Nhiều nghề về AI, năng lượng tái tạo và đường sắt được bổ sung vào danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp.
Nhiều nghề mới gắn với công nghệ, năng lượng và hạ tầng
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 77/2026/TT-BGDĐT ngày 25/9/2026 về danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp.
Thông tư ban hành danh mục ngành, nghề đào tạo đối với trình độ cao đẳng, trung cấp, giáo dục trung học nghề và danh mục nghề trình độ sơ cấp. Đồng thời, quy định cơ chế rà soát, cập nhật nhằm kịp thời bổ sung những lĩnh vực đào tạo mới phát sinh từ nhu cầu nhân lực và thực tiễn sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, danh mục mới có thêm nhiều lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực trong quá trình chuyển đổi số, phát triển hạ tầng, năng lượng và công nghiệp hiện đại.
Trong lĩnh vực công nghệ, danh mục có các ngành, nghề như Trí tuệ nhân tạo, Robot và trí tuệ nhân tạo, Công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh đó là các lĩnh vực gắn với công nghệ số và tự động hóa, trong đó có Kỹ thuật robot công nghiệp.
Nhóm ngành, nghề phục vụ phát triển hạ tầng giao thông cũng có nhiều nghề liên quan đến đường sắt như Lắp đặt và bảo trì hệ thống thông tin tín hiệu và AFC đường sắt tốc độ dưới 200 km/h; Kỹ thuật hệ thống điện đường sắt tốc độ dưới 200 km/h; Lắp đặt và bảo trì hệ thống thông tin tín hiệu và AFC đường sắt tốc độ cao; Kỹ thuật hệ thống điện đường sắt tốc độ cao; Điều độ điện sức kéo đường sắt; Thông tin tín hiệu đường sắt đô thị.
Ở lĩnh vực năng lượng, danh mục có các nghề Lắp đặt và bảo trì hệ thống năng lượng tái tạo; Vận hành nhà máy điện gió, điện mặt trời.
Cùng với việc bổ sung ngành, nghề đào tạo mới, Thông tư điều chỉnh tên gọi, mã của một số nghề so với trước đây. Việc này nhằm tạo sự đồng bộ với tên gọi, mã ngành đào tạo trình độ giáo dục đại học. Thông tin đối chiếu giữa tên, mã cũ và mới cũng được thể hiện ngay trong danh mục để thuận lợi cho các cơ sở trong quá trình chuyển đổi và tổ chức đào tạo.
Nghề mới có thể được cập nhật thường xuyên
Một điểm mới đáng chú ý của Thông tư là cơ chế cập nhật danh mục linh hoạt hơn trước sự xuất hiện nhanh của các nghề mới.
Theo Thông tư, danh mục được rà soát, đánh giá hằng năm và chỉnh sửa, bổ sung định kỳ ít nhất một lần trong 3 năm. Trong khoảng thời gian giữa hai kỳ điều chỉnh, những nghề mới vẫn có thể được rà soát, cập nhật thường xuyên trên Cổng thông tin điện tử Bộ Giáo dục và Đào tạo để địa phương và cơ sở triển khai.
Khi thực tiễn phát sinh nhu cầu đào tạo mới, bộ, ngành, địa phương, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các đơn vị liên quan có thể gửi đề xuất về Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đề xuất phải có căn cứ khoa học, thực tiễn; nghề mới phải xuất phát từ nhu cầu nhân lực, có đặc điểm riêng, mô tả cụ thể công việc và vị trí việc làm sau đào tạo.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định việc ban hành nghề mới khi có ý kiến thống nhất của ít nhất 2/3 thành viên Hội đồng tư vấn. Sau khi được quyết định, thông tin được đưa vào cơ sở dữ liệu trên Cổng thông tin điện tử Bộ Giáo dục và Đào tạo và chính thức bổ sung vào danh mục tại kỳ rà soát định kỳ tiếp theo.
Đối với các lĩnh vực thể thao, nghệ thuật, sức khỏe, Bộ Giáo dục và Đào tạo còn lấy ý kiến cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành trước khi cập nhật. Cơ chế này tạo điều kiện để hệ thống đào tạo phản ứng kịp thời hơn trước những thay đổi của thị trường lao động, khoa học, công nghệ và sự xuất hiện của các vị trí việc làm mới.
Một nội dung đáng chú ý khác của Thông tư là bổ sung giáo dục trung học nghề vào hệ thống danh mục ngành, nghề đào tạo.
Cụ thể, danh mục tại Phụ lục I được áp dụng cho ba trình độ, loại hình gồm cao đẳng, trung cấp và giáo dục trung học nghề. Phụ lục II quy định riêng danh mục nghề đối với trình độ sơ cấp.
Theo Thông tư, việc đưa giáo dục trung học nghề vào danh mục phù hợp với hệ thống giáo dục nghề nghiệp theo quy định mới. Tại từng nghề, Phụ lục I xác định cụ thể phạm vi trình độ được tổ chức, trong đó ký hiệu THN đối với giáo dục trung học nghề, TC đối với trung cấp và CĐ đối với cao đẳng. Nhiều nghề thuộc kỹ thuật được xác định có thể đào tạo ở cả ba trình độ: trung học nghề, trung cấp và cao đẳng.
Các cơ sở giáo dục có trách nhiệm rà soát, điều chỉnh tên chương trình theo danh mục mới; đồng thời cập nhật, công khai các ngành, nghề đang tổ chức đào tạo. Sở giáo dục đào tạo thực hiện hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc triển khai trên địa bàn.
Thông tư cũng quy định nguyên tắc chuyển tiếp nhằm bảo đảm việc áp dụng danh mục mới không làm gián đoạn quá trình học tập của người học.
Theo đó, các lớp tuyển sinh trước thời điểm Thông tư có hiệu lực tiếp tục được đào tạo, cấp văn bằng, chứng chỉ theo tên và mã đã áp dụng. Đối với các lớp tuyển sinh sau thời điểm Thông tư có hiệu lực, cơ sở đào tạo thực hiện theo tên và mã mới.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.
Hoàng Thanh
Nguồn: congthuong.vn
