Các chính sách cũng hướng tới cung cấp lực lượng kỹ sư thực hành chất lượng cao cho các tập đoàn công nghệ lớn. (Ảnh minh họa: PV)
Trong bối cảnh TP Hà Nội đang hướng tới mục tiêu xây dựng Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại, tăng trưởng nhanh, bền vững và từng bước nâng tầm vị thế trong khu vực, quốc tế, việc thực hiện các chính sách đột phá nhằm tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, mà trọng tâm là các chính sách tại Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND của HĐND TP sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế của Thủ đô, phục vụ yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của Thủ đô trong giai đoạn tới.
Theo Sở Nội vụ Hà Nội, nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là một yếu tố của lực lượng sản xuất thông thường, mà chính là động lực tăng trưởng cốt lõi và lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định đối với sự phát triển bền vững của Thủ đô Hà Nội. Việc chuyển đổi sang mô hình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp theo tinh thần Luật Thủ đô đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phải nâng cao toàn diện trình độ, tư duy quản trị hiện đại, năng lực số và khả năng thực thi công vụ với hiệu suất vượt trội.
Bên cạnh đó, TP Hà Nội đang đặt mục tiêu trọng tâm là xây dựng Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại. Để đạt được mục tiêu này, TP trước tiên phải giải quyết triệt để các “bài toán lớn” về đô thị, hạ tầng, môi trường hay kinh tế số. Do đó, TP rất cần lực lượng chuyên gia, nhà khoa học và đội ngũ lao động trình độ cao có khả năng tiếp cận những thành tựu tiên tiến của khu vực và thế giới. Nguồn nhân lực chất lượng cao là mắt xích kết nối giữa công tác đào tạo, nghiên cứu với việc thực thi chính sách, giúp tạo bước chuyển biến thực chất trong phát triển kinh tế – xã hội bền vững của Thủ đô.
Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đã nêu rõ một số nhiệm vụ, giải pháp, trong đó có việc xác lập mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô lấy tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn lực văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực trung tâm, là yếu tố then chốt tạo đột phá về năng suất, chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh.
Luật Thủ đô năm 2026 cũng đã quy định nhiều chính sách đột phá về phát triển nguồn nhân lực; điển hình là việc trao quyền cho TP ban hành chính sách phát triển nguồn nhân lực công nghiệp công nghệ số và nguồn nhân lực trong các lĩnh vực trọng điểm khác (điểm d khoản 1 Điều 25), thể hiện rõ tầm nhìn dài hạn, gắn chính sách nhân lực với định hướng phát triển chiến lược của TP trong kỷ nguyên số, tạo điều kiện để Hà Nội có thể bứt phá trong thời gian tới.
Thực hiện Luật Thủ đô, HĐND TP Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của TP Hà Nội với nhiều điểm mới nổi bật. Theo Sở Nội vụ Hà Nội, điểm mới, đột phá đầu tiên của Nghị quyết này là đào tạo, bồi dưỡng gắn trực tiếp với “giải quyết bài toán lớn của Thủ đô”; chuyển mạnh từ đào tạo, bồi dưỡng theo chỉ tiêu sang đào tạo, bồi dưỡng theo cơ chế đặt hàng để giải quyết các vấn đề cấp bách của Hà Nội.
Theo đó, lần đầu tiên TP đã ban hành “Danh mục bài toán lớn của Thủ đô” (về ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, quy hoạch đô thị, chuyển đổi số, công nghệ bán dẫn…) và đặt hàng các nghiên cứu sinh, nhà khoa học giải quyết. Nghiên cứu sinh tham gia giải quyết “bài toán lớn” được hỗ trợ kinh phí sinh hoạt hàng tháng bằng 3 lần mức lương tối thiểu vùng I; đồng thời được TP chi trả toàn bộ kinh phí công bố khoa học quốc tế (uy tín thuộc danh mục Scopus/Web of Science), kinh phí tham dự hội thảo quốc tế và hỗ trợ hoàn thành luận án.
Điểm mới nổi bật thứ 2 của Nghị quyết là mức hỗ trợ đào tạo sau đại học vượt trội chưa từng có cho khu vực công. Theo đó, để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có tư duy quản trị hiện đại, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Nghị quyết quy định mức hỗ trợ tài chính trực tiếp và trọn gói thuộc nhóm cao nhất so với các tỉnh, thành trong nước. Trong đó, đối với đào tạo sau đại học trong nước, người được cử đi đào tạo tiến sĩ được hỗ trợ trọn gói 60 lần mức lương tối thiểu vùng I; đào tạo thạc sĩ được hỗ trợ 30 lần mức lương tối thiểu vùng I. Đào tạo sau đại học ở nước ngoài được TP đài thọ toàn bộ học phí, sinh hoạt phí, bảo hiểm y tế và vé máy bay khứ hồi theo chuẩn quốc tế. Sự khác biệt cơ bản trong chính sách này ở việc quy định “mức lương tối thiểu vùng I” làm căn cứ tính (thay vì lương cơ sở) giúp giá trị hỗ trợ tự động tăng theo sự phát triển kinh tế từng thời kỳ, bảo đảm quyền lợi thực chất nhất cho người học.
Điểm mới thứ ba là chính sách “tài trợ toàn phần” để thu hút, ươm mầm nhân tài trẻ từ bậc đại học. Lần đầu tiên, Hà Nội ban hành chính sách chủ động chào đón và bồi dưỡng nhân tài ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường để chuẩn bị nguồn cán bộ kế cận chất lượng cao. Cụ thể, TP xét chọn những học sinh, sinh viên có thành tích xuất sắc vượt trội để cấp học bổng toàn phần đào tạo đại học, sau đại học ở nước ngoài. Toàn bộ chi phí đào tạo, ăn ở, sinh hoạt tại các trường đại học hàng đầu thế giới sẽ do ngân sách TP chi trả. Người học sau khi tốt nghiệp cam kết trở về làm việc tại các cơ quan, đơn vị thuộc TP trong một thời gian nhất định, giúp Hà Nội sở hữu ngay nguồn nhân lực tiếp cận chuẩn mực quốc tế.
Về đào tạo nghề, Nghị quyết không chỉ hướng tới tầng lớp trí thức, chuyên gia mà còn chăm lo toàn diện cho lực lượng lao động kỹ thuật trực tiếp, mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghiệp hiện đại của Thủ đô. Cụ thể, hỗ trợ 100% học phí cho học sinh, sinh viên theo học các ngành, nghề trọng điểm cấp quốc gia, khu vực và quốc tế tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp của TP.
Đặc biệt, TP hỗ trợ lên tới 200% học phí đối với các ngành, nghề thuộc danh mục công nghệ cao, công nghệ mũi nhọn, kỹ thuật tiên tiến tiếp cận trình độ thế giới (như công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa…). Chính sách này giúp giảm gánh nặng tài chính cho gia đình, thu hút học sinh giỏi vào hệ thống học nghề, cung cấp lực lượng kỹ sư thực hành chất lượng cao cho các tập đoàn công nghệ lớn.
Điểm đột phá thứ năm của Nghị quyết là cơ chế phân cấp, quản trị minh bạch và cam kết đồng hành. Cụ thể, để các quy định vượt trội trên không chỉ dừng lại “trên giấy”, Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND và Kế hoạch 276/KH-UBND của UBND TP Hà Nội triển khai Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND đã thiết lập một quy trình quản trị công khai và thực chất, đó là bảo vệ quyền lợi gắn với trách nhiệm với cơ chế bồi hoàn kinh phí rõ ràng, văn minh nếu người được đào tạo không hoàn thành chương trình hoặc không thực hiện đúng cam kết phục vụ. Đơn giản hóa thủ tục, phân cấp triệt để cho các sở, ngành, UBND cấp xã và các cơ sở đào tạo chủ động rà soát, đề xuất và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người học tiếp cận chính sách.
Từ “đào tạo con người” đến đầu tư năng lực giải quyết những “bài toán lớn”
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh. (Ảnh: PV)
Đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) nhìn nhận, trong bối cảnh hiện nay, nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là một yếu tố đầu vào của tăng trưởng mà phải được nhìn nhận là năng lực cạnh tranh cốt lõi của Thủ đô. “Khi Hà Nội chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phạm vi và yêu cầu quản trị thay đổi rất lớn; đồng thời, mục tiêu tăng trưởng 2 con số đòi hỏi TP phải nâng năng suất, đổi mới mô hình tăng trưởng và giải quyết những “bài toán” ngày càng phức tạp về quy hoạch, hạ tầng, giao thông, môi trường, chuyển đổi số, khoa học – công nghệ và phát triển đô thị”, Đại biểu chỉ ra.
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đánh giá cao việc HĐND TP Hà Nội đã ban hành Nghị quyết 57/2026/NQ-HĐND với việc chính sách đã chuyển từ tư duy “đào tạo con người” sang “đầu tư cho năng lực giải quyết vấn đề của Thủ đô”. “Đào tạo, bồi dưỡng nếu gắn trực tiếp với những nhiệm vụ, lĩnh vực TP đang cần thì nguồn lực bỏ ra mới thực sự chuyển hóa thành năng lực quản trị và năng suất”, Đại biểu nhấn mạnh.
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cũng đánh giá tích cực các chính sách nâng mức hỗ trợ đào tạo sau đại học và đồng thời gắn hỗ trợ với trách nhiệm của người được hưởng chính sách. Theo Đại biểu, đây là cách tiếp cận cần thiết để bảo đảm đầu tư từ ngân sách tạo ra giá trị lâu dài, tránh tình trạng đào tạo xong nhưng không sử dụng được hoặc người được đào tạo không tiếp tục đóng góp cho khu vực công.
Nhấn mạnh đào tạo chỉ là một khâu; quan trọng hơn là tuyển chọn đúng người, bố trí đúng việc, trao quyền để họ phát huy năng lực và có cơ chế đánh giá bằng sản phẩm, kết quả công việc, Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cũng nhận định, trong chính quyền 2 cấp, TP cần xây dựng được đội ngũ cán bộ có năng lực quản trị hiện đại, sử dụng dữ liệu, công nghệ số, ngoại ngữ và có khả năng phối hợp liên ngành. “Nói cách khác, Hà Nội không chỉ cần “nhiều người có bằng cấp cao”, mà cần những con người có khả năng giải quyết những “bài toán lớn” của Thủ đô. Nếu làm được điều đó, chính sách nhân lực sẽ trở thành một trong những nền tảng quan trọng để Hà Nội thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số một cách thực chất và bền vững”, Đại biểu nói.
Thực tiễn cho thấy, để tiếp cận tri thức tiên tiến, nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng quản trị và khả năng hội nhập quốc tế, việc tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên tham gia học tập, nghiên cứu, giảng dạy, thỉnh giảng tại các cơ sở giáo dục nước ngoài, hay theo học các ngành, nghề trọng điểm, ngành, nghề tiếp cận trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới có chất lượng là giải pháp quan trọng, trực tiếp góp phần phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho TP.
Do đó, việc triển khai thực hiện các chính sách tại Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND nói riêng, các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực nói chung trên TP Hà Nội sẽ giúp TP từng bước xây dựng được nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế của Thủ đô trong giai đoạn mới.
Tuệ Minh
Nguồn: baophapluat.vn
