Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo mang lại tiềm năng to lớn cho các quốc gia và người dân trên thế giới, nhưng cũng đi kèm với những nguy cơ nghiêm trọng. Đây là cảnh báo vừa được đưa ra trong báo cáo đầu tiên của Hội đồng khoa học độc lập thuộc Liên Hợp Quốc về công nghệ này.
Báo cáo sơ bộ do 40 nhà khoa học và chuyên gia hàng đầu từ khắp các khu vực trên thế giới thực hiện. Các thành viên này hoạt động độc lập với bất kỳ chính phủ, tổ chức hay công ty nào trong nhiệm kỳ ba năm.
Tài liệu này sẽ được trình bày trước chính phủ các nước tại phiên Đối thoại Toàn cầu đầu tiên của Liên Hợp Quốc về quản trị trí tuệ nhân tạo diễn ra tại Geneva từ ngày 6 đến ngày 7/7, trước khi một báo cáo toàn diện hơn được công bố vào năm sau.
Theo nội dung báo cáo, các nhà hoạch định chính sách đang rất cần bằng chứng khoa học để quản lý trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, năng lực của công nghệ này đang vượt xa hiểu biết của giới khoa học và khả năng thích ứng của các chính phủ.
Hiện tại, thế giới có rất ít phương pháp khả thi để kiểm soát các hệ thống tự chủ cao. Đồng chủ tịch hội đồng, ông Yoshua Bengio, lưu ý rằng ngày càng có nhiều bằng chứng về các hành vi lừa dối của hệ thống thông minh này. Ông cảnh báo khoa học không thể đảm bảo công nghệ này không gây ra tác hại thảm khốc, dù là do hệ thống tự phát sinh hay do những người dùng có ý đồ xấu khi năng lực của chúng ngày càng tăng lên.
Bên cạnh tiềm năng khổng lồ, việc triển khai nhanh chóng và không được kiểm soát trên quy mô lớn sẽ dẫn đến nhiều rủi ro đáng kể. Điều này bao gồm những tổn hại đối với sức khỏe tinh thần của người dùng, nguy cơ biến công nghệ thành một công cụ mang tính hủy diệt, cũng như tác động tiêu cực đến các hệ thống xã hội, kinh tế và môi trường.
Thực tế cho thấy, việc áp dụng công nghệ này đang tăng tốc mạnh mẽ nhưng lại không đồng đều giữa các quốc gia và các lĩnh vực. Trên toàn cầu, có hơn một tỷ người sử dụng các hệ thống tương tác trò chuyện mỗi tuần, nhưng mức độ tiếp cận tại các nước đang phát triển vẫn còn tụt hậu. Sự phát triển hiện nay đang tập trung phần lớn vào các nước lớn, trong đó Mỹ chiếm 75% và Trung Quốc chiếm 15% sức mạnh tính toán trong số 500 siêu máy tính hàng đầu thế giới.
Sự mất cân bằng này còn thể hiện qua rào cản ngôn ngữ. Dù thế giới có hơn 7.000 ngôn ngữ, các mô hình hiện tại chỉ được đào tạo cho một phần rất nhỏ. Việc dịch thuật tự động đối với một số ngôn ngữ vẫn còn đầy rẫy sai sót, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các quyết định chẩn đoán và điều trị y tế.
Ngoài ra, các rủi ro khác bao gồm tác động xấu đến quyền con người và môi trường. Các nội dung lạm dụng tình dục trẻ em và bạo lực tình dục thông qua công nghệ giả mạo hình ảnh, video giả ngày một xuất hiện thường xuyên hơn.
Công nghệ mới này cũng giúp việc sản xuất và phát tán các nội dung mang tính định hướng trên quy mô lớn trở nên dễ dàng hơn, làm xói mòn tính toàn vẹn của thông tin, suy giảm lòng tin của công chúng, sự gắn kết xã hội và tiến trình thảo luận dân chủ.
Thách thức lớn nhất hiện nay là hầu hết các quốc gia, bao gồm cả những nền kinh tế tiên tiến, đều đang thiếu chuyên môn kỹ thuật cần thiết để đánh giá các mô hình mới nhất hoặc tham gia một cách hiệu quả vào quá trình quản trị toàn cầu.
Nguồn: baophapluat.vn
