Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu.
Hơn 2 tháng kể từ khi Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 chính thức có hiệu lực, TP Hà Nội đã hình thành tương đối đầy đủ các điều kiện để đưa Luật vào cuộc sống, từ rà soát pháp luật, xây dựng văn bản cụ thể hóa đến tuyên truyền, tập huấn và tổ chức thực hiện. Các chính sách của Luật đã được triển khai trên thực tế, đem lại những chuyển động rõ rệt trên các lĩnh vực như y tế, giáo dục, hành chính công mà người dân đều có thể cảm nhận.
Chủ động chuẩn bị các điều kiện thi hành
Trao đổi với báo chí, Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, TP xác định đây là một đạo luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo ra khung thể chế mới với nhiều cơ chế, chính sách đột phá, mở rộng phân cấp, phân quyền và trao thêm công cụ để Hà Nội giải quyết những vấn đề lớn đặt ra trong quá trình phát triển Thủ đô.
Với quan điểm không chờ đến khi Luật có hiệu lực mới bắt đầu triển khai, trước khi Luật chính thức có hiệu lực vào ngày 1/7/2026, TP Hà Nội đã chủ động chuẩn bị các điều kiện để tổ chức thi hành.
Ngay sau khi Luật được thông qua, TP đã triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ. Trong đó, một trong những nhiệm vụ được ưu tiên hàng đầu là nhanh chóng cụ thể hóa các cơ chế, chính sách mà Luật đã giao cho TP.
Đến nay, HĐND TP Hà Nội đã thông qua 61 nghị quyết quy phạm pháp luật (QPPL) và UBND TP đã ban hành 16 quyết định QPPL để triển khai Luật Thủ đô năm 2026. Cùng với đó, TP tiến hành rà soát toàn bộ hệ thống văn bản hiện hành để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và tránh khoảng trống pháp lý trong quá trình thực hiện.
Bên cạnh việc hoàn thiện thể chế, TP đặc biệt coi trọng công tác tuyên truyền, phổ biến và tập huấn để Luật thực sự đi vào cuộc sống, với việc tổ chức tới hơn 250 hội nghị với trên 50.000 lượt người tham dự; hơn 14.000 tài liệu tuyên truyền đã được phát hành tại các xã, phường; đồng thời nội dung của Luật được tăng cường tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở, các cổng và trang thông tin điện tử.
Điều này rất quan trọng, bởi một cơ chế dù tốt đến đâu cũng chỉ phát huy hiệu quả khi cán bộ thực thi hiểu đúng, người dân và doanh nghiệp biết rõ để tiếp cận và sử dụng”, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu chỉ ra.
Đến nay, sau hơn 2 tháng Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực, TP Hà Nội đã hình thành tương đối đầy đủ các điều kiện để đưa Luật vào cuộc sống, từ rà soát pháp luật, xây dựng văn bản cụ thể hóa đến tuyên truyền, tập huấn và tổ chức thực hiện.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Xuân Lưu cũng cho biết, TP xác định đây mới là bước khởi đầu. Yêu cầu đặt ra trong thời gian tới là tiếp tục theo dõi sát quá trình thực thi, đánh giá tác động của từng cơ chế, chính sách; kịp thời nhận diện những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, lắng nghe ý kiến của người dân, doanh nghiệp và cơ sở để điều chỉnh, tháo gỡ.
“Mục tiêu cuối cùng không chỉ là ban hành đầy đủ các văn bản để triển khai Luật, mà quan trọng hơn là phải biến những cơ chế, chính sách đặc thù Quốc hội trao cho Hà Nội thành nguồn lực phát triển thực chất, tạo thêm dư địa cho tăng trưởng, nâng cao hiệu quả quản trị đô thị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp”, ông Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh.
Tập trung tạo dựng những động lực tăng trưởng mới, bền vững
Đối với yêu cầu tăng trưởng nhanh hơn nhưng không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, đồng thời nâng cao chất lượng sống của người dân, Phó Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, TP đã và đang cụ thể hóa trong quá trình triển khai Luật Thủ đô năm 2026 bằng việc khẩn trương ban hành các cơ chế, chính sách để huy động, khơi thông và phát huy hiệu quả các nguồn lực cho phát triển, theo cả yêu cầu trước mắt và lâu dài.
Trước mắt, TP tập trung vào những cơ chế có thể tạo ra kết quả và động lực tăng trưởng ngay, nhất là trong đầu tư công, phát triển hạ tầng và đô thị, huy động nguồn lực xã hội, thu hút đầu tư và nhà đầu tư chiến lược.
Cùng với đó là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, đầu tư, qua đó rút ngắn thời gian chuẩn bị, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án và đưa nguồn lực vào phát triển.
Về lâu dài, TP tập trung tạo dựng những động lực tăng trưởng mới và bền vững, trong đó khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và chuyển đổi số là những hướng trọng tâm.
“Các cơ chế hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học – công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp, phát triển sản phẩm và dịch vụ mới sẽ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế”, ông Nguyễn Xuân Lưu chỉ ra.
Trong lĩnh vực văn hóa, TP cũng đang phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của Thủ đô, khuyến khích phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế ban đêm và các mô hình kinh doanh, sáng tạo mới để hình thành thêm các không gian và động lực phát triển.
Cùng với đó, TP chú trọng khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực sẵn có như đất đai, tài sản công, ngân sách và kết cấu hạ tầng, bảo đảm nguồn lực công được sử dụng có trọng tâm, tạo hiệu ứng dẫn dắt và thu hút thêm nguồn lực xã hội.
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhấn mạnh, cách tiếp cận của Hà Nội là vừa tạo động lực tăng trưởng trước mắt, vừa chuẩn bị nền tảng cho tăng trưởng dài hạn, đồng thời khai thác tối đa giá trị của các nguồn lực sẵn có.
Tăng trưởng nhanh phải đi cùng hiệu quả sử dụng nguồn lực, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững; cuối cùng phải chuyển hóa thành hạ tầng tốt hơn, môi trường tốt hơn, dịch vụ tốt hơn và chất lượng sống cao hơn cho người dân Thủ đô.
Tạo chuyển biến cụ thể trong đời sống và hoạt động sản xuất, kinh doanh
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội nêu rõ, TP xác định việc triển khai Luật Thủ đô năm 2026 phải gắn chặt với yêu cầu phát triển và thực tiễn đời sống, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Các cơ chế, chính sách của Luật phải được cụ thể hóa bằng những kết quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, cải thiện môi trường sống và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.
Điều đó được thể hiện qua một số chính sách Hà Nội đã và đang triển khai. Thứ nhất, về sức khỏe, cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026, HĐND TP đã ban hành Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND ngày 2/6/2026. Trên cơ sở đó, UBND TP đã ban hành Kế hoạch khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người dân.
Bác sĩ Bệnh viện Mắt Hà Nội khám, tư vấn cho người dân đăng ký chữa tật khúc xạ theo chính sách tại Nghị quyết 14/2026/NQ-HĐND của HĐND TP. Ảnh: P.Thảo
Từ ngày 1/7/2026, chính sách này được triển khai đồng bộ trên toàn TP. Nghị quyết cũng quy định cơ chế hỗ trợ chi phí cấp cứu ngoại viện, ưu tiên các nhóm yếu thế trong xã hội.
Ngay trước thềm năm học mới vừa qua, TP đã tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho toàn bộ trẻ em, học sinh dưới 18 tuổi. Đây là chương trình chăm sóc sức khỏe có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô.
Về giáo dục, TP đang xây dựng lộ trình miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông và triển khai các khoản hỗ trợ đầu năm học; đồng thời, thực hiện đầy đủ các chính sách hỗ trợ học phí, bữa ăn bán trú theo quy định, ưu tiên các đối tượng chính sách và địa bàn còn khó khăn.
Về nền hành chính phục vụ, nhấn mạnh đây là vấn đề người dân cảm nhận rõ sự thay đổi của mô hình chính quyền hai cấp, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội chỉ rõ, khi bỏ cấp trung gian, nhiều việc trước đây phải lên cấp trên thì nay giải quyết ngay tại xã, phường; thủ tục được rút ngắn. “Chỉ số cải cách hành chính năm 2025 của Hà Nội đạt 92,90%, xếp thứ 5 cả nước và chúng tôi đặt mục tiêu tiếp tục cải thiện. TP cũng duy trì các kênh tiếp nhận phản ánh trực tiếp của người dân như ứng dụng iHanoi, để mỗi kiến nghị đều có địa chỉ trả lời”, ông Nguyễn Xuân Lưu cho hay.
Đề cập đến một số vấn đề TP còn cần phải tập trung giải quyết như tình trạng úng ngập cục bộ khi mưa lớn, ùn tắc giao thông, hạ tầng đô thị ở một số nơi chưa theo kịp tốc độ phát triển, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, đây là những việc TP đang ưu tiên nguồn lực, cùng với các cơ chế đầu tư mạnh của Luật Thủ đô năm 2026 và định hướng của Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, để từng bước cải thiện chất lượng sống lâu dài cho người dân.
Lãnh đạo TP Hà Nội khẳng định, thước đo quan trọng nhất của Luật Thủ đô năm 2026 là người dân và doanh nghiệp có thực sự được thụ hưởng và cảm nhận được sự thay đổi hay không. Người dân phải thấy việc đi lại thuận tiện hơn, hạ tầng và môi trường sống được cải thiện, tiếp cận dịch vụ công, giáo dục, y tế, nhà ở thuận lợi hơn; doanh nghiệp phải thấy thủ tục nhanh hơn, chi phí giảm hơn, môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng hơn.
Vì vậy, hiệu quả của Luật không chỉ được đánh giá bằng số lượng cơ chế, chính sách hay dự án được triển khai, mà phải bằng những chuyển biến cụ thể trong đời sống và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
“Nếu qua từng năm, chất lượng hạ tầng, dịch vụ công, môi trường sống và chất lượng tăng trưởng của Hà Nội được nâng lên, thì đó chính là minh chứng rõ nhất cho giá trị thực chất của những cơ chế đặc thù mà Luật Thủ đô năm 2026 mang lại”, ông Nguyễn Xuân Lưu nói.
Các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô cũng đang được TP Hà Nội áp dụng nhằm giải quyết những “điểm nghẽn” về đất đai, quy hoạch, thủ tục, giải phóng mặt bằng và đầu tư, để nguồn lực thực sự trở thành tăng trưởng.
Với lĩnh vực quy hoạch và đất đai, TP đang đẩy nhanh việc cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô thông qua các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết; đồng thời hoàn thiện dữ liệu đất đai, rà soát các thủ tục về giao đất, cho thuê đất, xác định giá đất và chuyển mục đích sử dụng đất để hạn chế tình trạng dự án có chủ trương, có nguồn lực nhưng vẫn phải chờ các thủ tục đầu vào.
Trong đó, liên quan đến khâu giải phóng mặt bằng, TP đang phân công, phân cấp rõ trách nhiệm, giao thẩm quyền, chỉ tiêu, KPI cho cấp xã; đồng thời làm tốt công tác vận động, thuyết phục người dân, thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tạm cư theo đúng quy định.
Song song với đó, TP tập trung cải cách quy trình, thủ tục đầu tư theo hướng rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả. Nhấn mạnh vấn đề rất quan trọng là phải rà soát, xử lý những dự án chậm triển khai, sử dụng đất chưa hiệu quả, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu chỉ rõ quan điểm, dự án còn khả năng thực hiện thì tập trung tháo gỡ để tiếp tục triển khai; dự án không còn phù hợp hoặc không có khả năng thực hiện thì phải xử lý theo quy định để đưa đất đai và các nguồn lực liên quan trở lại phục vụ phát triển, tránh để nguồn lực bị “đóng băng” hoặc lãng phí.
“Tôi cho rằng, đây chính là cách để biến thể chế thành nguồn lực và biến nguồn lực thành tăng trưởng. Khi quy hoạch rõ, đất đai được quản lý minh bạch, thủ tục được tháo gỡ, mặt bằng được bàn giao và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành được xác định cụ thể, thì các dự án mới có thể triển khai nhanh, tạo hạ tầng, thu hút đầu tư và mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô”, ông Nguyễn Xuân Lưu nói.
Tường Minh
Nguồn: baophapluat.vn
