(PLVN) – Truyền thông về bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đã có bước chuyển quan trọng về quy mô và phương thức, góp phần mở rộng bao phủ chính sách. Tuy nhiên, để BHTN thực sự trở thành công cụ an sinh chủ động, truyền thông cần tiếp tục đổi mới theo hướng lấy người lao động làm trung tâm, gắn với việc làm và kỹ năng, đồng thời thích ứng linh hoạt với đặc thù từng vùng, từng nhóm lao động.
Lan tỏa chính sách BHTN đến người lao động
Tháng 6/2026, Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh Nghệ An đã phối hợp với Sở Nội vụ tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến chính sách BHXH, BHTN cho các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh truyền thông chính sách, nhiều vướng mắc từ thực tế sản xuất kinh doanh liên quan đến quyền lợi ốm đau, thai sản, tiền lương, bảo lưu quá trình đóng BHTN, thủ tục hành chính trong hồ sơ đề nghị giải quyết hưởng chế độ BHXH đã được giải đáp, nhận được sự hài lòng và đánh giá cao của đại biểu.
Hội nghị được triển khai theo Quy chế phối giữa Sở Nội vụ và BHXH tỉnh Nghệ An nhằm nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người sử dụng lao động; đồng thời đồng hành, hỗ trợ các doanh nghiệp chủ động cập nhật, thực hiện đúng các quy định mới của Luật Việc làm năm 2025, Luật BHXH năm 2024.
Có thể thấy, việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong công tác tuyên truyền, đối thoại để đưa chính sách pháp luật BHXH, BHTN vào cuộc sống, góp phần thúc đẩy kinh tế – xã hội phát triển bền vững có ý nghĩa to lớn. Nhận định này cũng đã được chứng minh ở giai đoạn đại dịch COVID-19 bùng phát. Trong 3 tháng đầu năm 2020, tổng số tiền chi các chế độ BHTN là hơn 2.700 tỷ đồng (trong đó chi riêng cho trợ cấp thất nghiệp là 2.590 tỷ đồng, với mức hưởng trợ cấp thất nghiệp bình quân là 3,7 triệu đồng/người/tháng), thực sự là “phao cứu sinh” giúp người lao động bị mất việc làm, bảo đảm một phần cuộc sống, vượt qua những khó khăn do đại dịch gây ra. Để có được điều này là nhờ sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, ban, ngành liên quan trong công tác truyền thông chính sách về BHXH, BHTN.
Truyền thông đúng và trúng để nâng tỷ lệ bao phủ BHTN
BHTN là một trong các trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội. Để chính sách BHTN thực sự phát huy hiệu quả, người lao động và người sử dụng lao động cần hiểu đúng, hiểu đủ và chủ động tham gia. Vì thế, truyền thông về BHTN phải trở thành công cụ điều tiết hành vi tham gia chính sách. Hiện nay, nhiều tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch phối hợp tuyên truyền BHTN với nội dung truyền thông tập trung vào quyền lợi và nghĩa vụ khi tham gia BHTN; điều kiện, thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp; hỗ trợ tư vấn việc làm, đào tạo nghề; các điểm mới của Luật Việc làm và quy định liên quan…, thể hiện sự chuyển biến từ “tuyên truyền phong trào” sang “truyền thông có mục tiêu”.
Đơn cử, tại khu vực phía Bắc, đặc biệt là Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, truyền thông BHTN được triển khai bài bản, gắn chặt với hệ thống Trung tâm Dịch vụ việc làm. Cơ quan BHXH, Trung tâm Dịch vụ việc làm hướng dẫn chi tiết cách thức nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, giúp người lao động dễ dàng tiếp cận và thực hiện thủ tục một cách thuận tiện nhất. Người lao động đến với Trung tâm Dịch vụ việc làm được cung cấp dịch vụ tư vấn về chính sách bảo BHTN .
Tại khu vực phía Nam, bên cạnh các phiên giao dịch việc làm, tư vấn kỹ năng tìm việc cho người lao động, Trung tâm Dịch vụ việc làm TP Hồ Chí Minh tăng cường thu thập thông tin cung – cầu lao động, dự báo thị trường lao động ngắn hạn, mời gọi doanh nghiệp và lao động có nhu cầu phù hợp tham gia sàn giao dịch việc làm nhằm nâng cao hiệu quả kết nối giữa người lao động và doanh nghiệp, giải quyết nhu cầu việc làm cho lao động thất nghiệp và mở rộng công tác đào tạo.
Tại nhiều địa phương, truyền thông về BHTN được kết hợp, gắn với tư vấn việc làm trong lĩnh vực, giải quyết hồ sơ thực tế, chuyển đổi số trong chi trả BHTN và quyền lợi người hưởng…
Tuy nhiên, công tác truyền thông về BHTN vẫn còn chưa tới được với nhóm lao động phi chính thức, đây là “khoảng trống” cần được khắc phục bằng nhiều giải pháp như: phân vùng chiến lược truyền thông, trong đó, đẩy mạnh truyền thông số, truyền thông trực tiếp qua chính quyền cơ sở tại khu vực nông thôn, đặc biệt, tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi có nhiều lao động phi chính thức không quen tham gia BHTN.
Với nhóm lao động trẻ (18 – 30 tuổi) thường xuyên chuyển việc, nhiều lao động tự do, công việc thời vụ cần truyền thông theo hướng kỹ thuật số, sử dụng mạng xã hội; với nhóm lao động trung niên (31 – 45 tuổi) đã có hợp đồng dài hạn hoặc lao động chính thức cần tổ chức hội nghị trực tiếp để phổ biến lợi ích và thủ tục hưởng trợ cấp BHTN, tăng cường các kênh tuyên truyền qua tờ rơi, sổ tay, bảng tin tại nơi lao động làm việc; với lao động lớn tuổi, lao động khu vực nông thôn hay lao động phi chính thức cần tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng qua các buổi họp thôn, phường, tổ dân phố, tích hợp phát thanh tại địa phương lồng ghép BHTN cùng các chủ đề an sinh xã hội, tờ rơi ngắn gọn, minh họa dễ hiểu gửi đến từng hộ gia đình trong địa bàn…
