Lễ hội Lam Kinh 2026 không chỉ là dịp tưởng nhớ những dấu mốc lịch sử, mà còn mở ra không gian văn hóa cộng đồng với các trò diễn dân gian, ẩm thực, sản vật và nhiều hoạt động trải nghiệm dành cho người dân, du khách.
Các nghi lễ truyền thống được tổ chức trang nghiêm, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn (Ảnh: Thiên Ý).
Khi lễ hội không chỉ để xem
Lễ hội Lam Kinh năm 2026 sẽ được tổ chức trong 3 ngày, từ ngày 01 đến 03/10 tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh (xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa), nhân kỷ niệm 608 năm Khởi nghĩa Lam Sơn, 598 năm vua Lê Thái Tổ đăng quang và 593 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Lê Lợi. Đây là những dấu mốc lịch sử tạo nên chiều sâu đặc biệt của không gian Lam Kinh.
Nhưng cùng với phần lễ trang nghiêm, mùa lễ hội năm nay được Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa (BQL) xác định với nhiều hoạt động mang tính trải nghiệm và tương tác cộng đồng.
Theo ông Nguyễn Văn Long, Phó Giám đốc Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, điểm mới nổi bật của lễ hội năm nay nằm ở việc đưa thêm những hoạt động văn hóa gần gũi với đời sống cộng đồng vào không gian lễ hội. Từ liên hoan văn nghệ dân gian, phiên chợ vùng cao đến các trò diễn, ẩm thực và không gian trải nghiệm, các hoạt động đều hướng tới mục tiêu để cộng đồng tham gia trực tiếp, thay vì chỉ đứng ngoài quan sát.
Theo kế hoạch, các chủ thể văn hóa, nhất là đồng bào các dân tộc thiểu số, được xác định là lực lượng trực tiếp tham gia bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của mình. Các hoạt động gồm biểu diễn dân ca, dân vũ, nhạc cụ dân gian; không gian chợ giới thiệu sản phẩm, đặc sản địa phương; các trò chơi cộng đồng và giới thiệu văn hóa ẩm thực truyền thống.
Du khách không chỉ thưởng thức các tiết mục mà còn có thể trực tiếp tham gia những trò chơi như đánh đu, ném còn, nhảy sạp, khua luống, kéo co. Các địa phương cũng được khuyến khích giới thiệu cách chế biến, trình bày và thưởng thức những món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số.
Cách làm này góp phần thu hẹp khoảng cách giữa người biểu diễn và người xem, tạo thêm sự kết nối giữa di sản với đời sống đương đại.
Để văn hóa trở thành một phần của trải nghiệm
Cùng với những hoạt động cộng đồng, Lễ hội Lam Kinh 2026 tiếp tục duy trì các giá trị văn hóa đặc trưng gắn với vùng đất Lam Sơn.
Trong chương trình khai hội, nghi lễ rước kiệu vua Lê Thái Tổ và Trung Túc Vương Lê Lai từ đền thờ về Sân Điện Lam Kinh, dâng hương, trình tấu Chúc văn, đánh trống khai hội… tạo nên phần lõi linh thiêng của lễ hội. Chương trình nghệ thuật cũng được định hướng đổi mới theo cách tiếp cận “sự kiện – nhân vật”, kết nối các ý tưởng dân gian đương đại và nhấn mạnh những yếu tố văn hóa dân gian thời Hậu Lê.
Không gian Lễ hội Lam Kinh với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật dân gian đặc sắc (Ảnh: Thiên Ý).
Ngoài ra, các loại hình nghệ thuật dân gian như: Trò Xuân Phả, Pôồn Pôông, Ngũ trò Viên Khê, chèo… cũng được đưa vào chuỗi hoạt động trong những ngày diễn ra lễ hội. Đây là những giá trị văn hóa được hình thành, lưu truyền trong cộng đồng và tiếp tục được trao truyền thông qua hoạt động trình diễn.
Theo ông Nguyễn Văn Long, việc kết hợp các lớp văn hóa như vậy nhằm tạo nên một không gian mà ở đó du khách không chỉ đến dâng hương, tìm hiểu lịch sử mà còn có thêm cơ hội cảm nhận đời sống văn hóa của vùng đất.
“Phiên chợ vùng cao” cũng được bố trí theo hướng kết nối văn hóa với sản vật địa phương. Không gian chợ kết hợp giới thiệu, trưng bày và bán các sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng của các địa phương, doanh nghiệp tại xã Lam Sơn và khu vực miền núi Thanh Hóa.
Khi sản phẩm địa phương được giới thiệu cùng câu chuyện về vùng đất, con người và văn hóa làm ra nó, phiên chợ không còn đơn thuần là nơi mua bán mà trở thành một điểm tiếp xúc giữa du khách với đời sống cộng đồng.
Mỗi địa phương tham gia sẽ giới thiệu một mâm cơm dành cho 6 người với những món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời khuyến khích trình diễn trực tiếp cách lựa chọn nguyên liệu, chế biến, bảo quản và thưởng thức.
Từ di sản lịch sử đến không gian văn hóa sống
Với một di tích đặc biệt như Lam Kinh, sức hấp dẫn trước hết nằm ở chiều sâu lịch sử. Nhưng để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay, việc bảo tồn không thể chỉ dừng ở gìn giữ không gian, hiện vật hay nghi lễ.
Du khách trải nghiệm không gian văn hóa và các hoạt động cộng đồng tại Lễ hội Lam Kinh (Ảnh: Thiên Ý).
Thông qua chuỗi hoạt động năm nay, BQL hướng tới việc tạo thêm những điểm chạm giữa du khách với di sản. Đó có thể là một tiết mục dân gian, một trò chơi được trực tiếp tham gia, một món ăn truyền thống được chế biến tại chỗ hay một sản vật được giới thiệu bởi chính cộng đồng địa phương.
Đặc biệt, Liên hoan Văn nghệ dân gian – Phiên chợ vùng cao diễn ra từ ngày 30/9 đến 2/10 trong khuôn khổ Lễ hội Lam Kinh, tạo thêm không gian để các chủ thể văn hóa trực tiếp giới thiệu những giá trị gắn với đời sống của mình.
Cùng thời gian này, du khách còn được hưởng chính sách miễn phí vé tham quan Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh từ ngày 30/9 đến hết ngày 3/10/2026.
Từ câu chuyện về Anh hùng dân tộc Lê Lợi, cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn và triều Hậu Lê đến những làn điệu dân gian, trò diễn, món ăn, sản vật và sinh hoạt cộng đồng hôm nay, Lam Kinh được kỳ vọng không chỉ là nơi để nhớ về lịch sử mà còn là nơi để cảm nhận những giá trị văn hóa đang tiếp tục được trao truyền.
Lễ hội Lam Kinh 2026, vì thế, không chỉ được nhìn qua quy mô của một sự kiện tưởng niệm lịch sử, mà còn ở nỗ lực làm cho di sản trở thành một không gian văn hóa sống, nơi cộng đồng hiện diện, văn hóa được thực hành và du khách được trực tiếp trải nghiệm.
Thiên Ý
Nguồn: baophapluat.vn
