Phát biểu khai mạc phiên họp thứ 4 (thường kỳ tháng 7) của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc tổ chức Kỳ họp không thường lệ thứ nhất thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Quốc hội và Chính phủ trong việc kịp thời thể chế hóa các chủ trương, kết luận của Trung ương; xử lý ngay những vấn đề cấp bách, không thể chậm trễ; tháo gỡ ách tắc, giảm áp lực cho kỳ họp cuối năm. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan siết chặt kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm tiến độ, chất lượng hồ sơ, không để dồn việc vào giai đoạn cuối.
Sáng 8/7, dưới sự chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã khai mạc Phiên họp thứ tư. Theo chương trình, Phiên họp sẽ diễn ra trong 6 ngày, chia làm 2 đợt, xem xét, cho ý kiến 39 nội dung với trọng tâm là nhiệm vụ lập pháp để chuẩn bị cho Kỳ họp không thường lệ.
Quyết tâm chính trị cao trong xử lý những vấn đề cấp bách
Phát biểu khai mạc Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến hành phiên họp thường kỳ thứ tư để cho ý kiến đối với những nội dung rất quan trọng, chuẩn bị cho Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, dự kiến khai mạc vào đầu tháng 8/2026; đồng thời chuẩn bị một số nội dung cho Kỳ họp thứ hai vào cuối năm và một số nội dung quan trọng khác.
“Việc tổ chức Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội khóa XVI thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Quốc hội và Chính phủ trong việc kịp thời thể chế hóa các chủ trương, kết luận của Trung ương; xử lý ngay những vấn đề cấp bách, không thể chậm trễ; tháo gỡ ách tắc, đồng thời giảm áp lực cho kỳ họp thường lệ cuối năm”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch Quốc hội, thông thường, Kỳ họp thứ nhất của các khóa Quốc hội chủ yếu tập trung cho công tác nhân sự. Tuy nhiên, tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI vào đầu tháng 4 vừa qua, Quốc hội cũng đã tiến hành xem xét, thông qua 9 luật và 5 nghị quyết quy phạm pháp luật. Điều này thể hiện Quốc hội khóa XVI rất quan tâm đồng hành cùng Chính phủ trong việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong chỉ đạo, điều hành về kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh.
Về chương trình phiên họp, Chủ tịch Quốc hội cho biết, đến thời điểm này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét 24 dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ; 2 dự án luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai; xem xét, thông qua 10 pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo chương trình lập pháp năm 2026 và cho ý kiến về 3 nội dung khác theo thẩm quyền.
Bên cạnh đó, Chính phủ mới có Văn bản số 379, ngày 3/7/2026, đề nghị bổ sung dự án Luật Nhà ở sửa đổi và Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi để trình Quốc hội thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn ngay tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, các Ủy ban có liên quan và các đồng chí Phó Chủ tịch Quốc hội phụ trách lĩnh vực rà soát thật kỹ, xem xét hai dự án luật này có đủ điều kiện để đưa vào chương trình Kỳ họp không thường lệ hay không.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, hiện nay, các cơ quan chưa bố trí hai dự án luật này trong chương trình phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Do vậy, đề nghị Chính phủ chỉ đạo hoàn thiện và gửi hồ sơ để các cơ quan của Quốc hội thẩm tra. Nếu bố trí để Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến cùng với dự án Luật Đất đai sửa đổi thì dự kiến thực hiện vào ngày 28/7.
Ngoài ra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng sẽ xem xét, quyết định bằng văn bản đối với 4 nghị quyết thuộc thẩm quyền. Đây là các dự án không có nhiều vấn đề phức tạp; cơ quan trình, cơ quan thẩm tra và các cơ quan liên quan đã cơ bản thống nhất nội dung, qua đó tập trung thời gian cho các nội dung quan trọng của kỳ họp.
Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm nếu không bảo đảm chất lượng, tiến độ nội dung trình
Chủ tịch Quốc hội cho biết, phiên họp dự kiến kéo dài 6 ngày. Cụ thể, đợt 1 diễn ra trong ngày 8/7 và sáng 9/7, xem xét 8 nội dung. Đợt 2 diễn ra từ ngày 14 đến ngày 17/7, xem xét 25 nội dung. Ngoài ra, bố trí ngày 28/7 để xem xét 2 nội dung sau khi đã được Trung ương cho chủ trương.
Trước khối lượng công việc lớn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan tập trung siết chặt kỷ luật, kỷ cương, bám sát chương trình phiên họp; tuyệt đối không để chậm tiến độ, xin lùi, xin rút nội dung hoặc gửi hồ sơ sát thời điểm Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến do nguyên nhân chủ quan. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu bảo đảm trong tháng 7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình Kỳ họp không thường lệ.
“Nếu không bảo đảm chất lượng, tiến độ theo chương trình, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan chủ trì thẩm tra phải chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội với trách nhiệm của người đứng đầu”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Đối với những vấn đề lớn còn có ý kiến khác nhau hoặc có chính sách mới khác với quy định của pháp luật hiện hành, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan cần chủ động phối hợp với các cơ quan của Quốc hội, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; không để dồn công việc vào giai đoạn cuối mỗi phiên họp, kỳ họp.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội thực hiện nghiêm trách nhiệm thẩm tra theo quy định; thể hiện rõ quan điểm về điều kiện, chất lượng hồ sơ, tài liệu. Đối với các dự án chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện về chất lượng hoặc tiến độ, cần kiên quyết đề xuất chưa đưa vào chương trình Kỳ họp không thường lệ, yêu cầu tiếp tục hoàn thiện để trình vào Kỳ họp cuối năm 2026.
Khi cho ý kiến đối với các dự án, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội bám sát thực tiễn gần 1 năm triển khai mô hình chính quyền ba cấp; rà soát kỹ các quy định về phân cấp, phân quyền; đánh giá đầy đủ tính khả thi của từng chính sách, bảo đảm quy định rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, để địa phương thực hiện được ngay sau khi luật có hiệu lực. Đồng thời, không để phát sinh khoảng trống pháp lý, chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.
Luật phải đồng bộ với nghị định, thông tư để đi ngay vào cuộc sống
Chủ tịch Quốc hội cũng cho biết, theo thông tin cập nhật, đến ngày 30/6 và cho đến nay, vẫn còn nhiều văn bản hướng dẫn thi hành luật, nhiều văn bản hướng dẫn thi hành nghị định chưa được ban hành. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội làm việc trực tiếp với các bộ, ngành có liên quan để làm rõ vì sao chậm ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật, vì sao chậm ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện nghị định.
Nhấn mạnh luật phải đi đôi, đồng bộ với nghị định, thông tư, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, có như vậy nghị quyết của Quốc hội tại mỗi kỳ họp mới có giá trị thực hiện ngay, mới đi vào cuộc sống của người dân và doanh nghiệp. “Người dân, doanh nghiệp đang chờ đợi. Có những việc rất thúc bách, phải ban hành ngay, ban hành sớm; nhưng có trường hợp nghị quyết của Quốc hội đã có mà văn bản hướng dẫn đến nay vẫn rất chậm”, Chủ tịch Quốc hội cho biết.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội xem xét kỹ vấn đề này, nhất là đối với Trung tâm tài chính tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Theo Chủ tịch Quốc hội, đến nay đã 7 tháng sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV; khi đó đã xác định Quốc hội quyết thì sẽ triển khai ngay, nhưng đến nay vẫn còn những vướng mắc. Do đó, đề nghị các cơ quan xem xét, làm rõ.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, khối lượng công việc của phiên họp là rất lớn, nhiều nội dung khó, phạm vi tác động rộng. Vì vậy, đề nghị các cơ quan trình báo cáo ngắn gọn, đi thẳng vào những vấn đề xin ý kiến. Các đồng chí thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần nghiên cứu kỹ tài liệu, tập trung cho ý kiến vào những vấn đề lớn, những nội dung còn ý kiến khác nhau, để ban hành kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội rõ từng vấn đề, tạo cơ sở thuận lợi cho việc hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội. Chủ tịch Quốc hội khẳng định, kết quả phiên họp hôm nay sẽ quyết định rất lớn đến chất lượng Kỳ họp không thường lệ sắp tới.
