Ảnh minh họa – VGP.
Tại Kỳ họp Quốc hội đang diễn ra, khi thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; một số đại biểu đã có ý tưởng thú vị, thiết thực khi đề xuất phát huy giá trị, năng lực của người đi xuất khẩu lao động (XKLĐ).
Hiện có khoảng 860.000 lao động Việt Nam làm việc tại hơn 40 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới, gửi về nước ước tính 6,5 – 7 tỷ USD mỗi năm. Trong số này, lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao chiếm 10 – 15%; còn lại là lao động phổ thông hoặc chỉ qua đào tạo ngắn hạn; phần lớn làm việc trong các ngành sản xuất, chế biến, chế tạo, xây dựng, cơ khí, nông nghiệp, ngư nghiệp, giúp việc gia đình.
Thu nhập của người đi XKLĐ có sự chênh lệch lớn, tùy theo trình độ và thị trường. Lao động tại Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc) nhận khoảng 1.300 USD/tháng, tại Hàn Quốc khoảng 1.600 USD, trong khi ở Đức và Đan Mạch có thể đạt 4.000 USD.
Từ thực tế này, dự Luật định hướng nâng cao chất lượng lao động đi XKLĐ, ưu tiên các ngành nghề Việt Nam có nhu cầu nhân lực trong tương lai. Một đại biểu đề xuất ở tầm vĩ mô, cơ quan chức năng cần chuyển từ mục tiêu “đưa bao nhiêu người”, sang “đưa người như thế nào và thu về được gì” vì chỉ cần nâng trình độ và chuyển thị trường thì giá trị tạo ra tăng 2 – 3 lần mà không cần tăng số người đi. Nói cách khác, cần định hướng tăng cường năng lực của người lao động, thay vì tiếp tục tăng số người ra nước ngoài. Hướng đi này cũng đồng thời giúp giảm tình trạng lao động trẻ rời thị trường trong nước, trong bối cảnh nhiều địa phương mở rộng khu công nghiệp nhưng thiếu nhân lực.
Để việc chuyển hướng có thể triển khai, một số đại biểu đề nghị luật xác định rõ ngành nghề, thị trường ưu tiên, chính sách đào tạo nhân lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Lao động được đưa ra nước ngoài nên tập trung vào nhóm đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn, kỹ thuật, nhất là các lĩnh vực Nhà nước ưu tiên phát triển.
Cùng với nâng chất lượng lao động trước khi đi XKLĐ, dự Luật cũng được đề nghị bổ sung cơ chế tiếp nhận và sử dụng họ sau khi hoàn thành hợp đồng. Theo nhiều ý kiến, đây có thể trở thành một nguồn nhân lực có kỹ năng, công nghệ cho Việt Nam. Nhiều người khi đi XKLĐ trở về đã có thêm ngoại ngữ, kinh nghiệm, kỹ năng nghề, tác phong làm việc; nhưng chúng ta chưa có cơ chế đầy đủ để thống kê, công nhận năng lực, kết nối những người này với DN trong nước; vì vậy, cần bổ sung chính sách tiếp nhận, sử dụng, phát huy nguồn nhân lực này, tránh lãng phí kỹ năng đã học hỏi, tích lũy ở nước ngoài.
Những định hướng nêu trên của dự Luật, cũng như đóng góp của các đại biểu, được đánh giá là rất thiết thực, phù hợp, sẽ giúp tất cả cùng có lợi; phát huy giá trị nguồn nhân lực Việt Nam trong quá trình làm việc ở nước ngoài, cũng như khi họ trở về tham gia thị trường lao động trong nước.
Trần Văn Tiến
Nguồn: baophapluat.vn
