Theo đại biểu, tinh thần của dự thảo Luật rất tiến bộ: Giảm quản lý bằng giấy phép, điều kiện, hồ sơ; tăng quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn, dữ liệu, giám sát thực thi.
Cắt giảm mạnh điều kiện đầu tư kinh doanh
Ngày 7/8, Quốc hội thảo luận ở tổ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga – đoàn Hải Phòng phát biểu tại phiên họp
Góp ý về dự án Luật, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga – đoàn Hải Phòng cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành Luật và thống nhất với nhiều nội dung trong dự thảo Luật cũng như Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường.
Đánh giá cao cách tiếp cận của dự án Luật lần này, đại biểu cho rằng, mặc dù sửa đổi đồng thời 4 luật nhưng cơ quan soạn thảo không mở rộng phạm vi điều chỉnh mà tập trung tương đối rõ vào ba nhóm chính sách: Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; đồng thời hoàn thiện một số cơ chế quản lý để bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Đặc biệt, theo hồ sơ, dự thảo Luật dự kiến bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, cắt giảm 47 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa 4 điều kiện và sửa đổi, bổ sung 3 điều kiện; riêng lĩnh vực tần số vô tuyến điện cắt giảm 33/41 điều kiện đầu tư kinh doanh được quy định tại Luật. Đây là mức độ cải cách khá mạnh và thể hiện rõ tinh thần chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Đại biểu cũng đánh giá cao việc Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu nhiều ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra trong quá trình hoàn thiện dự thảo. Ví dụ, quy định về chứng chỉ vô tuyến điện viên đã được bổ sung nội dung công nhận chứng chỉ; việc phân định thẩm quyền giữa các bộ đã rõ hơn; chính sách cấp băng tần phục vụ kết hợp phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh cũng được bổ sung cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn khá đầy đủ.
Đồng tình với việc cắt giảm mạnh điều kiện đầu tư kinh doanh, tuy nhiên đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị đặc biệt quan tâm đến năng lực hậu kiểm sau khi các điều kiện tiền kiểm được bãi bỏ. “Tinh thần của dự thảo rất tiến bộ: Giảm quản lý bằng giấy phép, điều kiện, hồ sơ; tăng quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn, dữ liệu và giám sát thực thi” – đại biểu nói.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng yêu cầu kiên quyết xóa bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, đồng thời phải thiết kế đầy đủ phương thức quản lý thay thế đối với những điều kiện, thủ tục được bãi bỏ.
Nhận định đây phải là hai vế của cùng một cuộc cải cách, đại biểu cho rằng, cắt giảm điều kiện mà không có công cụ hậu kiểm đủ mạnh thì có nguy cơ buông lỏng quản lý; nhưng hậu kiểm quá nhiều tầng, quá nhiều báo cáo, kiểm tra thì lại có nguy cơ tạo ra một gánh nặng hành chính mới cho doanh nghiệp.
“Điều này đặc biệt quan trọng trong các lĩnh vực mà dự án Luật điều chỉnh. Tần số vô tuyến điện là tài nguyên quốc gia hữu hạn; tên miền quốc gia “.vn” liên quan đến tài nguyên Internet, chủ quyền số; dịch vụ tin cậy và chữ ký số lại là hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số” – đại biểu nhấn mạnh.
Do đó, nữ đại biểu đoàn Hải Phòng đề nghị Chính phủ khi hoàn thiện các nghị định hướng dẫn phải xác định rõ đối với mỗi nhóm điều kiện được cắt giảm: Công cụ quản lý thay thế là gì, cơ quan nào chịu trách nhiệm, dựa trên cơ sở dữ liệu nào và chế tài ra sao khi phát hiện vi phạm.
Đồng thời, cần thực hiện đúng nguyên tắc dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, tăng kết nối giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin Nhà nước đã có. Báo cáo thẩm tra cũng đã đặt đây là một trong những điều kiện quan trọng bảo đảm thi hành Luật.
“Cải cách thủ tục hành chính chỉ thực sự thành công khi doanh nghiệp giảm được giấy tờ nhưng Nhà nước không giảm năng lực quản lý” – đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho hay.
Làm rõ cơ chế hài hòa lợi ích
Đối với cơ chế chia sẻ, sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga tán thành chủ trương nhưng đề nghị tiếp tục làm rõ cơ chế hài hòa lợi ích.
“Tôi đồng tình với mục tiêu tận dụng hiệu quả hạ tầng viễn thông đã đầu tư, phát huy tính lưỡng dụng của hạ tầng, tránh đầu tư trùng lặp và bảo đảm khả năng huy động nhanh chóng cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh khi cần thiết. Báo cáo thẩm tra cũng thống nhất với mục tiêu này. Tuy nhiên, đây là vấn đề trực tiếp liên quan đến quyền tài sản của doanh nghiệp, chi phí đầu tư, vận hành, bảo trì và nghĩa vụ tài chính” – đại biểu cho hay.
Vì vậy, đại biểu đề nghị văn bản hướng dẫn phải làm rõ hơn ít nhất ba nội dung: Một là, phạm vi hạ tầng nào buộc phải chia sẻ, trong trường hợp nào doanh nghiệp có quyền từ chối vì lý do an toàn kỹ thuật hoặc không đủ năng lực dự phòng.
Hai là, phải có cơ chế hạch toán, bù đắp các chi phí thực tế phát sinh, phân biệt rõ việc “sử dụng miễn phí” với việc yêu cầu doanh nghiệp phải tự gánh toàn bộ chi phí phát sinh từ nhiệm vụ Nhà nước giao.
Ba là, cần bảo đảm cơ chế này không ảnh hưởng bất hợp lý đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường và cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh nghiệp viễn thông.
Báo cáo thẩm tra đã yêu cầu việc chia sẻ phải công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp và các chủ thể có liên quan; đồng thời làm rõ cơ chế bù đắp chi phí, xử lý tài chính và yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh mạng, bí mật nhà nước. Tôi đề nghị Chính phủ tiếp tục cụ thể hóa đầy đủ những nguyên tắc này trong Nghị định.
Theo đại biểu, giá trị lớn nhất của dự án Luật lần này không chỉ nằm ở số lượng thủ tục hay điều kiện kinh doanh được cắt giảm, mà ở việc thay đổi phương thức quản lý nhà nước: Từ quản lý bằng hồ sơ và điều kiện sang quản lý bằng dữ liệu, tiêu chuẩn và trách nhiệm giải trình.
“Nếu làm tốt được bước chuyển này, Luật không những tháo gỡ ngay những vướng mắc hiện nay mà còn tạo ra một phương thức quản trị phù hợp hơn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” – đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nêu rõ.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật và đặc biệt là các văn bản quy định chi tiết theo tinh thần: cắt giảm thực chất, hậu kiểm hiệu quả, chuyển tiếp thông suốt và tuyệt đối không để cải cách thủ tục hành chính làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước.
Quỳnh Nga
Nguồn: congthuong.vn
