Bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ, một số tàu chở dầu vẫn duy trì lộ trình hạn chế qua eo biển Hormuz, trong khi cộng đồng quốc tế lo ngại căng thẳng sẽ tiếp tục leo thang.
Theo Reuters, lệnh phong tỏa các cảng của Iran do Mỹ triển khai đã chính thức bắt đầu, gây ra những bất ổn mới đối với hoạt động vận tải biển quốc tế. Tuy nhiên, dữ liệu thực tế trong 24 giờ đầu tiên cho thấy lưu thông qua eo biển Hormuz vẫn duy trì ở mức hạn chế với các diễn biến phức tạp.
Hiệu lực thực tế và phản ứng của các bên
Sau khi các cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad không đạt được thỏa thuận, lệnh phong tỏa đối với các tàu cập cảng Iran đã được thực thi từ 14 giờ 00 GMT, ngày 13/4. Theo báo cáo từ Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, trong ngày đầu tiên, các lực lượng kiểm soát đã yêu cầu sáu tàu tuân thủ chỉ thị quay đầu, không tiến vào các cảng của Iran.
Dù vậy, dữ liệu vận chuyển cho thấy vẫn có ít nhất 8 tàu đi qua tuyến đường thủy này vào ngày 14/4. Trong số đó, 3 tàu chở dầu có liên hệ với Iran vẫn tiếp tục hành trình do không hướng đến các cảng thuộc diện bị phong tỏa. Cụ thể, tàu chở dầu Peace Gulf mang cờ Panama đang hướng tới Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), trong khi hai tàu khác bị Mỹ trừng phạt là Murlikishan và Rich Starry cũng ghi nhận các hoạt động di chuyển để bốc dỡ hàng hóa tại Iraq và UAE.
Trước các động thái quân sự này, Bộ Ngoại giao Trung Quốc không thông tin cụ thể về lộ trình của các tàu thuộc quyền sở hữu của nước này đang lưu thông tại khu vực vùng Vịnh.
Cuộc phong tỏa đã tạo ra một làn sóng bất ổn mới cho các đơn vị vận tải, công ty dầu mỏ và các doanh nghiệp bảo hiểm rủi ro chiến tranh. Trước khi xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2, lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz đạt trung bình hơn 130 lượt tàu mỗi ngày. Hiện nay, con số này chỉ còn là một phần nhỏ, cho thấy sự sụt giảm nghiêm trọng trong hoạt động giao thương qua hành lang năng lượng quan trọng nhất thế giới.
Eo biển Hormuz. Ảnh: FOX NEWS
Về phương thức thực thi, các chuyên gia quốc tế nhận định Mỹ đang triển khai hình thức “phong tỏa gián đoạn”. Các tàu chiến được bố trí bên ngoài eo biển, tại khu vực Vịnh Oman, để chuyển hướng các tàu vi phạm thay vì tấn công trực diện. Đáng chú ý, các chuyến hàng mang tính chất nhân đạo vẫn được miễn trừ khỏi lệnh phong tỏa này theo công văn gửi các thủy thủ.
Hệ lụy trực tiếp nhất đối với ngành vận tải là chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh. Mặc dù mức phí không tăng đột biến ngay sau khi lệnh phong tỏa bắt đầu, nhưng chi phí phát sinh hàng tuần vẫn duy trì ở mức hàng trăm nghìn USD. Các nhà bảo hiểm hiện đang thực hiện chế độ xem xét lại phạm vi bảo hiểm sau mỗi 48 giờ để thích ứng với các biến động nhanh chóng tại thực địa.
Triển vọng bất định của thị trường vận tải biển
Báo cáo từ công ty môi giới tàu biển BRS nhận định, việc đưa hoạt động giao thương trở lại trạng thái bình thường hiện nay trở nên “xa vời” hơn bao giờ hết. Với việc hải quân Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa, dự báo hoạt động giao thông thương mại qua eo biển Hormuz sẽ tiếp tục duy trì ở mức rất thấp trong tương lai gần.
Ngoài các tàu chở dầu và hóa chất, dữ liệu ghi nhận có hai tàu hàng rời và tàu chở hàng Ocean Energy đã cập cảng Bandar Abbas của Iran ngay sát thời điểm phong tỏa. Sự hiện diện của các tàu thuộc sở hữu quốc tế, bao gồm cả tàu có thủy thủ đoàn Trung Quốc vận chuyển Methanol, cho thấy tính phức tạp trong việc kiểm soát các luồng hàng hóa trung gian tại khu vực.
Tình hình tại eo biển Hormuz hiện vẫn đang là tâm điểm chú ý của thị trường năng lượng và logistics toàn cầu. Mọi diễn biến liên quan đến việc thực thi lệnh phong tỏa và phản ứng của các quốc gia có lợi ích liên quan sẽ trực tiếp quyết định sự ổn định của chuỗi cung ứng hàng hóa và an ninh hàng hải quốc tế trong những ngày tới.
Hoạt động giao thương qua eo biển Hormuz bị hạn chế tối đa do lo ngại rủi ro an ninh, trong khi các chuyến hàng nhân đạo vẫn được duy trì lộ trình miễn trừ.
Nguồn:congthuong.vn
