Bà Lê Tuyết Mai – Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Việt Nam (BVQTEVN) cho rằng, hoạt động bảo trợ trẻ em không chỉ dừng lại ở những phần quà trước mắt, mà cần trao cho các em cơ hội được chăm sóc, học tập và phát triển toàn diện.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Trẻ em Việt Nam, bà Lê Tuyết Mai – Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Việt Nam (BVQTEVN) cho biết, bảo trợ trẻ em nghèo, trẻ em yếu thế không nên chỉ dừng lại ở những phần quà trước mắt. Mỗi sự hỗ trợ, dù nhỏ bé, nếu được trao đúng lúc, đúng người, đúng nhu cầu, có thể trở thành điểm tựa để trẻ em yếu thế tự tin hơn trên hành trình trưởng thành.
“Bảo trợ trẻ em không dừng lại ở trao quà, mà là trao cơ hội để các em thay đổi cuộc sống”
PV: Thưa bà, làm thế nào để hoạt động bảo trợ không chỉ dừng lại ở việc trao quà, mà thực sự giúp trẻ em nghèo, trẻ em yếu thế có cơ hội thay đổi cuộc sống?
Bà Lê Tuyết Mai: Theo tôi, hoạt động bảo trợ trẻ em trước hết phải được nhìn nhận là quá trình trao quyền cho trẻ em. Đó không chỉ là việc hỗ trợ các em một món quà, một suất học bổng hay một khoản kinh phí trước mắt, mà rộng hơn là tạo điều kiện để các em được tham gia, được chăm sóc, được học tập và phát triển một cách toàn diện.
Trẻ em, đặc biệt là trẻ em nghèo, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, rất cần sự hỗ trợ. Nhưng sự hỗ trợ ấy nếu chỉ dừng lại ở việc “trao quà” thì mới giải quyết được phần “ngọn”. Điều quan trọng hơn là làm sao để từ sự quan tâm đó, các em có thêm cơ hội tiếp cận giáo dục, được tham gia vào những hoạt động phù hợp với lứa tuổi, được bộc lộ năng lực, sở trường và phát huy tiềm năng của mình.
Chúng ta vẫn thường nói “cho cần câu chứ không chỉ cho con cá”. Với trẻ em yếu thế, “cần câu” ấy có thể là phương pháp học tập, là kỹ năng sống, là một môi trường an toàn để các em được lắng nghe, được khích lệ, được tin rằng mình có thể vươn lên. Khi trẻ em có niềm tin, có ước mơ và có người đồng hành, các em sẽ có thêm động lực để vượt qua hoàn cảnh.
Tôi cho rằng, mỗi phần quà dù nhỏ bé cũng có giá trị riêng. Nhưng giá trị lớn nhất không nằm ở vật chất, mà nằm ở thông điệp yêu thương và sự động viên mà phần quà ấy mang lại. Với nhiều em nhỏ, một món quà đúng lúc có thể giúp các em cảm thấy mình không bị bỏ lại phía sau, có thêm niềm tin rằng xã hội vẫn quan tâm, vẫn chờ đợi các em trưởng thành.
Bảo trợ trẻ em vì thế cần hướng đến mục tiêu lâu dài: giúp các em được phát triển năng lực, được nuôi dưỡng nhân cách, được hình thành cái nhìn nhân văn về cuộc sống. Khi đó, hoạt động bảo trợ mới thực sự có ý nghĩa, bởi nó không chỉ giúp trẻ em vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn mở ra cho các em cơ hội thay đổi tương lai.
Bà Lê Tuyết Mai – Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Việt Nam (BVQTEVN) phát biểu trong Đại hội bất thường nhiệm kỳ 2023-2028.
PV: Trong quá trình đưa nguồn lực đến với trẻ em, theo bà, đâu là điểm khó nhất để bảo đảm Hội có thể hỗ trợ đúng người, đúng nhu cầu và tránh dàn trải?
Bà Lê Tuyết Mai: Điểm khó nhất chính là phải xác định đúng đối tượng và đúng nhu cầu. Nguồn lực xã hội dù rất đáng quý nhưng không phải lúc nào cũng đủ để đáp ứng tất cả. Vì vậy, nếu không khảo sát kỹ, không nắm chắc hoàn cảnh của từng nhóm trẻ em, hoạt động hỗ trợ rất dễ bị dàn trải, thậm chí có thể chưa đến được với những em thật sự cần nhất.
Để làm được điều đó, vai trò của đội ngũ cán bộ làm công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em ở cơ sở là vô cùng quan trọng. Họ là những người gần dân, gần trẻ em, hiểu hoàn cảnh của từng gia đình, từng địa bàn. Chính đội ngũ này giúp Hội nắm bắt thực tế, tìm hiểu xem trẻ em đang thiếu gì, cần gì, khó khăn lớn nhất của các em là gì.
Có em cần hỗ trợ về học tập. Có em cần điều kiện chăm sóc sức khỏe. Có em lại cần được tư vấn tâm lý, được tham gia các hoạt động xã hội để tự tin hơn. Cũng có những nhóm trẻ em cần sự can thiệp, bảo vệ khẩn cấp vì đang đứng trước nguy cơ bị bạo lực, xâm hại hoặc bị bỏ rơi. Nếu chúng ta không phân loại nhu cầu, rất khó để hỗ trợ hiệu quả.
Bảo trợ trẻ em không thể làm theo phong trào, càng không thể chỉ dựa trên cảm tính. Muốn hỗ trợ đúng, trước hết phải lắng nghe trẻ em, lắng nghe gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương. Từ đó, chúng ta mới có thể lựa chọn hình thức hỗ trợ phù hợp với từng nhóm trẻ, từng hoàn cảnh cụ thể.
Tôi cho rằng, hỗ trợ đúng nhu cầu còn là cách thể hiện sự tôn trọng đối với trẻ em. Mỗi em có hoàn cảnh, sở thích, năng lực và ước mơ khác nhau. Nếu chúng ta hiểu được điều đó, sự hỗ trợ sẽ không còn mang tính ban phát, mà trở thành sự đồng hành. Khi trẻ em cảm nhận được mình được tôn trọng, được tin tưởng, các em sẽ có thêm động lực để nỗ lực nhiều hơn.
Bên cạnh đó, việc kết nối nguồn lực cũng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Hội, địa phương, nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Mỗi bên có một thế mạnh, nhưng nếu cùng hướng đến nhu cầu thực chất của trẻ em, nguồn lực sẽ được sử dụng hiệu quả hơn, tránh tình trạng nơi thì được hỗ trợ nhiều, nơi lại còn nhiều khoảng trống.
“Trẻ em cần được quan tâm ngay từ trong bụng mẹ”
PV: Với chương trình “Khám sức khỏe và trao quà Hành trình yêu thương”, Hội kỳ vọng tạo ra giá trị lâu dài gì cho trẻ em và phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn?
Bà Lê Tuyết Mai: Trẻ em và phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn là những nhóm yếu thế cần được quan tâm đặc biệt. Với chương trình này, chúng tôi mong muốn hoạt động không chỉ dừng lại ở một buổi khám sức khỏe hay trao quà thông thường, mà còn góp phần lan tỏa nhận thức về chăm sóc sức khỏe chủ động, nhất là đối với phụ nữ và trẻ em.
Tinh thần này cũng phù hợp với định hướng tại Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Chăm sóc sức khỏe không nên chỉ bắt đầu khi đã có bệnh, mà cần được thực hiện từ sớm, từ xa, nhất là với những nhóm cần được ưu tiên như phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, phụ nữ mang thai, phụ nữ nuôi con nhỏ và trẻ em.
Một buổi khám sức khỏe có thể giúp phát hiện sớm những vấn đề mà gia đình chưa nhận ra. Một phần quà có thể hỗ trợ phần nào khó khăn trước mắt. Nhưng điều chúng tôi kỳ vọng xa hơn là hình thành thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động trong cộng đồng, để mỗi gia đình, mỗi người mẹ hiểu rằng chăm sóc trẻ em cần bắt đầu từ rất sớm và cần được duy trì thường xuyên.
Bà Lê Tuyết Mai cho biết, trẻ em và phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn là những nhóm yếu thế cần được quan tâm đặc biệt. (Ảnh: Kiều Minh).
PV: Vì sao Hội đặc biệt nhấn mạnh việc chăm sóc trẻ em ngay từ trong bụng mẹ và những năm đầu đời?
Bà Lê Tuyết Mai: Đối với trẻ em, những năm đầu đời có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Sự phát triển về thể chất, tinh thần và trí tuệ của trẻ chịu ảnh hưởng rất lớn từ giai đoạn này, thậm chí bắt đầu ngay từ khi trẻ còn trong bụng mẹ.
Nếu phụ nữ mang thai được chăm sóc tốt, được tư vấn về sức khỏe, dinh dưỡng và được phát hiện sớm các nguy cơ, trẻ em sinh ra sẽ có điều kiện phát triển tốt hơn. Với phụ nữ nuôi con nhỏ, sự hỗ trợ về y tế, kiến thức chăm sóc trẻ và điều kiện sống cũng rất cần thiết, nhất là trong các gia đình còn nhiều khó khăn.
Với trẻ em nghèo, trẻ em ở vùng khó khăn, cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế, dinh dưỡng, giáo dục và các hoạt động phát triển toàn diện vẫn còn hạn chế. Vì vậy, những chương trình như “Hành trình yêu thương” cần được duy trì thường xuyên, bền bỉ và có sự kết nối lâu dài, thay vì chỉ diễn ra trong một thời điểm nhất định.
Tôi tin rằng, khi một đứa trẻ được chăm sóc tốt ngay từ những năm đầu đời, được sống trong sự yêu thương, được bảo vệ và được tạo điều kiện phát triển, em sẽ có nền tảng vững vàng hơn để bước vào tương lai. Đó cũng là giá trị lâu dài mà Hội mong muốn hướng tới trong các hoạt động bảo trợ, an sinh dành cho trẻ em và phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn.
PV: Xin cảm ơn bà về cuộc trao đổi này!
Nguồn:treemvietnam.net.vn
