Trong hai năm liên tiếp, Liên hoan phim Cộng đồng quốc tế SineMaya đã trao giải thưởng cho hai bộ phim ngắn do Tổ chức Tài chính Vi mô TNHH MTV Tình Thương (TYM) – Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Trong các bộ phim đạt giải không có diễn viên ngôi sao, không có những cảnh quay lộng lẫy, nhưng với ai đã có dịp xem, cảm xúc vẫn đọng lại mãi. Bởi ở đó, điện ảnh đã thắp lên ánh sáng của lòng nhân, để thấy rằng trên đời niềm tin, niềm hy vọng vẫn luôn hiện diện, ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn nhất.
Ánh sáng cuộc đời từ “Ánh sáng bên bờ biển”
Những ngày cuối cùng của tháng 12/2025, tin vui bay về với TYM (Tổ chức Tài chính Vi mô Tình Thương, một đơn vị trực thuộc Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam góp phần vào thực hiện sứ mệnh của Hội trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo và nâng cao vị thế cho phụ nữ) khi bộ phim ngắn “Light by the Sea” (Ánh sáng bên bờ biển) do TYM thực hiện đã được Liên hoan phim Cộng đồng quốc tế SineMaya 2025 vinh danh Phim xuất sắc nhất ở hạng mục Ống kính Di sản – Truyền thống. Bên cạnh đó, phim còn giành Giải Đạo diễn xuất sắc nhất và Giải thưởng Phim xuất sắc do Chủ tịch danh dự và Nhà sáng lập CARD MRI lựa chọn, đồng thời được đề cử ở ba hạng mục quan trọng khác.
“Light by the Sea” kể về cậu bé tên Giáp. Giáp từng có một gia đình đủ đầy như bao đứa trẻ miền biển khác. Ông nội và bố em là những ngư dân khỏe mạnh, sở hữu tàu đánh bắt hải sản, mang lại cuộc sống ổn định cho cả gia đình. Nhưng khi Giáp mới lên ba, biến cố đầu tiên ập đến khi ông nội qua đời để lại khoảng trống lớn trong ngôi nhà nhỏ ven biển.
Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai, người bố tiếp tục bám biển với hy vọng giữ vững mái ấm cho vợ con. Thế nhưng, trong một chuyến ra khơi gặp giông lốc, con tàu cá cùng người đàn ông trụ cột ấy đã mãi mãi không trở về. Từ đó, chị Bùi Thị Huấn, mẹ Giáp phải thay chồng gánh vác gia đình, chăm mẹ già và hai con thơ. Chiếc tàu cùng nhiều tài sản phải bán đi để trả nợ, chị Huấn một mình làm nhiều công việc khác nhau để trang trải cho cuộc sống của gia đình. Còn đối với Giáp, tuổi thơ của em gắn liền với những mất mát không gì bù đắp được.
Bi kịch vẫn chưa dừng lại khi Giáp vừa bước vào lớp một, mẹ em, chị Bùi Thị Huấn, gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng trong lúc đi chợ bán cá mưu sinh. Hơn một năm trời, chị Huấn gần như gắn liền với bệnh viện trong những đợt điều trị kéo dài, còn cuộc sống của ba bà cháu rơi vào cảnh chật vật, chủ yếu dựa vào sự đùm bọc của họ hàng và bà con lối xóm.
Năm 2022, hưởng ứng chương trình “Mẹ đỡ đầu” do Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động, trong quá trình triển khai việc nhận đỡ đầu trẻ mồ côi, có hoàn cảnh khó khăn, trường hợp của Mai Bảo Giáp đã được tập thể cán bộ và đảng viên TYM tại trụ sở chính ủng hộ. Cùng với việc nhận đỡ đầu cho Giáp, TYM đã đồng hành cùng em với học bổng “TYM – Chắp cánh ước mơ”, đồng thời hỗ trợ chị Huấn tiếp cận một khoản vốn nhỏ để từng bước ổn định sinh kế, tiếp tục mưu sinh và chăm lo cho gia đình sau những biến cố liên tiếp.
Ngày TYM về trao học bổng và hỗ trợ, căn nhà nhỏ vốn trầm lặng bỗng đầy ắp cảm xúc. Những giọt nước mắt rơi không chỉ của mẹ con Giáp, mà còn của người thân, hàng xóm và chính những cán bộ TYM khi chứng kiến khoảnh khắc một đứa trẻ chính thức có thêm “gia đình thứ hai”.
Suốt những năm sau đó, TYM không chỉ hỗ trợ Giáp về tài chính, sách vở, phương tiện học tập, mà còn ở bên em bằng sự quan tâm thường xuyên, những lời động viên, những cái nắm tay lặng lẽ trong những giai đoạn khó khăn nhất. Khi mẹ em buộc phải xa nhà vì những biến cố tiếp theo của cuộc sống, chính những “người mẹ” mang tên TYM đã thay nhau ở lại, lắng nghe và nâng đỡ bước đi của cậu bé. Nhờ vòng tay ấy, “đứa con của TYM” lớn lên ngoan ngoãn, hiểu chuyện, nhiều năm liền đạt kết quả học tập tốt, được thầy cô và bạn bè yêu mến…
Liên hoan phim SineMaya do Nhóm các tổ chức Tương hỗ Trung tâm Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (CARD MRI, Philippines) và Bente Productions tổ chức hướng tới việc lan tỏa các giá trị gắn với Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên hợp quốc (SDGs) như bình đẳng giới, giáo dục chất lượng, hành động vì khí hậu, giảm bất bình đẳng và tăng trưởng kinh tế bền vững. Tham gia Liên hoan phim SineMaya có rất nhiều tổ chức tài chính vi mô và phát triển xã hội đến từ khu vực Đông Nam Á.
Câu chuyện thoát nghèo của người phụ nữ Mường chinh phục Liên hoan phim quốc tế
Nhìn ngôi nhà khang trang mới xây của gia đình người phụ nữ dân tộc Mường Bùi Thị Thu Huyền nằm trong khu Ngọc Đồng, xã Thục Luyện, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ (nay là xã Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ), bao quanh là đồi chè, ao cá và vườn cây ăn quả của gia đình, ít ai biết rằng, mới đây thôi họ vẫn đang sống trong ngôi nhà “trên căng bạt, dưới che nồi, che xoong”.
Chị Huyền kết hôn khi cả hai vợ chồng mới tròn 20 tuổi và chưa có công ăn việc làm ổn định. Cưới nhau về hai anh chị không có lấy một đồng vốn nào để làm ăn, vì vậy chỉ quanh quẩn ở nhà làm nông, nuôi vài con gà và chăm con nhỏ. Sức khỏe không tốt khiến chị Huyền không thể lao động nặng, không những vậy hầu như tháng nào chị cũng phải đi bệnh viện để khám và lấy thuốc. Thu nhập hàng tháng không đủ giúp anh chị trang trải cuộc sống nên tròn 10 năm kết hôn là 10 năm thuộc diện hộ nghèo của địa phương.
Gia đình khó khăn, con cái nheo nhóc, anh chị lại chẳng vay mượn được ở đâu để làm ăn kinh tế khiến gia đình vợ chồng trẻ cứ nghèo mãi. Lúc đó chị chỉ ước có được một nguồn tiền nho nhỏ để anh chị có vốn làm ăn, mua lấy vài cây, vài con giống thế mà cũng không thể vay đâu được. Khi đó vay vốn ở ngân hàng hay ở tổ chức tín dụng khác thì cần tài sản thế chấp. Đã có lúc anh chị tính hay thế chấp sổ đỏ để lấy tiền kinh doanh, thế nhưng lại sợ kinh doanh thua lỗ, lúc đó lấy tiền đâu mà trả nợ, mất nhà, mất đất rồi thì biết sống làm sao nên lại đành thôi.
Đến năm 2012, khi TYM về với quê hương chị, cũng là lúc chị biết rằng cơ hội để gia đình phát triển kinh tế đã đến. Chị xin tham gia vào TYM và vay 7 triệu đồng món vốn đầu tiên để đầu tư vào chăn nuôi. Thế nhưng, năm đó dịch bệnh, anh chị lại không có nhiều kinh nghiệm nên mất trắng. Chị tự nhủ bản thân vẫn là trong cái rủi có cái may. Nhờ cơ chế cho vay trả dần của TYM, món vốn đó chị đã hoàn trả đều đặn hàng tuần từng khoản nhỏ trong một năm.
Thế rồi anh chị tìm một hướng đi khác, đó là trồng chè. Thanh Sơn vốn là vùng đất đồi núi với thổ nhưỡng và khí hậu rất phù hợp để trồng chè. Ở đây, nhiều bà con cũng đi theo hướng này, vậy nên chị bàn với chồng quyết tâm vay vốn để mua cây giống trồng chè. Trồng chè không bị rủi ro nhiều lại bán được quanh năm. Mặc dù giá chè không cao nhưng luôn giữ được mức ổn định. Nhờ vào cây chè mà thu nhập của gia đình chị cũng cải thiện lên nhiều. Kinh tế phát triển, anh chị lại tiếp tục vay gối đầu để mua thêm cây giống, phân bón để trồng thêm chè. Nhờ vậy mà diện tích trồng chè của gia đình nhà chị đã tăng từ 4.000m2 lên 10.000m2. Hai năm gần đây, anh chị còn tiếp tục mở rộng sang trồng cây ăn quả. Năm nay, vợ chồng chị Huyền đang rất kì vọng sẽ có được thêm chút thu nhập khi cây bắt đầu trổ bông sai trĩu và sẽ cho ra trái vụ đầu tiên.
Nhờ sự nỗ lực hết mình của đôi vợ chồng trẻ cùng với đòn bẩy vốn vay đã giúp cho gia đình anh chị thoát được hai chữ “hộ nghèo”. Năm 2020 là năm đầu tiên mà gia đình anh chị trở thành “hộ cận nghèo”. Trong tương lai, vợ chồng chị Huyền còn phải nỗ lực rất nhiều. Nỗ lực để không bị tái nghèo như nhiều gia đình khác. Nỗ lực để kinh tế tiếp tục đi lên mà “cái nghèo” thì đi xuống. Thế nhưng, điều quan trọng nhất là anh chị thấy được con đường phía trước thật tươi sáng và rộng mở.
“Chúng tôi đã đi qua những ngày nghèo khó đến cùng cực, khi hai vợ chồng chỉ mong đi vay được đồng vốn để đầu tư làm ăn. Nay nhờ vốn vay mà giờ chúng tôi đã thoát nghèo. Kinh tế gia đình giờ đây đã ổn định, cũng có thể sửa sang được nhà cửa và cho con cái ăn học đàng hoàng”, chị Huyền phấn khởi cho biết.
Năm 2024, Liên hoan phim Sinemaya – liên hoan phim cộng đồng trong ngành tài chính vi mô Philippines, lần đầu tiên diễn ra nhằm giới thiệu những câu chuyện dựa trên trải nghiệm thực tế, nhấn mạnh tác động tích cực của các sáng kiến tài chính vi mô và phát triển xã hội đối với các gia đình và cộng đồng. Bộ phim ngắn mang tên “Escaping Poverty: A Story of a Muong Woman Supported by TYM” (tạm dịch: Thoát khỏi đói nghèo: Câu chuyện về một người phụ nữ Mường với sự đồng hành của TYM) đến từ Việt Nam đã chinh phục hội đồng giám khảo và đạt Giải Ba cho phim xuất sắc nhất và Giải quay phim xuất sắc nhất. Bộ phim gây ấn tượng khi chị Huyền và các thành viên trong gia đình tự đóng vai chính, mang đến cảm xúc chân thực và sâu sắc.
Có thể nói, qua hai bộ phim đạt giải quốc tế trong hai năm, một thông điệp giản dị nhưng hết sức rõ ràng đã được xác định: Khi phụ nữ, trẻ em được lắng nghe, được đồng hành và trao cơ hội thì ánh sáng của niềm tin sẽ luôn hiện diện. Và đó cũng là mục tiêu mà Dự án 8 “Thúc đẩy bình đẳng giới và giải quyết các vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em” do Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đang thực hiện hướng tới.
Chương trình “Mẹ đỡ đầu” – sáng kiến nhân văn ra đời trong bối cảnh hậu COVID-19 do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần sẻ chia, với hơn 50.000 mẹ đỡ đầu trực tiếp và gián tiếp nâng đỡ trên 37.000 trẻ mồ côi. Đây không chỉ là một chương trình an sinh – xã hội, mà còn là hành trình kết nối yêu thương, để mỗi trẻ em mồ côi có hoàn cảnh khó khăn đều được chở che, nuôi dưỡng và chắp cánh ước mơ, giúp các em được phát triển toàn diện, không ai bị bỏ lại phía sau, lan tỏa tình yêu thương và trách nhiệm cộng đồng.
Nguồn: Pháp luật Việt Nam
