Chiều 9/2, tại UBND xã Phú Cát, Viện KSND Khu vực 10 – TP Hà Nội đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức trao giấy khai sinh cho hai trẻ em trên địa bàn – những trường hợp trong suốt nhiều năm chưa được đăng ký khai sinh do vướng mắc về thủ tục hộ tịch và hoàn cảnh gia đình.
Buổi trao giấy khai sinh diễn ra vào lúc 14h cùng ngày, với sự tham dự của lãnh đạo Viện KSND khu vực 10, đại diện UBND xã Phú Cát, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tây Phương, các cơ quan liên quan và gia đình hai cháu. Trong không khí những ngày giáp Tết, buổi gặp gỡ được tổ chức giản dị nhưng ấm áp, khi bên cạnh việc hoàn tất một thủ tục pháp lý quan trọng, các cháu còn đón nhận sự quan tâm, sẻ chia chân thành từ các cơ quan chức năng.
Tờ giấy nhỏ, niềm mong mỏi lớn
Theo thông tin từ các cơ quan chức năng, hai cháu được sinh ra tại cơ sở y tế trên địa bàn huyện Thạch Thất. Tuy nhiên, do cha mẹ không đăng ký kết hôn, quá trình cư trú thay đổi nhiều lần, thông tin về người cha chưa được xác định đầy đủ, cùng những vướng mắc liên quan đến hộ khẩu, việc đăng ký khai sinh cho các cháu đã bị chậm trễ so với quy định.
Trong nhiều năm, các cháu vẫn đều đặn đến trường, vẫn ngồi học cùng bạn bè, nhưng lại thiếu đi giấy tờ hộ tịch quan trọng nhất của đời người – Giấy khai sinh. Không có Giấy khai sinh, các cháu không có tên trong danh sách học sinh chính thức nơi trường tiểu học các cháu theo học; việc học tập chủ yếu dựa vào sự cảm thông, sẻ chia và tạo điều kiện của nhà trường, thầy cô giáo.
Việc chưa được đăng ký khai sinh cũng đồng nghĩa với việc nhiều quyền cơ bản phát sinh từ quyền được khai sinh của trẻ em chưa được đảm bảo như: quyền được có họ, tên; Quốc tịch; quyền được học tập và ghi nhận kết quả học tập; quyền được hưởng các chính sách an sinh xã hội của Nhà nước dành cho trẻ em như bảo hiểm y tế, hỗ trợ chi phí học tập… Những vướng mắc tưởng chừng chỉ là thủ tục hành chính ấy, trên thực tế đã kéo dài hơn 10 năm, những thiệt thòi âm thầm đối với các cháu, đồng thời đặt ra yêu cầu về sự vào cuộc kịp thời, trách nhiệm và nhân văn hơn của các cơ quan chức năng trong việc bảo vệ quyền trẻ em.
Trao giấy khai sinh, trao gửi yêu thương những ngày giáp Tết
Trong khuôn khổ chương trình, bà Lương Thị Hương – Phó Viện trưởng Viện KSND Khu vực 10 có bài phát biểu nhận xét về việc Ủy ban nhân dân cấp xã trước đây từ chối đăng ký khai sinh cho 2 cháu là chưa bảo vệ, bảo đảm quyền dân sự của trẻ em theo quy định pháp luật; sau khi tiếp nhận thông tin từ Hội liên hiệp phụ nữ xã Tây Phương, Viện KSND Khu vực 10 đã quyết liệt, tích cực, chủ động phối hợp với các cơ quan hữu quan, xác minh thông tin, đặc biệt ngày 29/01/2026, Viện KSND Khu vực 10 đã ban hành Kiến nghị số 01/KN-VKS kiến nghị Chủ tịch UBND xã Phú Cát cấp Giấy khai sinh cho 2 cháu.
Nội dung kiến nghị không chỉ căn cứ vào các quy định của pháp luật về hộ tịch, mà còn xuất phát từ mong muốn sớm tháo gỡ những vướng mắc đã kéo dài, để Trẻ em được bảo đảm đầy đủ quyền lợi ngay từ giấy tờ hộ tịch đầu tiên của cuộc đời.
Trên cơ sở xác minh và kiến nghị của Viện KSND khu vực 10, UBND xã Phú Cát đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, rà soát hồ sơ và hoàn tất thủ tục đăng ký khai sinh cho hai cháu theo đúng quy định của pháp luật.
Việc Viện KSND Khu vực 10 thực hiện kiến nghị UBND xã Phú Cát cấp Giấy khai sinh cho 2 cháu nêu trên đã khẳng định được vai trò, vị trí của ngành kiểm sát trong việc thí điểm thực hiện khởi kiện vụ án dân sự công ích – Nhiệm vụ chính trị pháp lý quan trọng Quốc Hội giao cho ngành kiểm sát, đã hiện thực hóa được tinh thần nhân văn cao cả của Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc Hội vào cuộc sống, nhằm lấp những khoảng trống pháp lý trước đây khi lợi ích công hay quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương bị xâm phạm không được pháp luật bảo vệ do không có người khởi kiện.
Phát biểu tại buổi trao giấy khai sinh, ông Nguyễn Như Nghiêm – Viện trưởng Viện KSND khu vực 10 cho biết, mỗi tờ giấy khai sinh được trao không chỉ là kết quả của một quy trình pháp lý, mà còn thể hiện trách nhiệm của các cơ quan bảo vệ pháp luật trong việc đồng hành, bảo vệ quyền trẻ em. Theo ông Nghiêm, việc bảo đảm quyền được khai sinh là nền tảng để các em được thụ hưởng đầy đủ các quyền lợi khác trong quá trình học tập và trưởng thành.
Cùng với việc trao giấy khai sinh, Viện KSND Khu vực 10 và UBND xã Phú Cát đã trao tặng những phần quà nhỏ tới hai cháu nhân dịp Tết đến, Xuân về. Những món quà mang ý nghĩa động viên tinh thần, gửi gắm sự quan tâm, sẻ chia, góp phần giúp các cháu và gia đình đón một cái Tết ấm áp, đủ đầy hơn.
Đại diện chính quyền địa phương, ông Hoàng Quốc Cường – Phó Chủ tịch UBND xã Phú Cát cho biết, UBND xã đã nghiêm túc tiếp thu Kiến nghị của Viện KSND khu vực 10, khẩn trương rà soát và thực hiện đăng ký khai sinh cho các cháu theo đúng quy định. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục rà soát các trường hợp tương tự trên địa bàn, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện đầy đủ thủ tục hộ tịch, không để trẻ em nào bị thiệt thòi quyền lợi vì những rào cản về thủ tục hành chính.
Với các em nhỏ, buổi chiều tại trụ sở UBND xã Phú Cát có thể chỉ là một kỷ niệm giản dị trong những ngày cuối năm. Nhưng tờ giấy khai sinh cùng những phần quà được trao hôm ấy lại mở ra một khởi đầu mới – nơi các em được pháp luật ghi nhận, được quan tâm, chở che và yên tâm bước tiếp trên con đường học tập, trong không khí ấm áp của mùa xuân đang về.
Nguồn: Pháp luật Việt Nam
