“Điểm khác biệt lớn nhất là chúng tôi không làm thay trẻ em, mà thúc đẩy sự tham gia của các em”, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam Nguyễn Thị Thanh Hòa nhấn mạnh khi nhìn lại nửa nhiệm kỳ Đại hội khoá IV. Từ cách tiếp cận này, Hội đã tạo dấu ấn rõ nét trong việc đưa tiếng nói của trẻ em vào chính sách và các quyết định quan trọng.
Từ hành trình nỗ lực đưa tiếng nói của trẻ em vào nghị trường và hiện thực hóa quyền trẻ em trong từng vụ việc cụ thể, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam đã khép lại nửa nhiệm kỳ đầu với nhiều dấu ấn bước ngoặt. Tuy nhiên, trước những thách thức mới, một lộ trình hành động quyết liệt hơn đã được định vị lại. Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam, đã có những chia sẻ với Tạp chí Trẻ em Việt Nam về những mục tiêu đột phá tại Đại hội bất thường khoá IV vừa qua.
PV: Thưa bà, với vai trò là tổ chức hoạt động vì trẻ em, nhìn lại nửa nhiệm kỳ vừa qua, bà đánh giá đâu là những dấu ấn nổi bật và có ý nghĩa nhất của Hội trong công tác bảo vệ và chăm sóc trẻ em?
Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa: Trong nửa đầu nhiệm kỳ qua, tôi cho rằng dấu ấn đậm nét nhất chính là việc Hội đã khẳng định được vai trò cầu nối vững chắc giữa thực tiễn đời sống của trẻ em với quá trình xây dựng chính sách, pháp luật. Chúng tôi không chỉ nghiên cứu văn bản trên giấy tờ, mà đã thực sự đi sâu, lắng nghe tiếng nói từ chính các em và các tổ chức xã hội để đưa ra những kiến nghị xác đáng nhất.
Trong hai năm 2024 – 2025, Hội đã trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến cho 22 văn bản pháp luật quan trọng. Chúng tôi không làm hình thức; 100% văn bản gửi đến đều được nghiên cứu kỹ lưỡng và góp ý kịp thời. Có những thành quả mà khi nhìn lại, tôi cảm thấy rất tự hào vì tiếng nói của Hội đã được lắng nghe và tiếp thu sâu sắc:
Thứ nhất là Luật Tư pháp người chưa thành niên 2025. Chúng tôi đóng góp 11 ý kiến thì có tới 7 nội dung được đưa vào luật. Từ việc định nghĩa rõ độ tuổi để có hình thức xử lý phù hợp, đến việc xác lập nguyên tắc xử lý thân thiện với người chưa thành niên và bảo mật thông tin tuyệt đối cho các em trong quá trình tố tụng,…
Thứ hai là Luật Trật tự an toàn giao thông 2024. Tôi rất tâm đắc khi kiến nghị về thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô đã được luật hóa. Giờ đây, trẻ dưới 10 tuổi hoặc thấp dưới 1,35m sẽ được bảo vệ tốt hơn bằng các thiết bị chuyên dụng và không ngồi hàng ghế trước.
Đặc biệt là Luật Đầu tư 2025. Hội đã kiên trì đề xuất và bảo vệ quan điểm cấm kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Việc Quốc hội thông qua lệnh cấm này là một thắng lợi lớn trong việc bảo vệ sức khỏe bền vững cho thế hệ trẻ.
Bên cạnh đó, một dấu ấn không thể không nhắc đến là sự phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong việc xây dựng Chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030. Hội đã đóng vai trò chủ đạo trong việc tham vấn ý kiến của hơn 2.700 trẻ em tại 16 tỉnh, thành phố. Chính việc sử dụng cả công nghệ số để thu thập ý kiến đã giúp chương trình có tính thực tiễn cao và do đó được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Hội luôn thể hiện rõ chính kiến và vai trò giám sát của mình đối với các vấn đề nóng. Trong thời gian qua, chúng tôi đã tham gia lên tiếng, can thiệp kịp thời vào hơn 140 vụ việc và vấn đề liên quan đến xâm phạm quyền trẻ em.
Có thể nói, điểm khác biệt lớn nhất là chúng tôi không làm thay trẻ em, mà chúng tôi thúc đẩy sự tham gia của các em. Tôi luôn quan niệm rằng, không ai hiểu trẻ em bằng chính các em. Vì vậy, Hội đã đa dạng hóa cách thức lấy ý kiến, từ hội thảo trực tiếp đến việc tận dụng công nghệ số. Chúng tôi đã thực hiện tham vấn với hơn 3.200 trẻ em trên khắp cả nước, từ Hà Nội, Đà Nẵng đến TP.HCM và Bình Thuận.
Đặc biệt, việc Hội tham gia Ban cố vấn cho Phiên họp giả định “Quốc hội trẻ em” lần thứ II – năm 2024 đến các hội thảo tham vấn tại cộng đồng là minh chứng rõ nhất cho các nỗ lực biến những suy nghĩ, mong muốn của các em thành những đề xuất chính sách sắc sảo, có sức nặng trước nghị trường.
PV: Thưa bà, việc tổ chức một Đại hội bất thường ngay giữa nhiệm kỳ cho thấy những yêu cầu rất cấp bách từ thực tiễn. Vậy những điểm mới trọng tâm nào sẽ được cụ thể hóa lần này để Hội thực sự trở thành một “mắt xích” hành động hiệu quả, tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác bảo vệ trẻ em?
Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa: Việc tổ chức Đại hội bất thường lần này xuất phát từ yêu cầu cấp thiết của tình hình mới. Sau thành công của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và sự ra đời của các Nghị quyết chuyên đề từ Bộ Chính trị về công tác trẻ em, chúng tôi nhận thấy cần phải rà soát, bổ sung nhiệm vụ và điều chỉnh Điều lệ Hội. Mục tiêu cao nhất là để hoạt động của Hội đạt được hiệu quả và chất lượng cao hơn, bám sát các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước.
Trên tinh thần giữ vững các mục tiêu cốt lõi đã đề ra từ cuối năm 2023, tôi cùng Ban lãnh đạo Hội đã thống nhất bổ sung một số chỉ tiêu then chốt, mang tính hành động cao.
Thứ nhất, củng cố “mắt xích” tổ chức tại địa phương. Tôi luôn trăn trở về việc hiện nay vẫn còn 10 tỉnh, thành phố (sau khi sáp nhập) chưa có tổ chức xã hội chuyên trách thực hiện nhiệm vụ bảo vệ quyền trẻ em. Để thực hiện đúng Luật Trẻ em, chúng ta không thể thiếu một bộ máy thực thi đủ mạnh. Vì vậy, tôi đặt mục tiêu trong thời gian tới phải kiện toàn và giao nhiệm vụ bảo vệ quyền trẻ em cho các tổ chức xã hội phù hợp tại ít nhất 5 tỉnh, thành phố nữa.
Thứ hai, chuyển đổi phương pháp giáo dục từ bạo lực sang kỷ luật tích cực. Từ thực tiễn triển khai, tôi nhận thấy nhu cầu của các bậc phụ huynh về việc tiếp cận phương pháp giáo dục hiện đại là rất lớn. Do đó, tôi đã quyết định điều chỉnh chỉ tiêu: thay vì tăng 10% như kế hoạch cũ, chúng tôi phấn đấu đạt mức tăng từ 20% trở lên các bậc cha mẹ được hướng dẫn về phương pháp “Kỷ luật tích cực trong thực hành làm cha mẹ”.
Đây không chỉ là con số, mà là hành động thiết thực để thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đặt trọng tâm xây dựng con người toàn diện, bắt đầu từ việc vun đắp văn hóa gia đình, bảo vệ trẻ em và xây dựng văn hóa ứng xử, phòng chống bạo lực gia đình một cách bền vững.
Thứ ba, tiên phong bảo vệ trẻ em trên không gian số. Dấu ấn mới tiếp theo là việc cụ thể hóa Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Sau quá trình phối hợp với cơ quan Công an để lấy ý kiến sâu rộng từ trẻ em, Hội sẽ tập trung nguồn lực vào hai nhiệm vụ trọng tâm: Xây dựng và nhân rộng mô hình “Cha mẹ đồng hành cùng con trên môi trường số” và tiếp tục là đầu mối chính thức lấy ý kiến của trẻ em về các chủ trương, chính sách liên quan đến quá trình chuyển đổi số.
Tôi tin rằng, việc cập nhật những mục tiêu này không chỉ thể hiện sự thích ứng linh hoạt của Hội trước thực tế mà còn là lời cam kết mạnh mẽ trong việc bảo vệ tương lai của thế hệ trẻ.
PV: Bước sang năm 2026, trước nhiều vấn đề nổi bật về quyền trẻ em, Hội sẽ tập trung toàn lực vào những mục tiêu chiến lược nào để bảo đảm không trẻ em nào, dù trên môi trường mạng hay ngoài đời thực, bị bỏ lại phía sau?
Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa: Trong năm 2026, tôi xác định hai nhiệm vụ mang tính chiến lược và cấp thiết mà Hội sẽ tập trung toàn lực triển khai, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm cuối năm.
Thứ nhất, Hội sẽ đẩy mạnh thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, với mục tiêu xây dựng “lá chắn” an toàn cho trẻ em trong không gian số. Trọng tâm là triển khai một số nhóm nhiệm vụ lớn, bao gồm trang bị kỹ năng số cho trẻ, phát triển các mô hình hỗ trợ, đồng thời góp phần tạo dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn, phù hợp để trẻ em phát triển toàn diện trong bối cảnh chuyển đổi số.
Thứ hai, Hội sẽ triển khai dự án hỗ trợ toàn diện cho nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, nhất là trẻ em di cư và trẻ em lang thang cơ nhỡ – những đối tượng dễ bị tổn thương và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Thực tế cho thấy, nhiều em do hoàn cảnh gia đình khó khăn đã rời quê lên thành phố với hy vọng đổi đời, nhưng lại dễ trở thành nạn nhân của lừa đảo, xâm hại hoặc thậm chí sa vào con đường vi phạm pháp luật.
Dự án được Hội phối hợp với Tổ chức Rồng Xanh triển khai và Hà Nội được lựa chọn là địa bàn trọng điểm do tập trung đông trẻ em di cư. Điểm đáng chú ý của dự án là cách tiếp cận toàn diện: không chỉ hỗ trợ trực tiếp cho trẻ em mà còn kết hợp hỗ trợ sinh kế cho gia đình, nhằm tạo nền tảng ổn định lâu dài. Qua đó, khi điều kiện kinh tế được cải thiện, cha mẹ sẽ có điều kiện tốt hơn để chăm sóc, giáo dục và giữ trẻ trong môi trường an toàn.
Hai chương trình này không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn thể hiện quyết tâm và tâm huyết của Hội trong việc tạo ra những thay đổi thực chất, bền vững cho trẻ em, đặc biệt là những em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn.
Trân trọng cảm ơn những chia sẻ tâm huyết của bà!
Nguồn:treemvietnam.net.vn
