Sửa đổi 7 luật về văn hóa, thể thao và du lịch: Làm rõ cơ chế bảo vệ trẻ em khi xem phim trên môi trường mạng

Thống nhất với việc đơn giản hóa thủ tục, bổ sung thẻ hướng dẫn viên điện tử trong dự thảo sửa đổi Luật Du lịch, ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) dẫn thống kê của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho thấy, hiện cả nước có hơn 49.000 thẻ hướng dẫn viên đã được cấp để hành nghề. Chính sách đối với đội ngũ này sẽ tác động đến chất lượng phục vụ du khách. Vì vậy, ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc đề nghị cần bảo đảm quyền lựa chọn cách thức hành nghề của hướng dẫn viên.

Cụ thể, ĐB đề nghị sửa đổi khoản 3 Điều 58 để làm rõ bản chất pháp lý của hợp đồng hướng dẫn. Theo Điều 13 Bộ luật Lao động, nếu hướng dẫn viên làm việc có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của doanh nghiệp thì thỏa thuận đó phải được xác định là hợp đồng lao động dù mang tên hợp đồng hướng dẫn. Quyền lợi của người lao động không thể phụ thuộc vào tên gọi của hợp đồng. Vì vậy, cần phân biệt rõ quan hệ lao động với dịch vụ hướng dẫn độc lập, xác định trách nhiệm của doanh nghiệp và nghĩa vụ bảo hiểm xã hội theo đúng điều kiện luật định.

Đồng thời, ĐB cũng đề nghị bảo đảm việc tham gia hội trên cơ sở tự nguyện, hội cần thu hút hội viên bằng chất lượng bồi dưỡng chuyên môn, hỗ trợ việc làm và bảo vệ quyền lợi. Quyền tự chủ phải gắn với trách nhiệm rõ ràng. Luật cần quy định nội dung tối thiểu của hợp đồng lao động về công việc, tiền lương, bảo hiểm xã hội, xác định rõ nghĩa vụ, trách nhiệm của doanh nghiệp, tổ chức chương trình và hướng dẫn viên.

Ngoài ra, ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc cũng cho rằng, cần bảo đảm an sinh phù hợp với người làm nghề theo từng loại tour. Cho rằng thời lượng chuyến đi và tên gọi hợp đồng chưa đủ để xác định nghĩa vụ bảo hiểm xã hội, ĐB cũng nhận định, cần xem xét bản chất quan hệ làm việc và các điều kiện luật định. Từ đó, ĐB đề nghị bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp tại Điều 37, đồng bộ với quyền của hướng dẫn viên tại Điều 65 về thanh toán thù lao, bảo đảm an toàn và thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm theo pháp luật. Giao Chính phủ hướng dẫn rõ tiêu chí xác định quan hệ lao động giữa hướng dẫn viên và doanh nghiệp lữ hành. Với người không thuộc diện bảo hiểm xã hội bắt buộc, cần hỗ trợ tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế và nghiên cứu cơ chế bảo hiểm tai nạn trong thời gian dẫn đoàn, bởi một chuyến đi chỉ kéo dài hai ngày nhưng hậu quả của tai nạn có thể theo người hướng dẫn nhiều năm.

Góp ý về chính sách đầu tư, hỗ trợ sản xuất phim trong sửa đổi Luật Điện ảnh, ĐBQH Nguyễn Thị Kim Thoa (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) tán thành bổ sung cơ chế Nhà nước hỗ trợ sản xuất phim phục vụ nhiệm vụ chính trị. Đồng thời, đề nghị xác định rõ các nội dung ưu tiên như xây dựng gia đình hạnh phúc, phát triển văn hóa, con người Việt Nam, bảo vệ trẻ em, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Đây sẽ là căn cứ quan trọng trong lựa chọn, đặt hàng và phân bổ nguồn lực hỗ trợ sản xuất phim.

Quan tâm đến bảo vệ trẻ em khi xem phim trên không gian mạng, ĐB cho rằng các biện pháp kiểm soát độ tuổi hiện hành chưa thực sự hiệu quả. Dù cha mẹ thiết lập tài khoản riêng hoặc giới hạn độ tuổi, trẻ vẫn có thể tiếp cận nội dung không phù hợp thông qua việc khai báo sai độ tuổi hoặc tính năng đề xuất, tự động phát của các nền tảng. Vì vậy, ĐB đề nghị Chính phủ rà soát, cụ thể hóa quy định hướng dẫn thi hành, bảo đảm giới hạn độ tuổi được áp dụng thống nhất, kể cả với phim do nền tảng đề xuất hoặc tự động phát; đồng thời làm rõ cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, mục tiêu trọng tâm của dự án Luật là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, địa phương; đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và tháo gỡ những vướng mắc từ thực tiễn.

Theo Bộ trưởng, các phương án phân cấp cơ bản phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và năng lực thực hiện của địa phương. Đối với những nhiệm vụ liên ngành, liên vùng hoặc đòi hỏi chuyên môn sâu, dự thảo tiếp tục xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương, đồng thời phát huy vai trò chủ động của địa phương.

Bộ trưởng khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến, tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo và các văn bản hướng dẫn thi hành theo hướng đồng bộ, minh bạch, khả thi; không đặt thêm điều kiện, thủ tục hành chính và không làm phát sinh chi phí không cần thiết cho người dân, doanh nghiệp.