Trong một cuộc trả lời phỏng vấn báo chí mới đây, một lãnh đạo Ủy ban An toàn giao thông (ATGT) quốc gia đã nói một câu rất đáng nhớ, đáng suy ngẫm, đó là “mong muốn của tôi là được nhìn thấy nụ cười trên khuôn mặt của mỗi người tham gia giao thông (TGGT)”.
Giai đoạn 2022 – 2025, hàng loạt tuyến cao tốc, quốc lộ, dự án hạ tầng giao thông… được đầu tư, đưa vào khai thác, tạo nên mạng lưới giao thông ngày càng đồng bộ, hiện đại. Tốc độ gia tăng phương tiện rất nhanh, đặc biệt là ô tô, xe máy cá nhân. Thế nhưng, công tác bảo đảm trật tự, ATGT đã đạt được những kết quả tích cực trên các mặt. Số vụ tai nạn giao thông (TNGT) tiếp tục được kéo giảm trên cả ba tiêu chí số vụ, số người chết, số người bị thương. Việc triển khai đồng bộ Luật Trật tự, ATGT đường bộ, Luật Đường bộ và một số văn bản hướng dẫn đã phát huy tác dụng tích cực, tạo chuyển biến rõ rệt về nhận thức, hành vi của người TGGT.
Khoa học – công nghệ và chuyển đổi số được áp dụng, cho ra đời những công cụ hiệu quả giúp quản lý, giám sát, xử lý vi phạm chính xác. Bên cạnh những hệ thống camera “phạt nguội”, chúng ta đã có những hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giám sát điều hành giao thông, ghi nhận đầy đủ bằng chứng để người vi phạm “tâm phục, khẩu phục”. Cùng với quá trình xử lý vi phạm theo phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, đã tạo niềm tin và thúc đẩy sự tuân thủ của người TGGT.
Thế nhưng bên cạnh đó, chúng ta vẫn còn những điều cần cải thiện hơn nữa trong lĩnh vực giao thông. Bốn ngày nghỉ Tết Dương lịch 2026, toàn quốc vẫn ghi nhận những vụ TNGT khiến gần 100 người tử vong; nhiều nghìn người bị phát hiện vi phạm nồng độ cồn khi đang chạy xe. Trong năm 2025, hàng loạt vụ ẩu đả, tấn công người khác chỉ vì những mâu thuẫn nhỏ nhặt khi tham gia giao thông đã bị phát hiện, xử lý, thậm chí là khởi tố hình sự, phạt tù. Tình trạng một số tài xế xe tải, xe container, xe khách, xe dịch vụ, taxi… chạy xe ngang ngược, cố tình vi phạm luật, coi thường tính mạng người khác vẫn diễn ra. Như lãnh đạo Ủy ban ATGT quốc gia đã chỉ rõ: “Nhiều vụ TNGT hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người TGGT tuân thủ pháp luật, không sử dụng rượu, bia khi lái xe, đi đúng tốc độ, đúng làn đường. Văn hóa chấp hành pháp luật giao thông chưa trở thành thói quen bền vững với một bộ phận tài xế”.
Tôi đã bỏ ra không ít thời gian để quan sát người trên đường. Và cũng phải rất thành thực nhận xét rằng trên đường phố của chúng ta vẫn chưa có nhiều nụ cười của người TGGT. Vẫn có những người giành nhau từng mét đường, từng vòng bánh xe, phùng má, trợn mắt với người khác trên đường. Vẫn biết trong dòng xe đông đúc, thời tiết có thể nắng hoặc mưa, trước một ngày có thể đầy áp lực hoặc sau một ngày dài mệt nhoài; thì khó có thể thoải mái. Nhưng chúng ta cũng cần đặt vấn đề: Giữa cáu kỉnh, giận dữ chực chờ bùng nổ gây vô số hệ lụy, với tuân thủ luật pháp, nhẫn nhịn, vui vẻ, hoan hỉ, thì sự cáu kỉnh, giận dữ luôn luôn là phương án rất sai.
Và như vậy, nụ cười người TGGT chính là một nét văn hóa giao thông; là một thước đo trình độ văn minh xã hội; là sự kết tinh của pháp luật, đạo đức, trách nhiệm công dân, tinh thần nhân văn. Chúng ta mong muốn văn hóa giao thông sẽ ngày càng lan tỏa, để mỗi người TGGT đều hiểu rằng dù quãng đường ngắn hay dài, nắng mưa hay bão tố, thì đều là một hành trình trải nghiệm, tuân thủ pháp luật; và tới đích vui vẻ, an toàn.
Nguồn: Pháp luật Việt Nam
