El Niño có thể làm thay đổi mùa mưa trên toàn cầu như thế nào? (Ảnh: NOAA)
Dự báo về một đợt El Niño mạnh trong năm nay đang làm gia tăng lo ngại về những biến động thời tiết bất thường. Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng này có thể làm đảo lộn hoàn toàn quy luật lượng mưa của mùa mưa tại nhiều khu vực trên thế giới ngay từ đầu tháng 6.
Mùa mưa (mùa gió mùa) là sự chuyển dịch theo mùa của hướng gió do chênh lệch nhiệt độ giữa đất liền và đại dương, mang theo không khí ẩm và mưa lớn kéo dài.
Hiện tượng này xuất hiện ở nhiều vùng nhiệt đới như Tây Phi, Đông Á, Úc và Tây Nam nước Mỹ, trong đó nổi tiếng nhất là tại Ấn Độ, nơi gió mùa chiếm tới 90% lượng mưa cả năm.
Khi El Niño xảy ra, vùng biển phía trung tâm và phía đông xích đạo Thái Bình Dương ấm lên, hút mưa về phía đại dương và rút bớt hơi ẩm từ các nơi khác. Thông thường, El Niño sẽ gây khô hạn và tăng nhiệt độ ở Caribe, Indonesia và Úc. Đặc biệt, Ấn Độ thường ghi nhận lượng mưa ít hơn.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng dù tổng lượng mưa giảm đi, nhưng các trận mưa cực đoan lại có xu hướng gia tăng. Lượng mưa quá lớn trút xuống trong thời gian ngắn trên nền đất khô cằn có thể gây ra thảm họa lũ lụt và sạt lở đất nghiêm trọng.
Sức ảnh hưởng của El Niño không diễn ra biệt lập mà phụ thuộc lớn vào các điều kiện thời tiết trước đó. Tại vùng Tây Nam nước Mỹ, một mùa đông khô và ấm khiến đất liền nóng lên nhanh và dữ dội hơn, từ đó có thể thúc đẩy một chu kỳ gió mùa hoạt động mạnh mẽ, bất chấp tác động kiềm chế của El Niño.
Tương tự đối với Ấn Độ, lượng tuyết phủ ít hơn trên dãy Himalaya cũng có thể kích thích một mùa mưa mạnh hơn.
Vị trí ấm lên của đại dương cũng đóng vai trò cốt lõi. Nếu vùng ấm lệch về phía đông Thái Bình Dương, tác động đến Ấn Độ sẽ ít hơn. Tuy nhiên, các dự báo hiện tại cho thấy hiện tượng này sẽ diễn ra trên toàn khu vực đại dương xích đạo, ảnh hưởng trực tiếp đến cả Ấn Độ, Indonesia và Tây Phi.
Sự thất thường của mùa mưa do El Niño gây áp lực lớn lên công tác quản lý tài nguyên nước và sản xuất nông nghiệp. Thời tiết khô hạn và nắng nóng gay gắt có thể làm bùng phát cháy rừng, sóng nhiệt và hủy hoại cây trồng.
Ở chiều ngược lại, mưa lớn và lũ lụt cục bộ vào đầu mùa lại có nguy cơ làm chậm tiến độ gieo cấy. Lịch sử ghi nhận vào năm 1983, một mùa mưa yếu do ảnh hưởng của El Niño đã góp phần gây ra vụ mất mùa toàn cầu lớn nhất trong lịch sử hiện đại.
Các chuyên gia nhận định, thế giới đang bước vào một giai đoạn rất khó khăn với những tác động tiêu cực đáng kể đối với các vùng có khí hậu gió mùa nhiệt đới trên khắp hành tinh.
Nguồn:baophapluat.vn
