Văn Miếu – Quốc Tử Giám bừng sáng trong đêm “Khai Văn”, khi ánh sáng và nghệ thuật đương đại kể lại câu chuyện gần nghìn năm đạo học Việt Nam.
Chương trình nghệ thuật “Khai Văn”, một trong những hoạt động tiêu biểu của Festival Thăng Long – Hà Nội 2026, đã kể câu chuyện về đạo học Việt Nam bằng ngôn ngữ của âm nhạc, sân khấu, ánh sáng và công nghệ đương đại.Có lẽ hiếm nơi nào phù hợp hơn Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội để kể câu chuyện ấy. Bởi nơi đây không chỉ là một di tích cổ, mà còn là biểu tượng của truyền thống hiếu học, của tinh thần tôn sư trọng đạo và khát vọng trọng dụng hiền tài của người Việt. Năm 1076, Quốc Tử Giám được thành lập, trở thành trường quốc học đầu tiên của nước ta. Sau 950 năm, những giá trị từng được hun đúc nơi đây vẫn tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.Trong đêm “Khai Văn”, ánh sáng vì thế không đơn thuần để làm đẹp cho sân khấu. Ánh sáng trở thành một thứ ngôn ngữ kể chuyện.Khi những tia sáng quét qua không gian cổ kính, khi các lớp hình ảnh và màu sắc lần lượt hiện lên, người xem có cảm giác đang bước qua những tầng thời gian khác nhau: từ những trang sử của nền Quốc học, đến hành trình của người sĩ tử, từ khát vọng học hành, lập thân đến lý tưởng đem tài năng phụng sự đất nước.Người dân thủ đô đã được trải nghiệm một chương trình vô cùng đặc biệt trong không gian đạo học.Điểm đặc biệt của chương trình nằm ở cách những giá trị tưởng như rất xưa được diễn đạt bằng một hình thức rất hiện đại.Nghệ thuật truyền thống được đặt cạnh ngôn ngữ trình diễn hiện đại; âm thanh, ánh sáng và công nghệ mở ra một cách tiếp cận mới với di sản. Không làm lu mờ những giá trị cổ truyền, công nghệ trở thành cây cầu để thế hệ trẻ có thể bước vào câu chuyện của cha ông bằng một tâm thế gần gũi hơn.“Khai Văn” được xây dựng quanh hành trình Khai Tâm – Khai Trí – Khai Chí – Khai Nghiệp – Khai Sáng. Đó cũng là một cách diễn giải đầy ý nghĩa về tinh thần đạo học Việt Nam: học không chỉ để có kiến thức, mà trước hết để mở lòng, rèn nhân cách; từ tri thức hình thành lý tưởng, từ lý tưởng tạo dựng sự nghiệp và cuối cùng là dùng những gì mình có để đóng góp cho cộng đồng, đất nước.Trong ánh sáng lung linh của đêm Hà Nội, câu chuyện 950 năm Quốc Tử Giám vì thế không chỉ là câu chuyện của những bia đá, mái ngói hay những tên tuổi đã đi vào lịch sử. Đó còn là câu chuyện về những con người hôm nay đang tiếp tục học tập, sáng tạo và cống hiến. Người dân ngồi dưới sân khấu, những ánh mắt dõi theo từng chuyển động của ánh sáng, có thể không trực tiếp trải qua những kỳ thi xưa, nhưng vẫn đang tiếp nối một truyền thống đã bền bỉ qua gần một thiên niên kỷ.Và khi chương trình khép lại, ánh sáng sân khấu có thể tắt, nhưng câu chuyện mà “Khai Văn” gửi gắm vẫn còn ở lại. Bởi ánh sáng đẹp nhất của Văn Miếu có lẽ không nằm trên những bức tường cổ hay mặt nước Vườn Giám, mà nằm trong chính ngọn lửa tri thức được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.950 nămQuốc Tử Giám – một hành trình rất dài của đạo học Việt Nam. Nhưng cũng là một hành trình chưa bao giờ kết thúc.
