Ảnh minh họa. (Nguồn: Báo Hà Nội mới)
(PLVN) – Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 58/2026/TT-BTC về hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ; theo đó, cho phép doanh nghiệp siêu nhỏ sử dụng người thân trong gia đình làm kế toán, không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng.
Theo đó, đối tượng áp dụng của Thông tư 58/2026/TT-BTC là các doanh nghiệp siêu nhỏ (DNSN), trong đó, tiêu chí xác định DNSN thực hiện theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Cụ thể, căn cứ theo khoản 1 Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP quy định tiêu chí xác định DNSN như sau:
DNSN trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu của năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.
DNSN trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu của năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, Thông tư 58/2026/TT-BTC cũng áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nếu có nhu cầu thì được lựa chọn áp dụng Thông tư 58/2026/TT-BTC để thực hiện công tác kế toán.
Một điểm mới đáng chú ý trong Thông tư 58/2026/TT-BTC là quy định về tổ chức công tác kế toán.
Theo đó, DNSN được bố trí người làm kế toán là cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của người đại diện theo pháp luật, của người đứng đầu, của giám đốc hoặc tổng giám đốc và của cấp phó của người đứng đầu, phó giám đốc hoặc phó tổng giám đốc phụ trách công tác tài chính – kế toán; người đang làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua, bán tài sản trong DNSN hoặc thuê dịch vụ làm kế toán cho DNSN theo quy định của pháp luật phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp.
DNSN không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng, trường hợp DNSN bố trí phụ trách kế toán thay cho kế toán trưởng thì phụ trách kế toán được ký thay kế toán trưởng tại các chứng từ kế toán, sổ kế toán, báo cáo tài chính của đơn vị.
Như vậy, từ 1/7, DNSN được sử dụng người thân trong gia đình làm kế toán. Mặt khác, cũng quy định DNSN không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng. Trường hợp DNSN bố trí phụ trách kế toán thay cho kế toán trưởng thì phụ trách kế toán được ký thay kế toán trưởng tại các chứng từ kế toán, sổ kế toán, báo cáo tài chính của đơn vị.
Trong khi đó, hiện hành tại Điều 8 Thông tư 132/2018/TT-BTC chỉ quy định các DNSN được bố trí phụ trách kế toán mà không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng. Và việc bố trí người làm kế toán của DNSN phải bảo đảm không vi phạm quy định tại Điều 19 Nghị định 174/2016/NĐ-CP.
Về việc áp dụng chế độ kế toán, Thông tư 58/2026/TT-BTC quy định, DNSN căn cứ vào phương pháp nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo pháp luật về thuế GTGT, thuế TNDN để thực hiện ghi sổ kế toán theo một trong các trường hợp quy định tại Điều 5, Điều 6, Điều 7, Điều 8 Thông tư 58/2026/TT-BTC và lập báo cáo tài chính theo hướng dẫn tại Điều 10 Thông tư 58/2026/TT-BTC.
Trường hợp DNSN chuyển đổi phương pháp nộp thuế GTGT, thuế TNDN theo quy định của pháp luật thuế thì áp dụng danh mục sổ kế toán được hướng dẫn tại Thông tư 58/2026/TT-BTC phù hợp với phương pháp nộp thuế của doanh nghiệp.
Trường hợp trong năm tài chính, DNSN có những thay đổi các tiêu chí dẫn đến không còn thuộc đối tượng áp dụng Thông tư 58/2026/TT-BTC thì được áp dụng Thông tư 58/2026/TT-BTC cho đến hết năm tài chính hiện tại và phải áp dụng chế độ kế toán phù hợp với quy định của pháp luật kể từ năm tài chính kế tiếp.
Ngoài ra, DNSN được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa cho phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý của đơn vị nhưng phải áp dụng nhất quán trong một năm tài chính. Việc thay đổi chế độ kế toán áp dụng chỉ được thực hiện tại ngày bắt đầu kỳ kế toán năm tiếp theo.
Thông tư 58/2026/TT-BTC nêu rõ, trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh lựa chọn áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC thì phải áp dụng nhất quán trong một năm tài chính. Việc thay đổi chế độ kế toán áp dụng chỉ được thực hiện tại ngày bắt đầu kỳ kế toán năm tiếp theo.
Trường hợp để phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý, DNSN được thiết kế thêm hoặc sửa đổi, bổ sung biểu mẫu chứng từ kế toán và sổ kế toán so với các biểu mẫu chứng từ kế toán và sổ kế toán được hướng dẫn tại Thông tư 58/2026/TT-BTC. Biểu mẫu chứng từ kế toán và sổ kế toán của doanh nghiệp khi sửa đổi, bổ sung phải bảo đảm tuân thủ quy định tại Điều 16, các khoản 1, 2, 3, 4 của Điều 24 Luật Kế toán và phải phản ánh đầy đủ, kịp thời, trung thực, minh bạch, để kiểm tra, kiểm soát và đối chiếu được tài sản, nguồn vốn của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có phát sinh các chứng từ kế toán thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật khác thì phải thực hiện theo quy định của pháp luật đó.
Trường hợp DNSN sử dụng hóa đơn điện tử và được hệ thống thông tin quản lý thuế của cơ quan thuế hỗ trợ xác định, thông báo thông tin số thuế GTGT, thuế TNDN, các loại thuế khác phải nộp (nếu có) thì DNSN sử dụng các mẫu sổ kế toán hướng dẫn tại Thông tư 58/2026/TT-BTC để theo dõi, đối chiếu với số thuế phải nộp theo thông báo của cơ quan thuế.
Thông tư 58/2026/TT-BTC có hiệu lực từ 1/7/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày hoặc sau ngày 1/7/2026.
Nguồn:baophapluat.vn
