Toàn cảnh Hội nghị. (Ảnh: Khương Trung)
Kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 56,3 tỷ USD sau 9 tháng, tiếp tục tạo nguồn xuất siêu lớn cho nền kinh tế. Bước vào quý IV, ngành Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 4%, xuất khẩu cả năm từ 74 tỷ USD trở lên, đồng thời đẩy nhanh mở cửa thị trường, cải cách thủ tục và chuẩn bị kịch bản sản xuất cho năm 2027.
Xuất siêu 16,9 tỷ USD, tạo dư địa cho chặng nước rút
Tại Hội nghị giao ban công tác quý III, triển khai nhiệm vụ trọng tâm quý IV/2026, trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Xuân Chinh, Chánh Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Sau 9 tháng đầu năm, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 56,3 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ; nhập khẩu đạt 39,4 tỷ USD, tăng 8%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 95,7 tỷ USD, tăng 7,9%, trong khi xuất siêu đạt 16,9 tỷ USD, tăng 7,4%. Kết quả này tạo nền tảng quan trọng để toàn ngành bước vào quý IV với mục tiêu xuất khẩu từ 74 tỷ USD trở lên. So với kết quả 9 tháng, ngành cần tạo thêm khoảng 17,7 tỷ USD trong 3 tháng cuối năm, tương đương bình quân khoảng 5,9 tỷ USD mỗi tháng.
Mức xuất siêu 16,9 tỷ USD cho thấy vai trò của khu vực nông, lâm, thủy sản không chỉ nằm ở quy mô xuất khẩu mà còn ở khả năng tạo thặng dư thương mại. Trong bối cảnh nhiều ngành sản xuất phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu, lợi thế về nguồn cung trong nước giúp nông nghiệp tiếp tục đóng góp đáng kể cho cán cân ngoại thương. Dư địa tăng trưởng trong quý IV được kỳ vọng đến từ việc duy trì các thị trường truyền thống, đồng thời đẩy nhanh đàm phán mở cửa thị trường mới. Tuy nhiên, áp lực không nhỏ khi các đối tác ngày càng gia tăng hàng rào kỹ thuật, yêu cầu về an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật, truy xuất nguồn gốc, môi trường và phát triển bền vững.
Vì vậy, theo Chánh Văn phòng Nguyễn Xuân Chinh, yêu cầu đặt ra không đơn thuần là tăng sản lượng xuất khẩu. Khả năng hoàn thành mục tiêu 74 tỷ USD phụ thuộc ngày càng nhiều vào chất lượng sản phẩm, chế biến sâu, thương hiệu, tổ chức vùng nguyên liệu và năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu. Việc đa dạng hóa thị trường cũng có ý nghĩa quan trọng nhằm hạn chế rủi ro khi nhu cầu hoặc chính sách thương mại tại một số thị trường lớn biến động.
Ông Chinh nhận định, các chỉ tiêu của ngành cơ bản đạt kết quả tích cực dù còn nhiều khó khăn. Từ nay đến cuối năm cần tập trung vào các chỉ tiêu tăng trưởng, xuất nhập khẩu và giải ngân đầu tư công. Đối với sản xuất và xuất khẩu nông sản, công tác chỉ đạo, điều hành phải sát thực tế trong bối cảnh thời tiết khó lường và các thị trường ngày càng gia tăng hàng rào kỹ thuật.
Cùng với xuất khẩu, chuyển đổi số và xây dựng dữ liệu được xác định là một trong những nền tảng để giảm chi phí quản lý, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Đến nay, Bộ đã hoàn thành 188/298 nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, không có nhiệm vụ chậm muộn; đồng thời kết nối 12 cơ sở dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia.
Riêng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đã đồng bộ 68,299 triệu trên tổng số 105,073 triệu thửa đất. Trong đó, 47,764 triệu thửa bảo đảm tiêu chí “đúng – đủ – sạch – sống”; 20,532 triệu thửa có dữ liệu cần tiếp tục bổ sung, xác thực và 36,774 triệu thửa chưa xây dựng cơ sở dữ liệu. Việc hoàn thiện dữ liệu đất đai có ý nghĩa trực tiếp đối với khai thác nguồn lực đất đai, đầu tư và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Không “tô màu hồng”, giữ mục tiêu tăng trưởng 4%
Chủ trì và kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu các đơn vị trong quý IV phải rà soát, phấn đấu đạt 100% các chỉ tiêu được giao, nhất là chỉ tiêu tăng trưởng và giải ngân đầu tư công; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm cơ sở đánh giá trách nhiệm người đứng đầu các đơn vị.
Một trọng tâm khác được Thứ trưởng nhấn mạnh là cải cách hành chính và hoàn thiện thể chế. Các đơn vị phải rà soát toàn bộ thủ tục, kể cả trình tự và các phụ lục, để cắt giảm những nội dung không còn phù hợp, khó thực hiện trên thực tế, qua đó tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp. Việc giảm thủ tục và chi phí tuân thủ có ý nghĩa trực tiếp trong việc khơi thông nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh và đầu tư.
Trong quý IV, Bộ xác định tập trung xây dựng ba dự án luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI gồm: Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Từ đầu năm đến nay, Bộ đã trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 44 văn bản; Bộ trưởng ban hành 41 thông tư. Cùng với hoàn thiện thể chế, Bộ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP toàn ngành năm 2026 đạt 4%, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản từ 74 tỷ USD trở lên và giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, để tạo thêm động lực tăng trưởng, Bộ sẽ đẩy mạnh đàm phán mở cửa thị trường xuất khẩu nông sản, xây dựng thương hiệu ngành hàng nông sản Việt Nam giai đoạn 2026 – 2035; hoàn thành cơ sở dữ liệu quản lý tàu cá, tăng cường chống khai thác IUU; nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo và chủ động ứng phó với thời tiết cực đoan, El Nino giai đoạn 2026 – 2027.
Ở chặng nước rút của năm 2026, khoảng cách 17,7 tỷ USD từ kết quả 9 tháng đến mục tiêu tối thiểu 74 tỷ USD cho thấy áp lực tăng trưởng còn lớn. Song dư địa cũng đang được mở ra từ cải cách thể chế, số hóa dữ liệu, mở rộng thị trường và nâng giá trị sản phẩm. Nếu những giải pháp này được triển khai đồng bộ, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản sẽ tiếp tục là một trong những trụ đỡ quan trọng để ngành Nông nghiệp và Môi trường hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 4% và tạo nền tảng cho năm 2027.
Sau 9 tháng năm 2026, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 56,3 tỷ USD, tăng 7,8%; nhập khẩu đạt 39,4 tỷ USD, tăng 8%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 95,7 tỷ USD, tăng 7,9%; xuất siêu đạt 16,9 tỷ USD, tăng 7,4%. Để đạt mục tiêu xuất khẩu từ 74 tỷ USD trở lên, toàn ngành cần tạo thêm khoảng 17,7 tỷ USD trong quý IV. Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu tăng trưởng GDP toàn ngành 4% và giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công.
Gia Hồng
Nguồn: baophapluat.vn
