Một trong những điểm đổi mới trong cơ chế tài chính cho nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là khoán chi trong thực hiện các nhiệm vụ này.
Từ quy trình đăng ký, xét duyệt…
Nhiều ý kiến hiện nay quan tâm đến quy trình đăng ký, xét duyệt, triển khai và nghiệm thu các đề tài khoa học và công nghệ, trong đó đặt ra câu hỏi về thời gian thực hiện thông thường kéo dài bao lâu, quy trình nghiệm thu, thanh toán đã có những điểm nào cởi mở hơn, cũng như yêu cầu tiếp tục đổi mới cơ chế tài chính cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn để các nhà khoa học yên tâm đầu tư cho công tác chuyên môn.
Hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ
Thông tin về vấn đề này, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia cho biết, căn cứ Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (Luật số 93/2025/QH15); Nghị định số 267/2025/NĐ-CP (Điều 11 đến Điều 17); Nghị định số 265/2025/NĐ-CP (Điều 10 đến Điều 17 và Điều 23).
Theo đó, tổ chức, cá nhân đề xuất đăng ký xét tài trợ, đặt hàng thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nộp hồ sơ (đơn đăng ký thực hiện nhiệm vụ, thuyết minh nhiệm vụ, tài liệu chứng minh tư cách pháp lý…) theo quy định đến cơ quan quản lý nhiệm vụ.
Việc xét tài trợ thông qua hội đồng xét tài trợ và/hoặc ý kiến của các chuyên gia phản biện. Trên cơ sở biên bản họp hội đồng, cơ quan quản lý nhiệm vụ thông báo kết quả cho tổ chức đề xuất. Tổ chức, cá nhân đề xuất xem xét tiếp thu ý kiến và gửi về cơ quan quản lý nhiệm vụ.
Cơ quan quản lý nhiệm vụ chịu trách nhiệm tổ chức thẩm định kinh phí nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua Tổ thẩm định và thông báo kết quả cho tổ chức đề xuất. Tổ chức đề xuất có trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ và gửi về cơ quan quản lý nhiệm vụ.
Cơ quan quản lý nhiệm vụ xem xét, quyết định phê duyệt tổ chức chủ trì, phương thức khoán chi, mức kinh phí khoán, nội dung được phép khoán chi; dự kiến sản phẩm đầu ra và thời gian thực hiện nhiệm vụ.
Thời gian phê duyệt nhiệm vụ tối đa 110 ngày kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ đề xuất nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày có quyết định phê duyệt, cơ quan quản lý nhiệm vụ thực hiện ký hợp đồng giao nhiệm vụ với tổ chức chủ trì, các tổ chức được tài trợ có trách nhiệm mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để tiếp nhận, quản lý và sử dụng kinh phí được giao. Kinh phí đợt 1 sẽ được cấp ngay sau khi hợp đồng được ký kết.
Việc cấp tiếp kinh phí để thực hiện nhiệm vụ được thực quy định tại Khoản 5 Điều 16 Nghị định số 267/2025/NĐ-CP, căn cứ vào tiến độ triển khai phù hợp với công việc; tình hình sử dụng kinh phí và tiến độ giải ngân kinh phí hiệu quả, đúng mục đích, phù hợp với nội dung công việc và kết quả đạt được; tổ chức chủ trì thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định liên quan trong quá trình triển khai.
Đổi mới cơ chế tài chính
Hồ sơ nghiệm thu, đánh giá cuối kỳ phải được nộp trong thời gian thực hiện hợp đồng giao nhiệm vụ hoặc thời gian gia hạn (nếu có). Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ đề nghị nghiệm thu, cơ quan quản lý nhiệm vụ thực hiện thủ tục nghiệm thu, đánh giá cuối kỳ.
Cơ quan quản lý nhiệm vụ thành lập tổ chuyên gia hoặc thuê chuyên gia tư vấn độc lập, tổ chức tư vấn để đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, cơ quan quản lý nhiệm vụ có trách nhiệm gửi văn bản thông báo về kết quả nghiệm thu, đánh giá và báo cáo đánh giá cho tổ chức chủ trì và cập nhật trên cổng dịch vụ công trực tuyến. Văn bản thông báo được gửi cho tổ chức chủ trì trong thời gian không quá 45 ngày kể từ thời điểm nhận được hồ sơ nghiệm thu, đánh giá cuối kỳ hợp lệ.
Điểm đổi mới nữa trong cơ chế tài chính cho nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để hỗ trợ nhà khoa học yên tâm đầu tư cho công tác chuyên môn là khoán chi trong thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo đó, chi nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, mẫu vật… được khoán chi mà trước đó không được khoán chi. Tổ chức chủ trì thực nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và nhà khoa học được tự chủ, tự chịu trách nhiệm quyết định việc sử dụng kinh phí khoán.
Đối với phần kinh phí khoán chi của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng toàn bộ hoặc một phần ngân sách nhà nước, tổ chức, cá nhân chủ trì được tự quyết định việc lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Với kinh phí khoán chi tổ chức chủ trì được tự quyết định điều chỉnh giữa các khoản mục chi, nội dung chi, quyết định việc sử dụng kinh phí từ công lao động để thuê chuyên gia trong và ngoài nước theo mức kinh phí thỏa thuận; không phải quyết toán chi tiết theo từng khoản mục, nội dung chi, quyết toán số kinh phí khoán chi thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo căn cứ vào kết quả đánh giá sản phẩm, tự chịu trách nhiệm, đảm bảo công khai minh bạch trong nội bộ tổ chức chủ trì.
Hiện nay, các cơ quan quản lý thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ đang đẩy mạnh sang cơ chế quỹ, cơ chế khoán chi, công tác số hóa để giảm giấy tờ và rút ngắn thời gian làm thủ tục và giảm gánh nặng cho các tổ chức chủ trì; cơ quan quản lý nhiệm vụ chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Bên cạnh đó, đã nới lỏng quy định về kinh phí và cải cách thủ tục thanh quyết toán nhiệm vụ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để các nhà khoa học tập trung cho công tác nghiên cứu.
Nguồn:congthuong.vn
