Theo báo cáo của Sở Văn hóa và Thể thao (VH&TT) TP HCM, trong 9 tháng đầu năm 2026, các bảo tàng thuộc Sở đã đón hơn 2,7 triệu lượt khách tham quan, tăng 5% so với cùng kỳ 2025. Một chi tiết đáng chú ý, không chỉ người nước ngoài, mà du khách trong nước đến thăm các bảo tàng chiếm số lượng áp đảo. Khách trong nước đạt gần 1,9 triệu lượt, khách nước ngoài đạt gần 900 ngàn lượt.
Các bảo tàng ngoài công lập trong 9 tháng đầu năm cũng đón hơn 45.000 lượt khách, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2025.
Hiện TP HCM có 25 bảo tàng, gồm 14 bảo tàng công lập và 11 bảo tàng ngoài công lập. Trong 14 bảo tàng công lập, có 9 bảo tàng trực thuộc Sở VH&TT, 5 bảo tàng thuộc các Bộ, ngành Trung ương quản lý. Hệ thống bảo tàng trên địa bàn TP HCM hiện lưu giữ khoảng 692.600 hiện vật, tài liệu, trong đó có hơn 296.000 hiện vật gốc. TP HCM có 25 bảo vật quốc gia, gồm 22 bảo vật được lưu giữ tại các bảo tàng công lập và 3 bảo vật được lưu giữ tại bảo tàng ngoài công lập, sưu tập tư nhân.
Hệ thống bảo tàng tại TP HCM được đánh giá có một số yếu tố không thua kém các bảo tàng trên thế giới. Trong 9 bảo tàng trực thuộc Sở VH&TT, có 7 bảo tàng được xếp hạng I và là thành viên của Hội đồng Bảo tàng quốc tế (ICOM; gồm Bảo tàng Lịch sử TP, Bảo tàng TP, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh TP HCM, Bảo tàng Tôn Đức Thắng, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh, Bảo tàng Mỹ thuật TP). Hai bảo tàng được xếp hạng II là Bảo tàng Bình Dương, Bảo tàng – Thư viện Bà Rịa – Vũng Tàu.
Trước đó, UBND TP đã có kế hoạch thực hiện Chương trình bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn TP giai đoạn 2026 – 2030, xác định bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa là nhiệm vụ quan trọng, góp phần xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam, tạo nguồn lực nội sinh cho sự phát triển nhanh và bền vững của TP HCM.
Trong lĩnh vực bảo tàng, TP triển khai nhiều dự án đầu tư, cải tạo và mở rộng. Hoạt động bảo tàng được định hướng đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, tăng tính tương tác và trải nghiệm; phát triển các chương trình giáo dục di sản dành cho học sinh, sinh viên; tổ chức hoạt động tham quan ban đêm, kết nối hệ thống bảo tàng với các điểm di tích để hình thành các tuyến du lịch lịch sử – văn hóa.
Hoạt động giáo dục di sản và truyền thông cũng được đẩy mạnh với các chương trình như “Giờ học Sử tại Bảo tàng”, “Em yêu lịch sử”, “Em yêu Bác Hồ”, các cuộc thi tìm hiểu lịch sử và hoạt động trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên, thanh, thiếu niên. Qua đó, các bảo tàng từng bước phát huy vai trò là thiết chế giáo dục văn hóa, lịch sử.
Một hướng đi mới cũng đang được TP thử nghiệm là mở rộng thời gian hoạt động của bảo tàng, qua đó đưa các thiết chế văn hóa này đến gần hơn với đời sống đô thị.
Lượng khách tham quan trong 9 tháng đầu năm cho thấy kế hoạch của TP đã bước đầu phát huy hiệu quả, hệ thống bảo tàng tiếp tục là một trong những thiết chế văn hóa thu hút công chúng; đưa di sản văn hóa đến gần hơn với người dân, du khách.
