(PLVN) – Chính phủ mới ban hành Nghị định 384/2026/NĐ-CP quy định xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước. Trong đó, quy định cụ thể về hàng hóa có xuất xứ thuần túy Việt Nam, hàng hóa có xuất xứ không thuần túy Việt Nam.
Theo Nghị định 384/2026/NĐ-CP, hàng hóa có xuất xứ Việt Nam khi thuộc một trong hai trường hợp là hàng hóa có xuất xứ thuần túy Việt Nam hoặc hàng hóa có xuất xứ không thuần túy Việt Nam.
Trong trường hợp cần thiết, Bộ, cơ quan ngang Bộ xây dựng quy định riêng về hàng hóa có xuất xứ Việt Nam đối với mặt hàng có tính chất đặc thù thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm phù hợp quy định tại Nghị định 384/2026/NĐ-CP.
Nghị định 384/2026/NĐ-CP quy định, hàng hóa có xuất xứ thuần túy Việt Nam khi thuộc một trong các trường hợp sau:
Cây trồng và các sản phẩm từ cây trồng được trồng và thu hoạch tại Việt Nam. Động vật được sinh ra hoặc nuôi dưỡng tại Việt Nam. Sản phẩm từ động vật được sinh ra hoặc nuôi dưỡng tại Việt Nam. Sản phẩm thu được từ săn bắn, đặt bẫy, đánh bắt, nuôi trồng, thu lượm hoặc săn bắt tại Việt Nam. Khoáng sản và chất sản sinh tự nhiên được chiết xuất hoặc lấy ra từ đất, nước, đáy biển hoặc dưới đáy biển của Việt Nam.
Sản phẩm lấy từ nước, đáy biển hoặc dưới đáy biển bên ngoài lãnh hải của Việt Nam, với điều kiện Việt Nam có quyền khai thác đối với vùng nước, đáy biển và dưới đáy biển theo luật pháp quốc tế.
Sản phẩm đánh bắt và hải sản khác đánh bắt từ vùng biển cả bằng tàu được đăng ký ở Việt Nam và được phép treo cờ của Việt Nam.
Vật phẩm thu được trong quá trình sản xuất hoặc tiêu dùng ở Việt Nam hiện không còn thực hiện được chức năng ban đầu, không thể sửa chữa hay khôi phục được và chỉ có thể vứt bỏ hoặc dùng làm các nguyên liệu, vật liệu thô, hoặc sử dụng vào mục đích tái chế…
Đối với hàng hóa có xuất xứ không thuần túy Việt Nam, Nghị định 384/2026/NĐ-CP quy định khi thuộc một trong các trường hợp sau: Chuyển đổi mã số hàng hóa hoặc có hàm lượng giá trị Việt Nam (VVC) tối thiểu 30% được xác định theo một trong hai công thức được quy định.
Trị giá của vật liệu đóng gói và bao bì chứa đựng hàng hóa là một phần cấu thành nên hàng hóa và được tính vào hàm lượng VVC.
Đối với hàng hóa thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin và công nghệ số, các công đoạn tạo ra giá trị sản phẩm thực hiện tại Việt Nam được tính vào hàm lượng VVC, bao gồm: chi phí nghiên cứu, phát triển; chi phí thiết kế, lập trình, số hóa, tự động hóa; chi phí thử nghiệm kỹ thuật và kiểm thử phần mềm gắn liền với quy trình tạo ra sản phẩm. Công đoạn gia công, chế biến đơn giản quy định tại khoản 2 Điều 7 Nghị định 384/2026/NĐ-CP và yếu tố không được xem xét khi xác định xuất xứ quy định tại Điều 8 Nghị định 384/2026/NĐ-CP không áp dụng đối với khoản này.
Thương nhân lựa chọn công thức trực tiếp hoặc công thức gián tiếp, áp dụng trong năm tài chính.
Nghị định 384/2026/NĐ-CP đồng thời yêu cầu thương nhân, tổ chức, cá nhân thể hiện xuất xứ Việt Nam trên nhân hàng hóa hoặc trên tài liệu, vật phẩm chứa đựng thông tin liên quan đến hàng hóa có trách nhiệm tuân thủ quy định tại Nghị định 384/2026/NĐ-CP.
Đối với hàng hóa được thương nhân, tổ chức, cá nhân xác định xuất xứ Việt Nam, thương nhân, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm tuân thủ quy định pháp luật về ghi nhãn hàng hóa, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và quy định pháp luật khác liên quan.
Thương nhân, tổ chức, cá nhân thể hiện xuất xứ Việt Nam chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của thông tin đã công bố; thực hiện lưu trữ hồ sơ, chứng từ chứng minh xuất xứ hàng hóa bao gồm hóa đơn đầu vào, bảng kê nguyên vật liệu, mô tả quy trình sản xuất và các tài liệu khác có liên quan để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền. Việc lưu trữ dưới dạng dữ liệu điện tử và văn bản thực hiện theo quy định của pháp luật về kế toán và pháp luật về lưu trữ.
Bên cạnh đó, thương nhân, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm chứng minh hàng hóa có xuất xứ Việt Nam theo quy định khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Tuân thủ pháp luật Việt Nam về xuất xứ hàng hóa xuất khẩu và quy định của nước nhập khẩu đối với hàng hóa sản xuất, lưu thông trong nước sau đó được xuất khẩu.
Nghị định 384/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/1/2027. Hàng hóa có nhãn thể hiện xuất xứ Việt Nam theo đúng quy định pháp luật trước thời điểm Nghị định 384/2026/NĐ-CP có hiệu lực được tiếp tục sử dụng nhãn đó đến khi hàng hóa hết hạn sử dụng.
