Tranh minh họa của họa sĩ Lê Anh Vân trưng bày tại triển lãm. (Ảnh trong bài: BTC)
(PLVN) – Trong dòng chảy hơn 1 thế kỷ của báo chí cách mạng Việt Nam, những trang báo không chỉ được tạo nên bởi ngôn từ. Ẩn sau mỗi truyện ngắn, bài thơ, tùy bút hay chuyên đề đặc biệt còn có sự hiện diện thầm lặng nhưng đầy sức gợi của hội họa. Những nét vẽ ấy không chỉ làm đẹp cho trang báo mà còn mở ra một không gian cảm thụ khác, nơi người đọc được dẫn dắt bằng cảm xúc thị giác để đi sâu hơn vào thế giới của chữ nghĩa.
Triển lãm “Minh họa trên báo” do Báo Nhân Dân tổ chức nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (từ ngày 18 đến hết ngày 23/6 tại báo Nhân Dân) là dịp để công chúng nhìn lại mối lương duyên bền chặt giữa báo chí, văn chương và mỹ thuật. Hơn 60 tác phẩm của 22 họa sĩ từ nhiều thế hệ đã hội tụ, kể những câu chuyện đặc biệt về một loại hình nghệ thuật vốn quen thuộc nhưng ít khi được đặt ở vị trí trung tâm: tranh minh họa báo chí.
Triển lãm lần này giới thiệu những tác phẩm mang tính chất “hai trong một”. Chúng vốn được sáng tác để minh họa cho các tác phẩm văn học, các bài viết trên các trang báo. Nhưng khi tách khỏi trang in, nhiều bức tranh vẫn giữ nguyên giá trị của một tác phẩm mỹ thuật độc lập. Người xem có thể thưởng thức chúng như những sáng tạo hội họa hoàn chỉnh, đồng thời nhận ra mối liên hệ sâu sắc với văn bản mà chúng từng đồng hành.
Từ lâu, minh họa thường được hiểu là những hình ảnh hỗ trợ người đọc tiếp cận nội dung văn bản dễ dàng hơn. Tuy nhiên, với các họa sĩ tham gia triển lãm, minh họa không đơn thuần là việc “vẽ lại” những gì đã được kể bằng chữ. Trước mỗi văn bản, họ dành thời gian đọc, suy ngẫm về câu chuyện, nhân vật, tầng nghĩa và vẻ đẹp ngôn từ để từ đó chuyển hóa thành ngôn ngữ của đường nét, màu sắc và hình khối.
Để có được những tác phẩm ấy, người họa sĩ cũng phải đối mặt với áp lực không khác gì các nhà báo. Trong môi trường báo chí, thời gian luôn là một thử thách khắc nghiệt. Nhiều khi, trước những thay đổi đột xuất của nội dung số báo, tác giả minh họa chỉ có vài giờ đồng hồ để đọc văn bản, hình thành ý tưởng và hoàn thiện tác phẩm. Họ cũng sống cùng những “deadline” gấp gáp, những cuộc chạy đua với thời gian để kịp giờ lên khuôn, xuống trang.
Tranh minh họa của họa sĩ Vũ Đình Tuấn trưng bày tại triển lãm.
Một điểm đặc biệt của triển lãm là sự hiện diện của nhiều thế hệ họa sĩ, phản ánh bức tranh đa dạng của mỹ thuật Việt Nam đương đại.
Người xem có thể bắt gặp dấu ấn của những tên tuổi thuộc thế hệ mỹ thuật trước thời kỳ Đổi mới như PGS, Nhà giáo Nhân dân Lê Anh Vân. Bên cạnh đó là những họa sĩ đã góp phần định hình diện mạo hội họa Việt Nam từ sau Đổi mới đến nay như Đào Hải Phong, Phạm An Hải, Đặng Tiến. Những nghệ sĩ đương đại được giới chuyên môn và công chúng quan tâm như Bùi Tiến Tuấn, Nguyễn Dương Đính (Inh Nguyễn), Vũ Đình Tuấn, Nguyễn Nghĩa Cương hay Võ Lương Nhi cũng mang đến những dấu ấn riêng. Đặc biệt, triển lãm còn ghi nhận sự góp mặt của lớp họa sĩ trẻ đang tiếp tục làm mới ngôn ngữ minh họa báo chí bằng những bảng màu và cách thể hiện giàu sức sống như Trần Xuân Bình, Nguyễn Văn Đức, Nguyễn Vân Chung, Tùng Nguyễn, Nguyễn Thu Trang…
Nhìn rộng hơn, triển lãm “Minh họa trên báo” không chỉ là cuộc gặp gỡ của các họa sĩ. Đây còn là dịp để nhìn lại một truyền thống đẹp trong đời sống báo chí Việt Nam: sự đồng hành của báo chí, văn chương và mỹ thuật.
Nguồn:baophapluat.vn
