Tín dụng dồn vào bất động sản, giá nhà vượt xa thu nhập đang đẩy giấc mơ an cư của người trẻ ngày càng xa vời.
Lý do khiến giới trẻ khó tiếp cận nhà ở
Sáng 21/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2026; kế hoạch 5 năm 2026 – 2030; cùng công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025.
Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là tín dụng, thị trường bất động sản và cơ hội tiếp cận nhà ở của người thu nhập thấp.
Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) cho biết, giá nhà tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cao gấp 25 – 30 lần thu nhập bình quân năm khiến giới trẻ khó tiếp cận nhà ở.
Phát biểu tại nghị trường Quốc hội, đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) cho biết, khu vực đầu tư tư nhân tại Việt Nam hiện phụ thuộc tới khoảng 80% vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất cho vay vẫn ở mức cao, khiến dòng vốn chủ yếu chảy vào các lĩnh vực có lợi nhuận cao hoặc mang tính đầu cơ tài sản, kéo theo nhiều hệ lụy.
Đại biểu dẫn chứng, giá nhà tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đã cao gấp 25 – 30 lần thu nhập bình quân năm, cao hơn nhiều so với ngưỡng an toàn quốc tế (4 – 6 lần). Điều này khiến người trẻ khó tiếp cận nhà ở, thậm chí phải tích lũy hàng chục năm vẫn chưa thể sở hữu nhà, trong khi những người có tài sản thừa kế lại có lợi thế lớn.
“Đây không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn tác động đến niềm tin xã hội và tính công bằng trong dài hạn”, đại biểu nêu quan điểm.
Dẫn thêm số liệu, đại biểu Lê Hoàng Anh cho biết, số liệu từ 35 ngân hàng thương mại cho thấy, tín dụng bất động sản tăng mạnh 132% trong giai đoạn 2021 – 2025, từ 1,955 triệu tỷ đồng lên 4,541 triệu tỷ đồng, cao gấp 2,4 lần tốc độ tăng tín dụng công nghiệp. Quy mô tín dụng bất động sản năm 2025 lớn gấp 1,81 lần lĩnh vực công nghiệp và gấp 5,3 lần nông, lâm, thủy sản. Riêng giai đoạn 2024 – 2025, tín dụng lĩnh vực này tăng đột biến 37,6%, trong khi công nghiệp chỉ tăng 9,4%.
Từ thực trạng trên, đại biểu Lê Hoàng Anh kiến nghị Chính phủ kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng các công cụ thị trường thay vì mệnh lệnh hành chính; áp dụng dự trữ bắt buộc phân biệt theo lĩnh vực để định hướng dòng vốn sang sản xuất, công nghệ. Đồng thời, cần sớm nghiên cứu cơ chế thu phí sử dụng đất dựa trên hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng.
Đại biểu đề xuất đưa quy định này vào Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được Quốc hội xem xét và tiếp tục hoàn thiện trong dự án Luật Đô thị đặc biệt. Theo đó, các dự án chậm triển khai quá 24 tháng cần chịu mức phí tăng dần theo thời gian; nhà, đất thứ hai trở lên chưa đưa vào sử dụng hoặc cho thuê cũng cần áp dụng mức phí lũy tiến phù hợp.
Thêm cơ hội tiếp cận nhà ở cho người thu nhập thấp
Trao đổi bên hành lang Quốc hội, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho rằng thị trường bất động sản đang đối mặt nhiều khó khăn, trong đó việc tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp không dễ khi lãi suất còn ở mức cao. Điều này càng làm gia tăng thách thức tiếp cận nhà ở đối với người thu nhập thấp.
Theo đại biểu, không chỉ doanh nghiệp bất động sản mà nhiều doanh nghiệp khác cũng gặp trở ngại trong tiếp cận vốn vay. Để được cấp tín dụng, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ điều kiện, đặc biệt là tài sản bảo đảm và hồ sơ pháp lý minh bạch.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) kỳ vọng, từ nay đến hết nhiệm kỳ và trong nhiệm kỳ tiếp theo, nhiều người thu nhập thấp sẽ có cơ hội sở hữu nhà ở.
Đối với chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp, đại biểu cho rằng Chính phủ cần tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện để nhóm đối tượng này có cơ hội tiếp cận nhà ở. Hiện chương trình xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội đang được triển khai, từng bước đi vào thực tế; các cơ quan chức năng cũng đã phân bổ, xét duyệt để đảm bảo đúng đối tượng thụ hưởng.
Đại biểu Phạm Văn Hòa bày tỏ kỳ vọng, với tiến độ hiện nay, từ nay đến hết nhiệm kỳ và trong nhiệm kỳ tiếp theo, ngày càng nhiều người thu nhập thấp sẽ có cơ hội sở hữu nhà ở. Trên thực tế, những người có thu nhập ổn định, đặc biệt là các cặp vợ chồng cùng đi làm, vẫn có thể tiếp cận các gói tín dụng để mua nhà; trong khi nhóm thu nhập quá thấp sẽ gặp nhiều khó khăn hơn.
Theo đại biểu, Nhà nước hiện chủ yếu hỗ trợ thông qua chính sách đất đai, tín dụng và các cơ chế ưu đãi, còn việc đầu tư xây dựng do doanh nghiệp thực hiện. Do đó, doanh nghiệp khi tham gia các dự án nhà ở vẫn phải đảm bảo hiệu quả kinh tế. Nếu dự án không có lợi nhuận, thậm chí hòa vốn hoặc thua lỗ, sẽ rất khó thu hút doanh nghiệp tham gia, dù hướng tới mục tiêu an sinh xã hội.
Số liệu từ 35 ngân hàng thương mại cho thấy, tín dụng bất động sản tăng mạnh 132% trong giai đoạn 2021 – 2025, từ 1,955 triệu tỷ đồng lên 4,541 triệu tỷ đồng, cao gấp 2,4 lần tốc độ tăng tín dụng công nghiệp. Quy mô tín dụng bất động sản năm 2025 lớn gấp 1,81 lần lĩnh vực công nghiệp và gấp 5,3 lần nông, lâm, thủy sản. Riêng giai đoạn 2024 – 2025, tín dụng lĩnh vực này tăng đột biến 37,6%, trong khi công nghiệp chỉ tăng 9,4%.
Nguồn:congthuong.vn
