Mạng xã hội và thiết bị điện tử ngày càng phổ biến với trẻ. Tiếp xúc màn hình quá sớm, thiếu đồng hành có thể ảnh hưởng đến giao tiếp, học tập và hành vi.
Tại Khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP. HCM), không khó để bắt gặp những em nhỏ được cha mẹ đưa đến thăm khám vì các vấn đề liên quan đến tâm lý, hành vi và phát triển.Không gian tại khoa đôi khi bị lấp đầy bởi tiếng khóc, tiếng la của trẻ. Phía sau những âm thanh ấy là sự lo lắng, bất lực của không ít phụ huynh khi phải đồng hành cùng con trong một hành trình điều trị kéo dài.
Chị T.L.L đến từ Cần Thơ cho biết, khi nhận thấy con chậm nói, gặp khó khăn về ngôn ngữ và khó ngồi yên, gia đình đã đưa trẻ đi khám. Sau khi con được chẩn đoán tăng động giảm chú ý, gia đình kiên trì đồng hành cùng trẻ, đều đặn đưa con đến bệnh viện trong suốt hơn 4 năm.
Từ quá trình đồng hành cùng con, người mẹ cũng nhận ra việc kiểm soát thời gian sử dụng điện thoại và tăng cường giao tiếp trực tiếp với trẻ là điều rất cần thiết. “Bé mắc chứng tăng động không chú ý, cũng đi theo khám bệnh viện hơn 4 năm rồi. Cũng có lời khuyên với các phụ huynh khác là hạn chế cho bé xem điện thoại, hạn chế mình chỉ cho xem ít thôi và giao tiếp với bé nhiều hơn”, chị T.L.L chia sẻ.
Theo thống kê của Bệnh viện Nhi đồng 2, mỗi ngày nơi đây tiếp nhận điều trị khoảng 100 trẻ, trong độ tuổi từ 2 đến 16, mắc các vấn đề về tâm lý. Đáng lưu ý, cùng với sự phổ biến của môi trường mạng, các bác sĩ cũng tiếp nhận những trường hợp trẻ bị ảnh hưởng bởi các mối quan hệ, nội dung trên mạng xã hội. Một số trẻ có biểu hiện nghiêm trọng, thậm chí xuất hiện hành vi tự làm tổn thương bản thân.
Khi môi trường mạng tác động đến tâm lý trẻ
Theo bác sĩ Trần Quang Huy, Khoa Tâm lý lâm sàng – Phục hồi chức năng – Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi đồng 2, những năm gần đây, độ tuổi trẻ gặp các vấn đề về phát triển và tâm lý có xu hướng nhỏ hơn. “Những năm gần đây độ tuổi trẻ hóa nhiều, các nhóm tuổi từ 2 đến 6 tuổi là nhóm chính bị rối loạn phát triển”, bác sĩ Huy cho biết.
Bên cạnh những vấn đề liên quan đến phát triển ở trẻ nhỏ, khoa cũng tiếp nhận các trường hợp trẻ lớn hơn gặp khó khăn về tâm lý sau những trải nghiệm tiêu cực trên môi trường mạng. Theo bác sĩ Huy, có trẻ bị cô lập, bắt nạt trên mạng xã hội bởi bạn bè, từ đó rơi vào trạng thái trầm cảm, thu mình, trốn trong phòng và xuất hiện hành vi tự hại.
“Ngoài ra, Khoa Tâm lý còn tiếp nhận các bé do bị cô lập, bị bắt nạt trên mạng xã hội của bạn bè, dẫn đến tình trạng trầm cảm, trốn trong phòng và có những hành vi tự hại như tự rạch tay, tự rạch đùi, làm tổn thương đến bản thân”, bác sĩ Huy chia sẻ.
Những trường hợp này cho thấy tác động của môi trường số đối với trẻ không chỉ nằm ở thời lượng sử dụng thiết bị. Cách trẻ tiếp cận nội dung, những mối quan hệ mà trẻ hình thành trên mạng và khả năng nhận diện, ứng phó với các tình huống tiêu cực cũng cần được người lớn quan tâm. Với trẻ nhỏ, việc sử dụng điện thoại, máy tính bảng hay các thiết bị điện tử cũng cần được đặt trong sự đồng hành của cha mẹ.
Thay vì để thiết bị trở thành phương tiện chính giúp trẻ giải trí hoặc “giữ trẻ”, phụ huynh cần dành thời gian giao tiếp trực tiếp, chơi cùng con và quan sát những thay đổi trong hành vi, cảm xúc của trẻ. Đặc biệt, khi trẻ có biểu hiện thu mình, thay đổi cảm xúc kéo dài, gặp khó khăn trong giao tiếp, học tập hoặc xuất hiện hành vi tự làm tổn thương bản thân, gia đình cần sớm tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia, cơ sở y tế thay vì chỉ cho rằng đó là biểu hiện nhất thời.
Nguồn:treemvietnam.net.vn
