức quản trị dựa trên kết quả, công cụ đo lường KPI và OKR để tiếp cận hiệu quả đến tận cấp cơ sở”, Đại biểu nói.
Chung quan điểm, đề cập đến sự cần thiết có thay đổi về chất, Đại biểu Bùi Văn Dũng (Đoàn Thanh Hóa) nhận định, với địa giới không thay đổi, 2 đề án không thể dừng ở tên gọi “Thành phố”, mà phải tạo ra mô hình quản trị mới, tổ chức lại không gian và nâng cao chất lượng sống. Cả 2 đề án cần chuyển từ đủ tiêu chuẩn thành lập sang đủ năng lực vận hành. “Mỗi đề án cần kèm bộ tiêu chí sau 3 đến 5 năm, thời gian thực hiện thủ tục, chi phí logistic giảm bao nhiêu, dịch vụ công, môi trường hạ tầng xã hội cải thiện ra sao, chênh lệch giữa các khu vực được thu hẹp thế nào? Nếu không đo được giá trị gia tăng, dễ dẫn đến việc nâng cấp ĐVHC nhưng chưa nâng cấp năng lực phát triển”, Đại biểu nêu ý kiến.
Đề cập đến lợi thế không gian biển, đảo, biên giới và di sản của Quảng Ninh, Đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn TP Hà Nội) đề nghị phát huy lợi thế này để xây dựng Quảng Ninh thành một trung tâm kinh tế biển mạnh, phát triển đồng bộ du lịch, di sản, hàng hải, logistics, thủy sản, năng lượng tái tạo và những ngành kinh tế biển mới. Cùng với đó là nâng cao hiệu quả quản trị biển, phát triển hạ tầng chiến lược và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ kinh tế xanh, kinh tế số và kinh tế biển. Đối với Bắc Ninh, một số đại biểu nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ lợi thế của một trung tâm sản xuất lớn sang trung tâm tạo ra giá trị lớn.
Bên cạnh những động lực tăng trưởng mới, các đại biểu cũng đặc biệt lưu ý các địa phương không để quá trình đô thị hóa làm gia tăng khoảng cách phát triển, để người dân được thụ hưởng những giá trị mà phát triển mang lại.
Xác định tiến độ trên khả năng cân đối nguồn lực
Cũng trong ngày 12/8, QH thảo luận ở hội trường về chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội; việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Cơ bản thống nhất 2 nội dung này, Đại biểu Tạ Thị Yên (Đoàn Điện Biên) cho rằng cả 2 dự án phải được tiếp cận như những hành lang phát triển, không chỉ là những tuyến giao thông. Do đó, Đại biểu đề nghị, cùng với tuyến chính, phải triển khai đồng bộ các điểm nối. “Nếu tuyến chính hoàn thành mà các điểm kết nối vẫn nghẽn thì công trình có thể thông về hạ tầng nhưng hành lang kinh tế vẫn chưa thực sự thông”, Đại biểu nói và đề nghị Chính phủ xác định rõ các điểm kết nối trọng yếu, trách nhiệm đầu tư và tiến độ hoàn thành đồng bộ.
Đại biểu Tạ Thị Yên phát biểu tại phiên họp.
Bên cạnh đó, Đại biểu cũng cho rằng, tiến độ phải được đặt trên nền tảng khả năng cân đối nguồn lực và hiệu quả cả vòng đời dự án. Dẫn việc toàn tuyến xây dựng đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội dài khoảng 349km nhưng giai đoạn 2026 – 2030 mới ưu tiên khoảng 116km trong khi nhu cầu vốn toàn tuyến rất lớn, Đại biểu kiến nghị không nên dàn đều nguồn lực mà ưu tiên những đoạn có khả năng khai thác độc lập, tạo hiệu quả mạng lưới và liên kết vùng sớm nhất, đã sẵn sàng về mặt bằng và nguồn vốn, tránh cùng khởi công nhiều đoạn nhưng sau đó kéo dài do thiếu nguồn lực…
Trong khi đó, Đại biểu Lê Đào An Xuân (Đoàn Đắk Lắk) chỉ ra, hiện nay, QH đang phải ban hành liên tục các nghị quyết thí điểm hoặc nghị quyết quy định về cơ chế, chính sách đặc thù cho từng dự án quan trọng quốc gia. Cách tiếp cận này cần thiết để xử lý các yêu cầu cấp bách nhưng về lâu dài có thể tạo sự khác biệt về thể chế giữa các địa phương và gia tăng tính phức tạp, phân mảnh của hệ thống pháp luật. Do vậy, Đại biểu kiến nghị QH mở rộng phạm vi áp dụng với các cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng với dự án đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội cho các dự án tương tự; đồng thời luật hóa các chính sách đã được thực tiễn chứng minh hiệu quả để tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông chiến lược tại các vùng, miền.
Qua đó, góp phần tăng cường liên kết vùng mở rộng không gian phát triển và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số của các địa phương và cả nước trong giai đoạn tới.
Minh Ngọc
Nguồn:baophapluat.vn
