Hà Nội siết chặt tuyển sinh trường tư, cấm thu tiền giữ chỗ, mở thêm nhiều trường công lập. Kỳ thi lớp 10 năm 2026 vì thế vừa giảm áp lực, vừa tăng yêu cầu minh bạch.
Thêm trường công lập, tăng chỉ tiêu
Kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 – 2027 tại Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của phụ huynh và học sinh Thủ đô khi hàng loạt điều chỉnh quan trọng được đưa ra. Từ việc siết quản lý trường tư, yêu cầu tuyển sinh trực tuyến, cấm thu tiền giữ chỗ đến kế hoạch mở thêm nhiều trường công lập mới, bức tranh tuyển sinh năm nay cho thấy nỗ lực giảm áp lực cạnh tranh nhưng vẫn đảm bảo kỷ cương, chất lượng.
Theo lưu ý công tác năm học 2026 – 2027, các trường chất lượng cao và trường tư thục phải thực hiện tuyển sinh theo hình thức trực tuyến, đồng thời không được yêu cầu phụ huynh nộp tiền giữ chỗ, đặt cọc hoặc thu các khoản ngoài quy định. Những trường tuyển sinh vượt chỉ tiêu năm học trước và bị xử lý vi phạm hành chính sẽ là căn cứ để xem xét điều chỉnh, giảm hoặc thậm chí không giao chỉ tiêu trong năm học tiếp theo. Trường chưa được giao chỉ tiêu mà vẫn tuyển sinh, hoặc tuyển vượt số lượng được phê duyệt, phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Bên cạnh đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội sẽ căn cứ hồ sơ, minh chứng và tình hình thực tế để xem xét không giao chỉ tiêu đối với những trường chưa đảm bảo điều kiện pháp lý về địa điểm hoạt động; không đáp ứng yêu cầu phòng cháy, chữa cháy; có tranh chấp, khiếu kiện kéo dài; thiếu cơ sở vật chất, thiết bị dạy học tối thiểu; không thực hiện công khai thông tin, tài chính học phí đúng quy định.
Với khối THPT dân lập, tư thục, việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh phải dựa trên nhiều tiêu chí cụ thể như diện tích khuôn viên trường, số phòng học và phòng chức năng, thiết bị dạy học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên cơ hữu và thỉnh giảng bảo đảm tỷ lệ, trình độ theo quy định, cũng như các điều kiện an toàn trường học. Cách tiếp cận này cho thấy định hướng đặt chất lượng và điều kiện đảm bảo lên hàng đầu thay vì chạy theo quy mô.
Chưa chốt lịch thi, đã xác định môn thứ ba
Trong khi nhiều địa phương đã công bố đầy đủ phương án và lịch thi, Hà Nội đến nay mới thông báo môn thi thứ ba của kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập không chuyên năm học 2026 – 2027 là ngoại ngữ. Như vậy, thí sinh sẽ dự thi ba môn gồm Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ.
Toán và Ngữ văn tiếp tục thi theo hình thức tự luận, thời gian làm bài 120 phút mỗi môn. Môn Ngoại ngữ thi trắc nghiệm khách quan trong 60 phút, có nhiều mã đề trong cùng một phòng thi và được chấm bằng phần mềm máy tính. Thí sinh có thể đăng ký một trong các thứ tiếng: tiếng Anh, Pháp, Đức, Nhật hoặc Hàn, thậm chí được chọn khác với ngoại ngữ đang học ở bậc THCS.
Việc xác định sớm môn thi thứ ba được đưa ra sau khi ngành Giáo dục tiếp nhận đề xuất từ học sinh và các nhà trường, nhằm giúp các em chủ động kế hoạch ôn tập. Tuy nhiên, thời điểm tổ chức kỳ thi vẫn chưa được công bố chính thức. Thông tin lan truyền trên mạng xã hội về khả năng thi vào cuối tháng 5 chưa được xác nhận. Đại diện Sở cho biết, lịch thi sẽ được công bố rộng rãi sau khi được UBND thành phố phê duyệt.
Điều này khiến không ít phụ huynh băn khoăn bởi kế hoạch năm học 2025 – 2026 cũng kết thúc vào cuối tháng 5. Song cũng có ý kiến cho rằng, nếu thi sớm, học sinh sẽ tránh được việc ôn tập kéo dài trong điều kiện nắng nóng cao điểm và giảm áp lực chờ đợi so với phương án thi cuối tháng 6 như một số năm trước.
Song song với việc siết kỷ cương tuyển sinh, Hà Nội cũng triển khai mở rộng mạng lưới trường công lập nhằm giảm áp lực cạnh tranh. Năm học 2025 – 2026, toàn thành phố có 122 trường THPT công lập với tổng chỉ tiêu gần 80.000 học sinh. Bước sang năm học 2026 – 2027, con số này dự báo sẽ tăng khi nhiều trường mới hoàn thiện và đi vào hoạt động ổn định.
Đáng chú ý, Trường Trung học phổ thông Phúc Thịnh và Trường Trung học phổ thông Đỗ Mười sẽ bước vào kỳ tuyển sinh chính thức đầu tiên. Trước đó, do đang hoàn thiện cơ sở vật chất, hai trường này tuyển sinh muộn và được giao mỗi trường 450 chỉ tiêu để tiếp nhận thí sinh chưa trúng tuyển nguyện vọng nào, tạo thêm cơ hội cho gần 1.000 học sinh.
Ngoài ra, các dự án như Trường Trung học phổ thông Việt Hùng và Trường Trung học phổ thông Uy Nỗ cũng đang được triển khai. Thành phố đồng thời rà soát quỹ nhà, đất công để chuyển đổi một số trụ sở dôi dư sang làm trường học, qua đó bổ sung thêm chỗ học từ nhiều nguồn.
Theo dự kiến, năm học 2026 – 2027 sẽ có khoảng 88.000 học sinh được tuyển vào các trường THPT công lập. Tuy nhiên, với khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS mỗi năm, tỷ lệ vào công lập vẫn quanh mức 60%. Điều đó đồng nghĩa kỳ thi chung của thành phố tiếp tục giữ vai trò “cửa ải” quan trọng, quyết định cơ hội học tập của hàng chục nghìn học sinh.
Phương thức tuyển sinh năm 2026-2027 tiếp tục là thi tuyển chung cho tất cả các trường THPT công lập. Chỉ những thí sinh dự thi đủ các bài theo quy định, không vi phạm quy chế đến mức hủy kết quả và không có bài thi bị điểm 0 mới được xét tuyển. Đề thi bám sát yêu cầu cần đạt theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chủ yếu trong phạm vi lớp 9.
Có thể thấy, tuyển sinh lớp 10 Hà Nội năm 2026 tăng minh bạch, siết trách nhiệm với khối ngoài công lập và mở rộng thêm cơ hội học tập ở khối công lập. Cơ hội có thể nhiều hơn, nhưng cạnh tranh chưa hề giảm nhiệt. Với học sinh lớp 9, sự chuẩn bị nghiêm túc về kiến thức, kỹ năng làm bài và tâm lý vững vàng vẫn là yếu tố quyết định để nắm chắc tấm vé vào lớp 10 công lập.
Nguồn: Báo Công Thương
