Nông sản địa phương thu hút du khách chọn lựa, mua sắm tại một lễ hội ở Hà Nội. (Ảnh: PV)
(PLVN) – Không chỉ là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, nông sản Việt Nam đang trở thành “đại sứ văn hóa”, mở ra những hành trình trải nghiệm độc đáo cho du khách trong và ngoài nước. Từ những vườn cây trĩu quả ở miền Tây, đồi chè xanh ngút ngàn, cho đến những làng nghề chế biến nông sản truyền thống, nông nghiệp đang tạo nên những sản phẩm du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và đưa thương hiệu nông sản Việt vươn xa trên bản đồ thế giới.
Theo dấu nông sản, khám phá Việt Nam
Mới đây, Lễ hội Sen Hà Nội 2026 diễn ra sôi nổi tại khu vực Hồ Tây, với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm đặc sắc. Sen từ lâu được xem là sản vật tiêu biểu, gắn bó mật thiết với vùng đất Tây Hồ nghìn năm văn hiến, đặc biệt là giống sen bách diệp. Theo Ban Tổ chức, Lễ hội Sen Hà Nội 2026 đã thu hút khoảng 300.000 lượt khách trong nước và quốc tế đến tham quan, trải nghiệm tại Vườn hoa Lý Tự Trọng cùng nhiều không gian văn hóa, du lịch trên địa bàn phường Tây Hồ và các vùng trồng sen của thành phố.
Trong khi đó, mô hình du lịch miệt vườn từ lâu đã trở thành thương hiệu của nhiều điểm đến du lịch. Các địa phương như Tiền Giang, Vĩnh Long, Bến Tre, Cần Thơ thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm nhờ những trải nghiệm gắn với nông nghiệp như hái trái cây tại vườn, chèo xuồng trên kênh rạch, tham quan quy trình sản xuất kẹo dừa, mật ong hay chế biến đặc sản địa phương. Những vườn sầu riêng, chôm chôm, măng cụt vào mùa thu hoạch luôn là điểm đến hấp dẫn đối với du khách quốc tế.
Theo Tiến sĩ Lê Hoàng Dũng (Trường ĐH KHXH&NV – ĐHQG TP HCM), du lịch nông thôn ngày nay không chỉ đơn thuần là hoạt động khai thác cảnh quan hay tiêu thụ nông sản, mà cần hướng đến việc xây dựng sinh kế bền vững, nâng cao đời sống người dân và khơi dậy niềm tự hào văn hóa bản địa. Theo ông, Việt Nam sở hữu tài nguyên sinh thái và tri thức dân gian vô cùng phong phú, trong đó hơn 60% dân số sinh sống tại nông thôn chính là một lợi thế đặc biệt để phát triển các mô hình du lịch trải nghiệm.
Sự phát triển của chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) cũng tạo thêm động lực cho du lịch nông thôn. Cả nước hiện đã có hơn 20 nghìn sản phẩm OCOP được công nhận đạt từ 3 sao trở lên. Hà Nội dẫn đầu cả nước với hơn 3.400 sản phẩm. Nhiều địa phương đã gắn các sản phẩm OCOP với tuyến, điểm du lịch nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và gia tăng trải nghiệm cho du khách.
Xu hướng phát triển du lịch nông nghiệp cũng phù hợp với xu thế chung của thế giới. Theo Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO), du lịch nông thôn và sinh thái chiếm khoảng 10% tổng lượng khách du lịch toàn cầu, với doanh thu ước khoảng 30 tỷ USD mỗi năm; tốc độ tăng trưởng đạt từ 10 – 30%/năm. Đây là dư địa rất lớn để Việt Nam khai thác hiệu quả lợi thế nông nghiệp và đa dạng sinh học phong phú.
Đưa nông sản Việt vươn mình ra năm châu
Thực tế cho thấy, du khách quốc tế sau khi trải nghiệm các sản phẩm nông nghiệp tại Việt Nam thường có xu hướng tìm mua, giới thiệu hoặc tiếp tục sử dụng sản phẩm khi trở về nước. Cà phê, trà, hồ tiêu, hạt điều, xoài, vải, sầu riêng… hay các sản phẩm chế biến từ nông sản Việt Nam đang ngày càng hiện diện rộng rãi trên thị trường quốc tế.
Nông nghiệp Việt Nam hiện là một trong những ngành kinh tế có tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025 dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức do bối cảnh thị trường thế giới, song xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam vẫn đạt được kết quả đáng ghi nhận khi tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu đạt 70,09 tỷ USD (tăng 12% so với năm trước). Đây cũng là mức kim ngạch cao nhất từ trước tới nay. Riêng ngành rau quả, xuất khẩu cà phê tiếp tục lập nhiều kỷ lục về giá trị. Nông sản Việt Nam hiện đã có mặt tại hơn 190 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.
Sự kết hợp giữa du lịch và nông nghiệp đang mở ra hướng đi mới cho hoạt động xúc tiến thương mại. Nhiều địa phương đã tổ chức các lễ hội trái cây, tuần lễ nông sản, hội chợ du lịch kết hợp quảng bá đặc sản địa phương. Các sự kiện như Lễ hội trái cây Nam Bộ, Festival cà phê Buôn Ma Thuột, Festival hoa Đà Lạt, Buffet Sầu riêng (Cần Thơ), không chỉ thu hút đông đảo du khách mà còn tạo cơ hội kết nối giao thương, tìm kiếm đối tác xuất khẩu.
Đặc biệt, việc phát triển các tour trải nghiệm tại vùng nguyên liệu giúp nâng cao nhận thức của người tiêu dùng quốc tế về quy trình sản xuất sạch, truy xuất nguồn gốc và giá trị văn hóa đằng sau mỗi sản phẩm. Ví dụ, như tại làng rau Trà Quế (TP Đà Nẵng), thu hút hàng nghìn lượt khách quốc tế đến trải nghiệm hoạt động vừa làm rau, vừa thưởng thức món rau trộn thơm ngon.
Bên cạnh động lực giúp cho loại hình du lịch nông thôn ở Việt Nam phát triển, vẫn còn đó những thách thức cần giải quyết. Trao đổi với báo chí, PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho biết, để du lịch gắn với OCOP trở thành hướng đi bền vững, cần có chiến lược quốc gia về phát triển kinh tế nông thôn dựa trên bản sắc địa phương. Không chỉ là câu chuyện về sản phẩm mà là câu chuyện của văn hóa, con người và vùng đất. Muốn làm được điều đó, Nhà nước phải hỗ trợ mạnh hơn về đào tạo, hạ tầng du lịch, công nghệ truy xuất nguồn gốc và quảng bá số, giúp sản phẩm thực sự bước ra thị trường rộng lớn hơn.
Nguồn:baophapluat.vn
