Nếu biết khai thác, các dòng sông, hồ ở Hà Nội không chỉ là một sản phẩm du lịch mới mẻ, mà còn là hành trình trở về với cội nguồn văn hóa, mở ra hướng phát triển bền vững cho du lịch Thủ đô.
Những cung đường du lịch hấp dẫn
Thực tế cho thấy, du lịch sông nước ở Hà Nội đang đóng góp một phần vào nền kinh tế của thành phố. Đơn cử như năm 2024, du lịch đường sông Hà Nội ghi nhận doanh thu hơn 3 tỷ đồng, gần gấp đôi năm trước; 9 tháng đầu năm 2025 đạt 1,83 tỷ đồng.
Trong Báo cáo số 236/BC-SDL gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hà Nội xác định phát triển du lịch đường thủy là một trong những hướng đi chiến lược, nhằm đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng không gian trải nghiệm cho du khách. TP đã quy hoạch bốn hành lang du lịch đường sông gồm: sông Hồng, sông Đáy, sông Tô Lịch và sông Cầu – sông Cà Lồ – sông Tích, tạo nền tảng cho hệ thống du lịch thủy nội địa phát triển bền vững. Tuy nhiên, du lịch đường sông uống trà chiều, ngắm cảnh, tận hưởng không gian văn hóa hai bên bờ sông tại Hà Nội còn rất ít những công ty du lịch – lữ hành khai thác.
Bên cạnh du lịch sông, trải nghiệm không gian thiên nhiên ở các hồ tại Hà Nội đang là một điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước. Hiện nay có nhiều huyện xác định đẩy mạnh du lịch khai thác trên thế mạnh về sông nước. Quy hoạch phát triển du lịch Thành phố Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, cụm du lịch núi Sóc – hồ Đồng Quan được xác định là một trong sáu cụm du lịch trọng điểm của Thành phố với các sản phẩm du lịch tâm linh gắn với hội Gióng; du lịch sinh thái nghỉ dưỡng cuối tuần gắn với hồ Đồng Quan, hồ Đồng Đò.
Hay tại xã Đa Phúc, một trong những định hướng trọng tâm của xã Đa Phúc (Hà Nội) là phát triển không gian đô thị xanh, thông minh dựa vào lợi thế là con sông Cà Lồ. Xã đặt mục tiêu hình thành các khu đô thị hiện đại, kết hợp nhiều công viên, vườn hoa, hồ điều hòa và vành đai cây xanh, giảm tối đa bê-tông hóa. Các đầm, ao, hồ sẽ được kè bảo vệ, cải tạo thành không gian sinh thái, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Phát triển du lịch nông thôn xanh, tháo gỡ những “điểm nghẽn”
Thực tế, du lịch sông nước cần gắn liền với việc bảo vệ môi trường gìn giữ cảnh quan thiên nhiên, văn hóa. Đặc biệt, cơ sở hạ tầng cần phải đầu tư, phát triển để phục vụ nhu cầu tham quan của du khách.
Lấy ví dụ, được tổ chức trong không khí chào mừng thành công Đại hội Đảng lần thứ XIV, hành trình giới thiệu hình ảnh địa phương Đa Phúc theo hướng du lịch xanh, du lịch nông thôn và du lịch trải nghiệm văn hóa và con người cùng giữ vai trò trung tâm. “Du lịch xanh Đa Phúc – River Camping” được xác định là dự án khởi nguồn, từng bước khai thác hợp lý không gian triền đê, bãi bồi ven sông Cà Lồ tại thôn Bến, thôn Trung, kết nối với các di tích lịch sử và mô hình sản xuất nông nghiệp tiêu biểu.
Điểm cốt lõi của mô hình là đa dạng hóa sản phẩm du lịch gắn với camping ven sông, nông nghiệp xanh, tham quan di tích – lễ hội truyền thống, trên nguyên tắc bảo vệ cảnh quan sinh thái, lấy người dân làm chủ thể, du khách làm động lực phát triển. Chia sẻ với truyền thông, ông Nguyễn Hồng Minh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Đa Phúc cho biết: “Thông qua các hoạt động giáo dục, du lịch xanh và du lịch trải nghiệm, du khách có thể trực tiếp tham quan, tìm hiểu văn hóa, lịch sử địa phương, đồng thời chung tay góp phần bảo vệ môi trường”.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong nhận định về vấn đề phát triển du lịch nông thôn xanh, như muốn phát triển du lịch xanh ở các làng quê, cần bắt đầu từ những việc cụ thể, thiết thực, trước hết là xử lý môi trường, rác thải và nâng cao ý thức cộng đồng. Quan trọng nhất là để người dân thấy hứng thú làm du lịch nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, không để mai một. Phát triển du lịch không nên ồ ạt mà cần có lộ trình, quy hoạch bài bản, cách làm sáng tạo, dựa trên hệ sinh thái tự nhiên, văn hóa bản địa và một cộng đồng thân thiện.
Bên cạnh việc phát triển du lịch xanh, bảo vệ nguồn nước, thiên nhiên, khung cảnh nông thôn ở Hà Nội, cần phải đầu tư hạ tầng giao thông để thuận tiện cho việc phát triển du lịch sông nước.
Nguồn: Pháp luật Việt Nam
