Tuyên Quang đang hướng tới xây dựng hình ảnh điểm đến của những giá trị nguyên bản, nơi du khách có thể trải nghiệm lịch sử, thiên nhiên và văn hóa trong cùng một hành trình.
Du lịch Tuyên Quang hứa hẹn tạo bước ngoặt lớntừ việc khai thác các điểm rời rạc sang sự hội tụ hài hòa giữa “Thủ đô kháng chiến” và không gian sinh thái, địa chất vùng cao.
Sự kết nối chiến lược này được nhận định sẽ tạo ra một hành trình di sản xuyên suốt mang tính biểu tượng kéo dài từ không gian lịch sử Tân Trào lên tới đỉnh Lũng Cú. Đồng thời, cũng đặt ra những bài toán vĩ mô về quy hoạch hạ tầng, quản lý sức chịu tải và định vị thương hiệu trên bản đồ du lịch quốc tế.
Từ bỏ tư duy manh mún, kế hoạch tổ chức không gian du lịch liên vùng
Một trong những thách thức lớn nhất của du lịch miền núi phía Bắc chính là tình trạng phát triển phân tán và thiếu tính liên kết chặt chẽ. Nhằm giải quyết triệt để bài toán này và phát huy tối đa lợi thế của tỉnh sau sáp nhập, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tuyên Quang đã chính thức ban hành Nghị quyết số 92-NQ/TU về phát triển du lịch tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Cụ thể hóa định hướng này, Ủy ban nhân dân tỉnh cũng đã phê duyệt Đề án phát triển du lịch tỉnh Tuyên Quang đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, với chủ trương cốt lõi xuyên suốt là kiên quyết không phát triển du lịch theo từng địa phương riêng lẻ. Không gian du lịch của tỉnh sẽ được tổ chức lại theo hướng liên kết vùng, tập trung hình thành các trung tâm, các cực phát triển và các hành lang du lịch có tính kết nối cao.
Trong định hướng phát triển du lịch của Tuyên Quang, bà Nguyễn Thị Hoài – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang chia sẻ, hệ thống điểm đến sẽ được phân bổ rõ nét và khoa học qua ba trung tâm trọng điểm mang bản sắc riêng biệt. Trong đó, khu vực Tân Trào được xác định là trung tâm du lịch lịch sử cách mạng cấp quốc gia. Kế đến, khu vực Na Hang – Lâm Bình được định hướng để trở thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm thiên nhiên.
Nằm trên tuyến kết nối, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn sẽ đóng vai trò là trung tâm du lịch địa chất, văn hóa và khám phá. Bao quanh ba lõi trung tâm nòng cốt này là một hệ thống các vùng du lịch vệ tinh đa dạng, trải dài qua khu vực suối khoáng Mỹ Lâm, Chiêm Hóa, Bắc Mê, Quản Bạ, Mèo Vạc, Hoàng Su Phì, Xín Mần, cùng với sự góp mặt của các làng du lịch cộng đồng mang đậm bản sắc đặc trưng của các dân tộc anh em trong tỉnh.
Trên nền tảng không gian được mở rộng và quy hoạch đồng bộ, hệ thống sản phẩm du lịch chủ đạo của tỉnh cũng được phát triển đa dạng. Du khách sẽ có cơ hội tiếp cận đa dạng các loại hình từ du lịch lịch sử cách mạng, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch địa chất, du lịch cộng đồng, văn hóa dân tộc, cho đến các trải nghiệm du lịch thể thao, mạo hiểm, du lịch tâm linh, lễ hội, du lịch biên giới và hoạt động du lịch đường thủy trên lòng hồ Na Hang – Lâm Bình.
Nắm bắt lợi thế này, tỉnh đang tập trung nguồn lực để hình thành các tuyến du lịch liên hoàn, nổi bật nhất là tuyến kết nối chuỗi địa danh Tân Trào – Mỹ Lâm – Na Hang – Lâm Bình – Bắc Mê – Quản Bạ – Đồng Văn – Mèo Vạc. Tuyến hành trình chiến lược này giúp du khách được trải nghiệm một cách xuyên suốt từ bề dày lịch sử cách mạng, sự đa dạng trong văn hóa các dân tộc cho đến cảnh quan thiên nhiên tráng lệ và di sản địa chất đặc sắc.
Mục tiêu của tỉnh không phải là cộng gộp các điểm đến một cách cơ học, mà là nỗ lực kiến tạo một không gian du lịch thống nhất, đa dạng, có khả năng cạnh tranh cao và mang đậm bản sắc riêng biệt của tỉnh Tuyên Quang trong khu vực cũng như trên thị trường quốc tế.
Theo bà Hoàng Thị My, Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ và Du lịch Tân Trào, khi sản phẩm du lịch kết nối từ Tân Trào đến Công viên địa chất Lũng Cú sẽ có sức hấp dẫn lớn khi kết hợp giữa chiều sâu lịch sử, văn hóa và trải nghiệm thiên nhiên nguyên bản.
Theo đó, sự kết nối giữa các điểm đến trên tuyến tạo nên sản phẩm du lịch giàu chiều sâu. Tân Trào – “Thủ đô Khu giải phóng” lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa cách mạng và bản sắc cộng đồng địa phương. Tiếp nối hành trình, Công viên địa chất toàn cầu Lũng Cú mang đến trải nghiệm thiên nhiên hùng vĩ, văn hóa vùng cao và cảm giác tự hào khi chinh phục cực Bắc của Tổ quốc.
Tuy nhiên, theo bà Hoàng Thị My, khai thác tuyến du lịch dài đặt ra nhiều thách thức do sự thay đổi về độ cao và điều kiện khí hậu, vì vậy sức khỏe của du khách cần được đặt lên hàng đầu. Theo bà, các doanh nghiệp lữ hành nên thiết kế tour theo hướng “di chuyển kết hợp trải nghiệm”, chia hành trình thành các điểm dừng hợp lý thay vì di chuyển liên tục. Các điểm dừng được kết hợp tham quan cảnh quan, trải nghiệm văn hóa, thưởng thức ẩm thực và khám phá đời sống bản địa, góp phần duy trì sự hứng thú cho du khách trong suốt hành trình.
Bên cạnh khâu thiết kế lịch trình, vai trò của đội ngũ hướng dẫn viên trên tuyến đóng vai trò quan trọng. Họ sẽ được yêu cầu phải luôn theo sát tình trạng sức khỏe thực tế của khách, từ đó có sự nhạy bén và chủ động trong việc điều chỉnh thời gian di chuyển sao cho thực sự phù hợp với thể trạng của từng đoàn, đặc biệt lưu tâm và chăm sóc kỹ lưỡng đối với nhóm khách quốc tế hoặc khách lớn tuổi.
Mục tiêu các doanh nghiệp lữ hành cần hướng tới là tạo ra một hành trình khám phá nhẹ nhàng, tinh tế, giàu cảm xúc, kiên quyết nói không với tình trạng “chạy tour” quá dày đặc gây vắt kiệt sức lực của du khách.
Đòn bẩy từ mô hình quản lý tập trung và đồng bộ hạ tầng
Việc chuyển từ quản lý phân tán sang điều hành tập trung tạo điều kiện để phát triển du lịch theo tầm nhìn tổng thể, khắc phục tình trạng đầu tư phân tán, thiếu liên kết giữa các khu, điểm du lịch. Đây cũng là cơ sở để tỉnh đồng bộ hóa quy hoạch, hạ tầng giao thông, hạ tầng du lịch, hạ tầng số và các dịch vụ hỗ trợ du lịch.
Theo định hướng của Nghị quyết số 92-NQ/TU và Đề án phát triển du lịch tỉnh, việc Tuyên Quang dồn trọng tâm vào việc hình thành các hành lang và tuyến du lịch trọng điểm kết nối liên hoàn từ Tân Trào đến Mèo Vạc sẽ kiến tạo nên các sản phẩm du lịch liên vùng có quy mô lớn và khả năng cạnh tranh cao. Không gian phát triển được mở rộng này cũng đồng thời tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi để thu hút các nhà đầu tư chiến lược tham gia vào hàng loạt lĩnh vực đầy tiềm năng như du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, các tổ hợp vui chơi giải trí, du lịch thể thao mạo hiểm và hệ thống dịch vụ du lịch chất lượng cao.
Thay vì đầu tư nhỏ lẻ vào từng điểm đến, các doanh nghiệp có thể xây dựng chuỗi sản phẩm, dịch vụ trên phạm vi toàn tỉnh, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách. Đồng thời, việc xây dựng thương hiệu du lịch thống nhất cũng giúp nâng cao hiệu quả xúc tiến, quảng bá, thu hút nhà đầu tư và tạo động lực để Tuyên Quang phát triển thành trung tâm du lịch của khu vực trung du và miền núi phía Bắc.
Từ góc độ doanh nghiệp, bà Hoàng Thị My cho biết mô hình quản lý hiện nay giúp việc phối hợp và xử lý thủ tục hành chính thuận lợi hơn. Trong quá trình triển khai các dự án du lịch cộng đồng, homestay và điểm trải nghiệm, sự phối hợp giữa chính quyền cấp tỉnh và cơ sở được thực hiện nhanh chóng, đồng bộ, góp phần rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Theo bà, việc tỉnh định hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa và phát huy vai trò của cộng đồng địa phương là tín hiệu tích cực, tạo động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư lâu dài.
Tuy nhiên, để tuyến du lịch nối dài các điểm trên toàn tỉnh vận hành hiệu quả, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng vẫn là yêu cầu cấp thiết. Đại diện Công ty TNHH Dịch vụ và Du lịch Tân Trào đề xuất ưu tiên nâng cấp các tuyến đường kết nối liên vùng, đồng thời đầu tư hạ tầng viễn thông, y tế, trạm dừng chân và có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển dịch vụ lưu trú, đào tạo nhân lực, đa dạng hóa sản phẩm du lịch nhằm kéo dài thời gian lưu trú của du khách.
Khi quảng bá du lịch ra thị trường quốc tế, Tuyên Quang xác định thế mạnh khác biệt là sự kết hợp giữa chiều sâu lịch sử cách mạng, thiên nhiên hùng vĩ và nền văn hóa bản địa còn giữ được nhiều giá trị nguyên bản.
Tuyên Quang hội tụ nhiều giá trị đặc sắc với hệ thống di tích lịch sử cách mạng, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, khu sinh thái Na Hang – Lâm Bình và không gian văn hóa đậm đà bản sắc của các dân tộc vùng Đông Bắc.
Trong bối cảnh du lịch toàn cầu chuyển từ tham quan sang trải nghiệm, du khách quốc tế không chỉ tìm kiếm cảnh đẹp mà còn mong muốn khám phá những câu chuyện, giá trị văn hóa và bản sắc riêng của mỗi điểm đến. Đây cũng là lợi thế của Tuyên Quang khi hội tụ chiều sâu lịch sử, sự đa dạng văn hóa và mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên.
Vì vậy, tỉnh không chỉ quảng bá từng danh thắng riêng lẻ mà hướng tới xây dựng hình ảnh Tuyên Quang là điểm đến của những giá trị nguyên bản, nơi du khách có thể trải nghiệm lịch sử, thiên nhiên và văn hóa trong cùng một hành trình. Đây được xác định là giá trị cốt lõi và lợi thế cạnh tranh của du lịch Tuyên Quang trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế.
Đứng trước cơ hội bứt phá, Tuyên Quang xác định phát triển du lịch quy mô lớn sẽ tạo áp lực lên các vùng lõi sinh thái và khu vực di sản. Theo lãnh đạo tỉnh, phát triển du lịch phải dựa trên khả năng đáp ứng của tài nguyên và sức chịu tải của điểm đến, không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá mà hướng tới sự hài hòa giữa khai thác, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh nghiên cứu, tham khảo các mô hình quản lý phù hợp nhằm kiểm soát hoạt động du lịch theo sức chịu tải, hạn chế tác động đến cảnh quan, môi trường và di sản. Việc phát triển du lịch sẽ được theo dõi, quản lý và điều chỉnh phù hợp với khả năng tiếp nhận của từng khu vực, từng điểm đến.
Trên cơ sở đó, Tuyên Quang tiếp tục đánh giá tài nguyên du lịch, xác định sức chịu tải làm căn cứ quản lý quy mô khai thác, định hướng đầu tư, kiểm soát lượng khách và bảo đảm phát triển bền vững.
Cùng với đó, tỉnh ưu tiên phát triển du lịch xanh, du lịch có trách nhiệm; hạn chế các công trình ảnh hưởng đến cảnh quan, khuyến khích sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, bảo tồn kiến trúc truyền thống và phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo vệ tài nguyên du lịch.
Theo bà Nguyễn Thị Hoài – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang, cảnh quan thiên nhiên, di sản địa chất, di tích lịch sử và bản sắc văn hóa các dân tộc là những giá trị cốt lõi của du lịch Tuyên Quang. Vì vậy, bảo tồn không phải là rào cản mà là điều kiện tiên quyết để du lịch phát triển bền vững và mang lại giá trị lâu dài cho cộng đồng.
