Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng thu nhập người phụ thuộc lên 3 triệu đồng/tháng, gấp 3 lần mức hiện hành.
Đề xuất đồng bộ với chính sách an sinh xã hội
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến rộng rãi cho Dự thảo Thông tư hướng dẫn thi hành một số nội dung Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Theo phương án được đề xuất, mức thu nhập bình quân tháng trong năm của người phụ thuộc sẽ được nâng lên 3 triệu đồng, thay cho ngưỡng 1 triệu đồng đang áp dụng.
Cụ thể, tại dự thảo thông tư, Bộ Tài chính đề xuất, mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập của người phụ thuộc quy định tại điểm b khoản 4 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và điểm c khoản 2, điểm a và b khoản 3 Điều 47 dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật không vượt quá 3 triệu đồng.
Bộ Tài chính đánh giá, mức điều chỉnh tăng thêm 2 triệu đồng được đánh giá là cao hơn mức tăng của chi tiêu bình quân đầu người và thu nhập bình quân đầu người trong giai đoạn từ năm 2014 đến nay và dự báo cho một số năm tiếp theo, đồng thời cũng cao hơn mức thu nhập bình quân để xác định hộ nghèo tại khu vực thành thị quy định tại Nghị định số 351/2025/NĐ-CP.
Theo phương án được đề xuất, mức thu nhập bình quân tháng trong năm của người phụ thuộc sẽ được nâng lên 3 triệu đồng, thay cho ngưỡng 1 triệu đồng đang hiện hành. Ảnh minh hoạ
Theo quy định đang được áp dụng, cá nhân được xác định là người phụ thuộc khi không có thu nhập hoặc có thu nhập từ tất cả các nguồn nhưng bình quân không vượt quá 1 triệu đồng mỗi tháng trong năm. Quy định này được ban hành từ năm 2013 và gần như chưa được điều chỉnh trong suốt hơn một thập kỷ.
Dữ liệu thống kê cho thấy cơ quan này cho biết chi tiêu bình quân đầu người năm 2024 đạt khoảng 2,977 triệu đồng/tháng, tăng khoảng 1,6 lần so với mức 1,888 triệu đồng của năm 2014. Trong khi đó, thu nhập bình quân đầu người đã tăng lên 5,15 triệu đồng/tháng, gần gấp đôi so với mức 2,637 triệu đồng cách đây 10 năm.
Bên cạnh đó, việc nâng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc cũng được đặt trong mối liên hệ với chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026 – 2030. Theo định hướng mới, mức thu nhập để xác định hộ nghèo, cận nghèo, đặc biệt tại khu vực thành thị đã được điều chỉnh tăng.
Vì vậy, việc nâng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc lên 3 triệu đồng/tháng được cho là phù hợp với mặt bằng chung và đảm bảo tính đồng bộ trong hệ thống chính sách.
Trên cơ sở các yếu tố về thu nhập bình quân, chi tiêu bình quân cũng như tiêu chí xác định hộ nghèo và cận nghèo trong giai đoạn tới, Cục Thuế trình Bộ Tài chính đề xuất mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc tương đương với mức thu nhập xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo khu vực thành thị cũng như mức chi tiêu bình quân đầu người.
Xác định cụ thể nhóm người phụ thuộc
Bên cạnh nội dung về mức thu nhập, Bộ Tài chính cũng tiếp tục làm rõ các nhóm đối tượng được tính là người phụ thuộc.
Đối với người phụ thuộc là con, hồ sơ cơ bản bao gồm bản chụp Giấy khai sinh và Căn cước (nếu đã được cấp). Trường hợp con nuôi, ngoài các giấy tờ trên, cần bổ sung quyết định công nhận việc nuôi con nuôi hoặc quyết định công nhận quan hệ cha, mẹ, con của cơ quan có thẩm quyền. Với con riêng của vợ hoặc chồng, người nộp thuế phải cung cấp thêm Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ chứng minh mối quan hệ.
Với người phụ thuộc là vợ hoặc chồng, hồ sơ gồm bản chụp Căn cước và Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ hợp pháp khác chứng minh quan hệ hôn nhân.
Đối với cha mẹ của người nộp thuế, dự thảo quy định chi tiết theo từng trường hợp. Cụ thể, cha mẹ ruột cần có Căn cước và Giấy khai sinh của người nộp thuế; cha mẹ vợ hoặc chồng cần thêm giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân; cha dượng, mẹ kế phải có giấy tờ liên quan đến quan hệ hôn nhân và giấy khai sinh của người liên quan. Trường hợp cha mẹ nuôi, cần bổ sung quyết định công nhận việc nuôi con nuôi theo quy định pháp luật.
Ngoài các nhóm trên, với người phụ thuộc khác mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng, hồ sơ gồm Căn cước, bản tự khai theo mẫu và giấy tờ chứng minh nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định.
Dự thảo cũng bổ sung quy định riêng đối với một số trường hợp đặc thù. Cụ thể, con từ 18 tuổi trở lên nhưng mất năng lực hành vi dân sự hoặc là người khuyết tật phải có thêm giấy xác nhận theo quy định pháp luật. Với con đang theo học tại các cơ sở giáo dục như đại học, cao đẳng, trung cấp, dạy nghề hoặc phổ thông (kể cả thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12), cần bổ sung thẻ sinh viên, xác nhận của nhà trường hoặc giấy tờ chứng minh việc đang học tập.
Đối với người không có khả năng lao động, ngoài giấy tờ chứng minh quan hệ, hồ sơ phải có thêm tài liệu xác nhận tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên theo quy định.
Về trách nhiệm kê khai, dự thảo nhấn mạnh người nộp thuế tự thực hiện đăng ký, điều chỉnh thông tin người phụ thuộc và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của nội dung kê khai, bao gồm cả thông tin thu nhập của người phụ thuộc. Trường hợp phát hiện gian lận sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và các quy định liên quan.
Đáng chú ý, đối với cá nhân cư trú là người nước ngoài, nếu không có đủ hồ sơ theo từng trường hợp cụ thể, phải cung cấp các tài liệu pháp lý do cơ quan có thẩm quyền cấp để chứng minh mối quan hệ với người phụ thuộc.
Các tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập có trách nhiệm lưu giữ đầy đủ hồ sơ chứng minh người phụ thuộc để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán theo quy định.
Về phía cơ quan thuế, việc xác định người phụ thuộc sẽ được thực hiện trên cơ sở khai thác dữ liệu từ Cổng dịch vụ công quốc gia, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành do cơ quan nhà nước quản lý. Trường hợp không thể khai thác được dữ liệu, người nộp thuế phải cung cấp đầy đủ hồ sơ liên quan theo quy định.
Theo kế hoạch, thông tư mới dự kiến sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Việc điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ góp phần đảm bảo chính sách thuế thu nhập cá nhân bám sát thực tiễn đời sống, đồng thời hỗ trợ tốt hơn cho người nộp thuế trong việc giảm trừ gia cảnh.
Nguồn:congthuong.vn
