Theo Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (GD&ĐT), Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định về miễn phí sách giáo khoa (SGK) giáo dục phổ thông; từ năm học 2029 – 2030, học sinh (HS) cả nước được miễn phí SGK. Hình thức là mượn – trả để SGK được sử dụng nhiều lần.
Dù lộ trình toàn quốc còn 3 năm nữa, nhưng trước năm học mới 2026 – 2027, một số địa phương đã chủ động cân đối ngân sách để triển khai sớm chính sách nhân văn, ý nghĩa thiết thực này.
Tại TP HCM, địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước với hơn 3.500 cơ sở giáo dục và trên 2,52 triệu HS, Sở GD&ĐT đang lấy ý kiến về việc áp dụng chính sách mượn – trả SGK miễn phí cho toàn bộ HS từ lớp 1 đến lớp 12 ngay trong năm học này, với các cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập trên địa bàn toàn TP.
Theo đó, các trường học sẽ tổ chức cho HS mượn SGK tại thư viện vào đầu năm học hoặc đầu mỗi học kỳ, bảo đảm hoàn tất việc bàn giao chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng. Sau khi kết thúc năm học hoặc khi chuyển trường, thôi học, HS có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ SGK cho thư viện trường trong thời hạn không quá 15 ngày làm việc để tiếp tục phục vụ các khóa học tiếp theo. Sở GD&ĐT sẽ chủ trì, phối hợp các địa phương tổng hợp nhu cầu SGK trên toàn TP, trình UBND TP phê duyệt kế hoạch dự báo nhu cầu trước ngày 30/10 hằng năm; là cơ sở để xây dựng dự toán ngân sách nhà nước phục vụ mua sắm, bổ sung SGK cho các năm học tiếp theo.
Để nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, Sở GD&ĐT cũng đề xuất xây dựng cơ chế liên thông giữa các thư viện trường học cùng cấp nhằm điều phối, luân chuyển SGK, ưu tiên khai thác tối đa nguồn SGK hiện có trước khi thực hiện mua sắm mới. Với số SGK hư hỏng do hao mòn trong quá trình sử dụng, ngân sách nhà nước sẽ bố trí kinh phí thay thế hằng năm trong dự toán chi thường xuyên. TP dự kiến cho phép mua sắm bổ sung lượng SGK dự phòng không vượt quá 10% tổng nhu cầu thực tế nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu phát sinh.
Nếu đề xuất này được thông qua, TP HCM dự kiến sẽ chi 567 tỷ đồng để thực hiện chương trình.
Trước đó, Quảng Ninh cũng đã ra nghị quyết về miễn phí SGK với kinh phí khoảng 70 tỷ đồng, dự kiến sách sẽ được bàn giao đến giáo viên và HS trước ngày 16/8. Tại TP Huế, cơ quan chức năng đã lên phương án sử dụng ngân sách khoảng 52,8 tỷ đồng để cấp phát SGK theo hình thức mượn – trả. Tại Cà Mau, UBND tỉnh đã có tờ trình áp dụng chính sách với hơn 158.000 HS tiểu học, kinh phí khoảng 27 tỷ đồng.
Năm học 2026 – 2027, cả nước dùng chung 1 bộ SGK, ước tính giá khoảng 200.000 – 300.000 đồng/bộ (chưa gồm sách tiếng Anh). Khi Nhà nước áp dụng chính sách mượn – trả SGK miễn phí, không chỉ giảm áp lực chi phí đầu năm học cho các gia đình, bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng cho mọi HS, mà còn tiết kiệm được rất nhiều thời gian, công sức của phụ huynh và HS; tiết kiệm được rất nhiều nguồn lực cho xã hội, bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí. Để chương trình này phát huy tối đa hiệu quả, nhiều ý kiến cho rằng ngành Giáo dục cũng cần sớm có quy định để HS có ý thức giữ gìn SGK được mượn, bảo vệ tài sản công, góp phần thúc đẩy lối sống trách nhiệm – văn hóa tiết kiệm.
Nguồn:baophapluat.vn
