Hàng triệu thửa đất đã được chuẩn hóa nhưng khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn, đòi hỏi các địa phương tăng tốc để hoàn thành mục tiêu trong năm 2026.
Làm sạch dữ liệu đất đai
Xây dựng, hoàn thiện và đưa Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai vào vận hành hiệu quả đang được xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương, Chính phủ về chuyển đổi số và hiện đại hóa quản trị quốc gia.
Dữ liệu đất đai đã được xây dựng phải đưa ngay vào quản lý, vận hành, khai thác phục vụ công tác quản lý Nhà nước và giải quyết thủ tục hành chính về đất đai cho người dân, doanh nghiệp. Ảnh: Trường Giang
Ngày 13/2/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 05/CT-TTg về việc tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Chỉ thị được xem là “mệnh lệnh hành động”, đưa công tác xây dựng dữ liệu đất đai bước vào giai đoạn tăng tốc mang tính quyết định.
Theo yêu cầu đặt ra, toàn bộ quá trình triển khai phải thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Đồng thời, dữ liệu đất đai phải bảo đảm tiêu chí “đúng – đủ – sạch – sống – thống nhất – dùng chung”, có khả năng kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống dữ liệu chuyên ngành.
Theo thống kê, cả nước hiện có khoảng 106 triệu thửa đất. Trong đó, mới có 23,5 triệu thửa hoàn thành rà soát, chỉnh lý và đáp ứng tiêu chí “đúng – đủ – sạch – sống”; khoảng 38,9 triệu thửa đã có dữ liệu nhưng cần tiếp tục làm giàu, đối khớp, bổ sung thông tin; còn 43,2 triệu thửa chưa được xây dựng cơ sở dữ liệu.
Dù khối lượng công việc còn rất lớn, nhiều địa phương đã ghi nhận chuyển biến rõ rệt. Đồng Nai, Thái Nguyên, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh hiện là những địa phương có số lượng thửa đất được đồng bộ lớn trên hệ thống thông tin đất đai quốc gia (VNLIS).
Đáng chú ý, tại một số địa phương từng chậm tiến độ, kết quả đã cải thiện mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 5/2026, số thửa đất đạt tiêu chí chuẩn hóa dữ liệu tại Quảng Ninh tăng 55 lần, từ 2.579 lên hơn 144.000 thửa. Thanh Hóa cũng tăng gấp 6 lần, từ hơn 55.000 lên trên 339.000 thửa.
Bên cạnh với việc tăng tốc ở địa phương, các bộ, ngành cũng đang hoàn thiện hành lang kỹ thuật và thể chế. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 19/2026/TT-BNNMT nhằm lồng ghép các bước đo đạc, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu để rút ngắn thời gian thực hiện.
Cùng với đó, 44 thủ tục hành chính đã được tái cấu trúc theo hướng lấy dữ liệu làm trung tâm, trong đó lĩnh vực đất đai có 8 thủ tục. Người dân từng bước không còn phải xuất trình lại những giấy tờ đã được số hóa. Đặc biệt, việc kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đang tạo chuyển biến quan trọng trong quản lý đất đai. Hiện đã có gần 19 triệu thửa đất được xác thực thông tin chủ sử dụng, góp phần nâng cao tính minh bạch và hạn chế sai lệch dữ liệu.
Không chỉ là câu chuyện kỹ thuật
Dẫu vậy, khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà nằm ở chất lượng dữ liệu đầu vào. Thực tế triển khai tại nhiều địa phương cho thấy, dữ liệu đất đai đang tồn tại nhiều sai lệch tích tụ qua nhiều giai đoạn quản lý.
Tại Thái Nguyên, địa phương đang triển khai cao điểm 180 ngày làm sạch dữ liệu đất đai, nhiều dạng sai lệch đã được nhận diện. Có trường hợp thông tin chủ sử dụng khác nhau giữa hồ sơ giấy, bản đồ địa chính và dữ liệu số; nhiều giấy chứng nhận cũ được cấp dựa trên bản đồ đo vẽ thủ công có độ chính xác thấp; không ít hồ sơ bị rách nát, thất lạc hoặc chưa được cập nhật biến động qua nhiều năm. Những tồn tại này khiến quá trình chuẩn hóa dữ liệu không đơn thuần là thao tác kỹ thuật mà thực chất là quá trình “kiểm kê lại sức khỏe” của toàn bộ hệ thống quản lý đất đai.
Hiện, cả nước vẫn còn khoảng 82,1 triệu thửa đất, tương đương 77,5% tổng số thửa đất cả nước, cần tiếp tục làm giàu, làm sạch và hoàn thiện trong năm 2026. Áp lực tiến độ vì vậy là rất lớn.
Ngày 19/5/2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Văn bản số 530/TTg-NN của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường đẩy mạnh công tác đo đạc lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Theo đó, các Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy được yêu cầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo triển khai; rà soát toàn bộ khối lượng công việc; phân công trách nhiệm theo tinh thần “6 rõ”; thường xuyên kiểm tra tiến độ và xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, báo cáo không đúng thực chất.
Sức ép hoàn thành đúng tiến độ là rất lớn, nhưng đổi lại, lợi ích của việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai cũng rất rõ ràng. Theo các chuyên gia, khi dữ liệu được đồng bộ và cập nhật theo thời gian thực, quá trình tra cứu, xác minh thông tin đất đai sẽ được rút ngắn đáng kể. Các thủ tục như cấp giấy chứng nhận, chuyển nhượng, thế chấp hay đăng ký biến động đất đai sẽ minh bạch, thuận lợi hơn, giảm tình trạng hồ sơ chồng chéo hoặc phải bổ sung nhiều lần.
PGS.TS Nguyễn Thế Chinh, Phó chủ tịch Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam nhận định, nếu hoàn thành đúng tiến độ, việc quản lý và giao dịch đất đai sẽ thay đổi căn bản theo hướng minh bạch hóa thông tin và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Về lâu dài, cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ phục vụ quản lý hành chính mà còn trở thành nền tảng cho quy hoạch, đầu tư và phát triển kinh tế số. Việc tích hợp dữ liệu địa chính với dữ liệu dân cư, thuế, quy hoạch và dữ liệu không gian sẽ mở ra khả năng quản trị tài nguyên hiệu quả hơn, đồng thời nâng cao năng lực dự báo và sử dụng đất bền vững.
Trong bối cảnh dữ liệu đang trở thành tài sản chiến lược của nền kinh tế số, cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia không còn là câu chuyện riêng của ngành tài nguyên và môi trường. Đây là nền móng cho quản trị hiện đại, cải cách thủ tục hành chính và năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
Nguồn:congthuong.vn
