Phiên tòa giả định cho hơn 3000 học sinh tại Hà Nội: Xây dựng “màng lọc” an toàn cho trẻ em trong thế giới số

Sáng 23/10, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam phối hợp với Công ty Luật TNHH Hà Lan và Chi hội Luật sư Vì quyền Trẻ em tổ chức “Phiên tòa giả định” tại Trường THCS Nghĩa Tân, Hà Nội. Đây là hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026, góp phần đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với học sinh thông qua hình thức trực quan, sinh động.

Trong bối cảnh trẻ em ngày càng tiếp xúc sớm với Internet và mạng xã hội, không gian số mở ra nhiều cơ hội học tập, kết nối nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bị bắt nạt, lừa đảo, đe dọa, dụ dỗ hoặc xâm hại. Vì vậy, việc giúp học sinh hiểu các quy định pháp luật, nhận diện rủi ro và biết cách tìm kiếm sự trợ giúp là yêu cầu thiết thực trong công tác bảo vệ trẻ em hiện nay.

Thông qua phiên tòa giả định, các em có cơ hội tiếp cận tình huống pháp lý cụ thể, tìm hiểu cách xác định hành vi vi phạm và nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của mỗi cá nhân khi tham gia môi trường mạng.

Chương trình cũng nhấn mạnh ý nghĩa của việc giáo dục ý thức thượng tôn pháp luật từ lứa tuổi học đường. Bên cạnh việc tiếp thu kiến thức, học sinh cần được hướng dẫn cách ứng xử văn minh, tôn trọng quyền của người khác, bảo vệ thông tin cá nhân và chủ động lên tiếng khi gặp tình huống nguy hiểm.

Trao đổi với PV Tạp chí Trẻ em Việt Nam, bà Lê Tuyết Mai, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam, cho biết điều Hội mong muốn gửi gắm đến học sinh, phụ huynh và giáo viên là xây dựng một “màng lọc” an toàn giúp trẻ nhận diện nguy cơ, biết cách ứng phó và tìm đến những người đáng tin cậy khi cần thiết.

Với vai trò là tổ chức xã hội hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ quyền trẻ em, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam sẽ tham gia tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, nâng cao kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ; đồng thời phối hợp, kết nối với các cơ quan chức năng, tổ chức và cá nhân liên quan để hỗ trợ trẻ em khi phát sinh vụ việc cần can thiệp.

Bà Lê Tuyết Mai nhấn mạnh: “Điều chúng tôi muốn nhắn nhủ tới các em là khi gặp nguy hiểm trên mạng, các em không phải tự giải quyết một mình và cũng không nên im lặng vì sợ bị trách phạt. Việc lên tiếng tìm kiếm sự trợ giúp là một hành động dũng cảm và cần được người lớn tôn trọng, bảo vệ”.

Theo bà Mai, gia đình không thể tự mình giải quyết mọi rủi ro, cũng như nhà trường không thể thay thế vai trò của cha mẹ. Hai bên cần phối hợp, chia sẻ thông tin phù hợp và thống nhất cách hỗ trợ trẻ em.

Ông Nguyễn Duy Tiến, Phó hiệu trưởng Trường THCS Nghĩa Tân cho biết, để chuyển hóa nhận thức thành kỹ năng thực chất sau phiên tòa, nhà trường sẽ tiếp tục lồng ghép văn hóa ứng xử số vào các giờ hoạt động trải nghiệm, giáo dục công dân và sinh hoạt lớp định kỳ.

Đồng thời, nhà trường phát huy tối đa vai trò của Tổ tư vấn tâm lý học đường cùng các kênh phản ánh bảo mật để kịp thời tháo gỡ mâu thuẫn từ sớm, kết hợp tổ chức các chuyên đề hướng dẫn cha mẹ học sinh kỹ năng đồng hành, định hướng con cái sử dụng mạng xã hội văn minh và an toàn.

Em Đỗ Trà Mi, học sinh lớp 9A18, Trường THCS Nghĩa Tân, cho biết sau khi tham gia chương trình “Phiên tòa giả định”, em hiểu rõ hơn về hành vi làm nhục người khác trên không gian mạng, bao gồm những hành vi đe dọa, bắt nạt, bôi xấu hình ảnh người khác, gây tổn thương cho nạn nhân.

“Theo em, những bình luận tưởng chừng nhỏ nhặt hay hành vi chế giễu trên mạng xã hội cũng có thể gây ra những tổn thương đáng kể về tâm lý, ảnh hưởng đến việc học tập và sức khỏe của người bị hại”, Trà Mi bày tỏ.

Thông qua chương trình “Phiên tòa giả định”, việc phổ biến pháp luật được gắn với những vấn đề thiết thực trong đời sống học sinh. Đây cũng là dịp để tăng cường phối hợp giữa các tổ chức bảo vệ quyền trẻ em, đơn vị tư vấn pháp luật, nhà trường và chính quyền địa phương, hướng tới mục tiêu giúp trẻ em hiểu luật, biết tự bảo vệ và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.