Nhiều khán giả trẻ hào hứng thực hành các động tác múa Xoan dưới sự hướng dẫn của Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Thị Lịch.
Chiều 23/5/2026, tại Bảo tàng Hà Nội, sự kiện “Xoan mở hội” thuộc khuôn khổ dự án “Thanh âm đất Tổ” do nhóm sinh viên ngành Truyền thông đại chúng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền thực hiện, với sự đồng hành của Trung tâm Văn hóa Thông tin – Điện ảnh tỉnh Phú Thọ. Chương trình thu hút đông đảo công chúng tham gia với nhiều hoạt động biểu diễn và trải nghiệm liên quan đến hát Xoan.
Theo BTC, điểm khác biệt của “Xoan mở hội” nằm ở cách nhóm thực hiện lựa chọn tái hiện di sản. Thay vì tách biệt phần biểu diễn với khán giả theo mô hình sân khấu truyền thống, toàn bộ không gian sự kiện được thiết kế như một “hội làng thu nhỏ”, nơi công chúng có thể vừa xem biểu diễn, vừa trực tiếp tham gia vào các hoạt động gắn với đời sống hàng ngày của hát Xoan.
Chương trình được tổ chức với nhiều hoạt động đặc sắc.
Các khu vực được bố trí đa dạng hoạt động nhằm tạo ra trải nghiệm đa giác quan. Khu vực trưng bày được bố trí theo hướng mở, giới thiệu thông tin về lịch sử nghệ thuật hát Xoan và các các đạo cụ, trang phục biểu diễn của nghệ nhân. đều được bố trí theo hướng mở, tạo cảm giác gần gũi thay vì chỉ mang tính trưng bày.
Một trong những hoạt động nhận được sự quan tâm lớn là khu vực “quẻ Xoan may mắn”. Tại đây, những câu hát Xoan truyền thống được chọn lọc và diễn giải lại dưới hình thức quẻ cầu chúc về tình duyên, công việc hay cuộc sống. Thay vì tiếp cận lời ca theo hướng học thuật, người tham gia có thể cảm nhận hát Xoan thông qua một hoạt động mang tính trải nghiệm và tương tác trực tiếp.
Workshop trang trí phách tre cũng là một cách tiếp cận mới được nhóm thực hiện đưa vào chương trình. Từ một đạo cụ trong biểu diễn hát Xoan, phách tre được biến thành chất liệu sáng tạo để người tham gia tự tay trang trí và mang về như một món quà lưu niệm gắn với di sản.
Đồng thời, người tham gia được lắng nghe và thưởng thức màn biểu diễn đến từ đoàn nghệ nhân phường Xoan cổ An Thái (Phú Thọ). Ba chặng hát Xoan lần lượt được tái hiện thông qua các bài Xoan cổ như “Nhập tịch mời vua”, “Giáo pháo”, “Hát ru mời rượu”, “Bỏ bộ”, “Mó cá”… Đặc biệt, chương trình còn lồng ghép nhiều hoạt động tương tác nhằm tạo trải nghiệm gần gũi hơn với công chúng. Người tham gia được tham gia minigame hỏi đáp về hát Xoan và trực tiếp giao lưu cùng nghệ nhân, học hát, học múa cũng như thực hành một số động tác biểu diễn đặc trưng của loại hình nghệ thuật này.
Du khách thích thú tham gia hoạt động gieo quẻ Xoan.
Từ việc tái hiện hội làng Bắc Bộ, đưa các hoạt động tương tác vào trải nghiệm đến cách kể lại hát Xoan bằng ngôn ngữ gần gũi hơn, chương trình cho thấy những hướng tiếp cận mới trong việc lan tỏa di sản tới công chúng hôm nay. Theo Thu Trang – đại diện nhóm thực hiện, mục tiêu của “Xoan mở hội” không nằm ở việc “làm mới” hát Xoan bằng cách thay đổi nội dung cốt lõi, mà là thay đổi cách công chúng tiếp cận di sản. Các yếu tố truyền thống như lời hát, nhịp phách, trình tự biểu diễn hay không gian hội làng vẫn được giữ nguyên tinh thần, nhưng được đặt trong hình thức tổ chức gần gũi và giàu tính tương tác hơn.
Khu vực trưng bày giới thiệu thông tin về nguồn gốc, các chặng hát và đời sống văn hóa gắn với hát Xoan.
Không chỉ dừng lại ở một sự kiện biểu diễn nghệ thuật, “Xoan mở hội” cho thấy cách người trẻ đang thử nghiệm những hình thức kể mới đối với di sản truyền thống. Từ đó, di sản có cơ hội kết nối tự nhiên với công chúng trẻ và đời sống đương đại, được trân trọng và lan toả theo những cách thức gần gũi với ngày nay.
Nguồn:baophapluat.vn
