Từ ngày 13-15/10/2026, Việt Nam đăng cai Hội nghị lần thứ 90 của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (COSTI-90) tại Đà Nẵng, tập trung thúc đẩy các ưu tiên hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo khu vực giai đoạn 2026-2035.
Tinh gọn cơ chế, thúc đẩy hợp tác thực chất
Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức COSTI-90 và các hội nghị liên quan tại Furama Resort Đà Nẵng, dự kiến quy tụ khoảng 250 đại biểu, gồm đại diện các cơ quan phụ trách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các nước ASEAN, Ban Thư ký ASEAN, các đối tác, chuyên gia và nhà khoa học trong nước, quốc tế.
COSTI là cơ chế hợp tác cấp quan chức cao cấp của ASEAN, có chức năng hỗ trợ Hội nghị Bộ trưởng Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (AMMSTI) triển khai các định hướng hợp tác khu vực. Hội nghị lần này diễn ra trong giai đoạn đầu thực hiện Kế hoạch hành động ASEAN về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2035 (APASTI 2026-2035).
Chương trình COSTI-90 gồm 7 cuộc họp chính thức, trong đó có 5 tiểu ban chuyên môn, Cuộc họp lần thứ 21 của Hội đồng tư vấn cho COSTI (BAC-21) và phiên toàn thể. Năm tiểu ban đảm nhiệm việc rà soát, đề xuất ưu tiên hợp tác theo từng lĩnh vực; Hội đồng tư vấn hỗ trợ tham vấn, hoàn thiện các nội dung; phiên toàn thể tổng hợp kết quả và thống nhất định hướng triển khai chung.
Đây là kỳ họp đầu tiên của 5 tiểu ban sau khi cơ cấu chuyên môn của COSTI được tinh gọn từ 9 tiểu ban, hướng tới nâng cao hiệu quả phối hợp và tăng tính liên kết trong triển khai hợp tác.
Ngày 13/10, các tiểu ban họp về hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; công nghệ chuyên sâu và mới nổi; công nghệ sinh học và khoa học thực phẩm; công nghệ vật liệu và năng lượng; khoa học Trái đất, Đại dương và Vũ trụ. Ngày 14-15/10, hội nghị tiếp tục với cuộc họp BAC-21 và phiên toàn thể COSTI-90.
Các đại biểu dự kiến rà soát tiến độ thực hiện kết luận của AMMSTI, đánh giá việc triển khai APASTI 2026-2035, xem xét các sáng kiến và ưu tiên hợp tác mới, đồng thời cập nhật hoạt động phối hợp với các đối tác đối thoại và tổ chức quốc tế. Theo chương trình, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân sẽ tham dự, phát biểu chào mừng hội nghị vào chiều 14/10.
Việt Nam hướng tới thúc đẩy hợp tác khu vực gắn với kết quả cụ thể, tăng cường nghiên cứu chung, chia sẻ hạ tầng nghiên cứu, trao đổi nhà khoa học và kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu với doanh nghiệp, nhà đầu tư. Qua đó, hợp tác khoa học và công nghệ được kỳ vọng tạo thêm cơ hội phát triển sản phẩm, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo.
Tôn vinh nhà khoa học nữ, mở rộng kết nối quốc tế
Một điểm nhấn của hội nghị là Vòng chung kết và Lễ trao Giải thưởng Khoa học ASEAN-Hoa Kỳ dành cho phụ nữ năm 2026, dự kiến diễn ra chiều 14/10. Với chủ đề “Trí tuệ nhân tạo thúc đẩy hệ thống y tế bao trùm và có khả năng chống chịu tại ASEAN”, giải thưởng tôn vinh đóng góp của các nhà khoa học nữ trong ứng dụng AI vào y tế. Bốn nhà khoa học vào vòng chung kết sẽ trình bày nghiên cứu, trả lời câu hỏi của Ban Giám khảo để lựa chọn người đạt giải ở hai hạng mục: nhà khoa học giữa sự nghiệp và nhà khoa học cao cấp.
Bên lề hội nghị, sáng 14/10 dự kiến diễn ra hội thảo về kết quả nghiên cứu khảo sát sinh học kỹ thuật trong ASEAN, trao đổi về năng lực, cơ hội và nhu cầu hợp tác, đóng góp ý kiến xây dựng tầm nhìn và dự thảo lộ trình sinh học kỹ thuật ASEAN.
Chiều 15/10, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Viện Nghiên cứu UL (Hoa Kỳ) dự kiến tổ chức hội thảo quốc tế “Phụ nữ đổi mới sáng tạo vì ASEAN: Kiến tạo tương lai thông qua Khoa học và Công nghệ”, nhằm kết nối các nhà khoa học nữ, chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu và khuyến khích phụ nữ, thế hệ trẻ tham gia các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM).
Việc đăng cai COSTI-90 thể hiện vai trò chủ động, tích cực của Việt Nam trong hợp tác ASEAN về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời mở rộng kết nối hệ sinh thái trong nước với các đối tác quốc tế, huy động tri thức và nguồn lực phục vụ phát triển.
