Những cô gái dân tộc Dao tiền tại Tuyên Quang đang tạo ra những tấm thổ cẩm từ sáp ong. (Ảnh: Lê Hanh)
Việc hợp nhất hai vùng đất nhiều cảnh quan thiên nhiên nổi bật, một không gian du lịch mới đang mở ra tại Tuyên Quang. Trong bối cảnh đó, Đề án phát triển du lịch tỉnh Tuyên Quang đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được UBND tỉnh ban hành không chỉ là định hướng phát triển của ngành du lịch, mà còn thể hiện quyết tâm đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, từng bước đưa Tuyên Quang trở thành điểm đến hàng đầu của khu vực và quốc tế.
Ngày 12/6/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, theo đó toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của Hà Giang và Tuyên Quang được sắp xếp thành tỉnh Tuyên Quang mới. Đây là dấu mốc quan trọng, mở ra không gian phát triển mới cho du lịch địa phương, khi những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa và cảnh quan của hai vùng đất được kết nối trong một không gian phát triển thống nhất.
Khu du lịch Tân Trào – Tuyên Quang. (Ảnh: Lê Hanh)
Tuyên Quang giữ vai trò cửa ngõ kết nối Vùng Thủ đô Hà Nội với các tỉnh biên giới phía Bắc. Với vị trí địa chiến lược này, Tuyên Quang hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành trung tâm trung chuyển, gắn kết chặt chẽ với các trung tâm du lịch lớn như Hà Nội, Thái Nguyên, Lào Cai, Cao Bằng, hình thành mạng lưới du lịch liên hoàn, đa dạng loại hình và sản phẩm.
Hồ thủy điện Na Hang được ví như Vịnh Hạ long trên cạn. (Ảnh: Lê Hanh)
Điều đặc biệt tạo nên sức hấp dẫn của Tuyên Quang sau sáp nhập chính là sự hội tụ của ba địa danh mang tầm vóc quốc gia và quốc tế, đều đang trong lộ trình phát triển thành khu du lịch quốc gia: Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn là công viên địa chất đầu tiên của Việt Nam được UNESCO vinh danh; Khu bảo tồn thiên nhiên và Danh lam thắng cảnh Quốc gia đặc biệt Na Hang – Lâm Bình, đã được đưa vào danh mục nghiên cứu lập hồ sơ trình UNESCO công nhận Di sản thiên nhiên thế giới; Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Tân Trào, gắn liền với thương hiệu lịch sử “Thủ đô kháng chiến”. Cùng với đó là hệ sinh thái cảnh quan đặc thù như đèo Mã Pì Lèng, sông Nho Quế, ruộng bậc thang Hoàng Su Phì, cùng kho tàng lễ hội truyền thống của hơn 20 dân tộc anh em, từ Lễ hội Thành Tuyên, lễ hội hoa Tam giác mạch đến chợ tình Khâu Vai.
Du lịch tại làng Lô lô chải là địa điểm hấp dẫn du khách tại Tuyên Quang. (Ảnh: Lê Hanh)
Chính trong bối cảnh đó, việc xây dựng và ban hành “Đề án phát triển du lịch tỉnh Tuyên Quang đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050” trở thành yêu cầu cấp thiết, nhằm thống nhất định hướng phát triển toàn tỉnh sau sáp nhập, định vị không gian du lịch và đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, hướng tới ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương.
Theo số liệu thống kê, năm 2025, tỉnh Tuyên Quang đón khoảng 3,9 triệu lượt khách du lịch, xếp thứ 6/9 tỉnh trong vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ về lượng khách.
Nguồn tài nguyên du lịch của tỉnh được đánh giá là đặc sắc, đa dạng và có tầm vóc quốc gia, quốc tế. Hiện toàn tỉnh có 794 di tích lịch sử – văn hóa và danh lam thắng cảnh, trong đó 215 di tích xếp hạng cấp quốc gia, 3 khu di tích quốc gia đặc biệt và 4 bảo vật quốc gia. Về di sản văn hóa phi vật thể, tỉnh sở hữu 871 di sản, trong đó 53 di sản thuộc Danh mục quốc gia, đặc biệt có Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Nổi bật, thôn Lô Lô Chải vinh dự được vinh danh “Làng Du lịch Tốt nhất thế giới” năm 2025, minh chứng sống động cho sức hút văn hóa các dân tộc thiểu số nơi đây.
Không gian du lịch gắn với ba trụ cột chiến lược kinh tế
Tuyên Quang xác định quan điểm xuyên suốt là phát huy tối đa hiệu quả các giá trị lịch sử cách mạng, thiên nhiên, văn hóa, tâm linh để xây dựng thương hiệu du lịch theo hướng chuyên nghiệp, xanh và bền vững, hướng tới mục tiêu đưa Tuyên Quang trở thành một trong những điểm đến đẹp nhất thế giới, điểm đến văn hóa khu vực hàng đầu châu Á. Không gian du lịch được gắn với ba trụ cột chiến lược kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa và kinh tế cửa khẩu, tạo chuỗi giá trị liên ngành du lịch nông nghiệp, đặc sản công nghiệp chế biến, thương mại dịch vụ.
Trung thu tại Tuyên Quang là lễ hội thu hút khách du lịch cả nước đến với Tuyên Quang. (Ảnh: Lê Hanh)
Về mục tiêu cụ thể, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu đón 6 triệu lượt khách, trong đó 0,9 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu ước đạt 16.300 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân trên 10%/năm; đóng góp của du lịch vào GRDP đạt trên 10%. Tỉnh cũng đặt mục tiêu được công nhận 2 khu du lịch quốc gia là Cao nguyên đá Đồng Văn và Tân Trào, trong khi Na Hang – Lâm Bình sẽ hoàn thiện hạ tầng, đủ điều kiện lập hồ sơ công nhận ở giai đoạn tiếp theo. Tuyên Quang cũng đặt mục tiêu 100% khu, điểm du lịch áp dụng chuyển đổi số, tạo việc làm cho khoảng 40.000 lao động trong chuỗi giá trị du lịch.
Địa điểm du lịch Sông nho quế là địa điểm nổi tiếng, thu hút khách du lịch đến tham quan hàng đầu tại Tuyên Quang. (Ảnh: ĐT)
Đến năm 2035, tỉnh hướng tới đón 8 triệu lượt khách, trong đó khoảng 1,3 triệu lượt khách quốc tế, tổng chi tiêu đạt khoảng 18.000 tỷ đồng, đóng góp của du lịch vào GRDP đạt 18-20%. Đây cũng là giai đoạn Khu Na Hang – Lâm Bình được kỳ vọng chính thức công nhận là khu du lịch quốc gia, hoàn thiện mạng lưới ba khu du lịch trọng điểm.
Tầm nhìn đến năm 2050, Tuyên Quang đặt mục tiêu trở thành trung tâm du lịch quan trọng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, có thương hiệu và năng lực cạnh tranh cao trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế, với số lượt khách đạt khoảng 20 triệu lượt, tổng thu khoảng 150.000 tỷ đồng, ngành du lịch đóng góp khoảng 30-40% GRDP .
Điểm nhấn quan trọng trong định hướng phát triển của Tuyên Quang là việc tổ chức không gian du lịch tỉnh thành ba vùng đặc trưng, gắn với thế mạnh tài nguyên riêng biệt nhưng bổ trợ lẫn nhau trong một chỉnh thể thống nhất.
Vùng phía Tây Bắc được định hướng theo hướng “Sinh thái – Nghỉ dưỡng”, khai thác du lịch sinh thái, khám phá và mạo hiểm gắn với rừng núi, ruộng bậc thang tại Hoàng Su Phì, Xín Mần, Tây Côn Lĩnh. Vùng phía Đông Bắc mang bản sắc “Di sản – Cộng đồng”, hội tụ giá trị Công viên địa chất toàn cầu Đồng Văn, các bản làng văn hóa dân tộc và cảnh quan kỳ vĩ của đèo Mã Pì Lèng, sông Nho Quế, lòng hồ Na Hang – Lâm Bình. Vùng phía Nam được định vị theo hướng “Văn hóa – Lịch sử”, lấy Khu di tích Tân Trào làm trọng điểm, kết hợp du lịch lễ hội và nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe gắn với khoáng nóng Mỹ Lâm.
Trên nền tảng ba không gian này, Tuyên Quang xây dựng bảy chiến lược then chốt, phát triển sản phẩm theo hướng hình thành hệ sinh thái trải nghiệm có chiều sâu; tiếp thị và phát triển thị trường theo hướng phân khúc hóa, từ siêu sang, hạng sang đến phổ thông; phát triển hạ tầng kỹ thuật; phát triển nguồn nhân lực; bảo tồn tài nguyên gắn với phát triển bền vững; hợp tác, liên kết vùng, quốc tế; và chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, mỗi chiến lược đều có mục tiêu, nội dung và cơ chế phân bổ nguồn lực cụ thể.
Tuyên Quang cũng vạch ra các tuyến du lịch liên vùng, liên tỉnh và quốc tế, kết nối Tuyên Quang với Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, đồng thời mở rộng tuyến quốc tế qua cửa khẩu với tỉnh Vân Nam và Quảng Tây (Trung Quốc), đưa Tuyên Quang thành điểm trung chuyển quan trọng trong hành trình khám phá Đông Bắc – Tây Bắc của du khách trong và ngoài nước.
Hướng tới một điểm đến xanh, an toàn và giàu bản sắc
Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Đề án xây dựng mười nhóm giải pháp triển khai đồng bộ, nâng cao nhận thức cộng đồng, hoàn thiện thể chế chính sách, đa dạng hóa sản phẩm du lịch, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, phát triển nguồn nhân lực, đẩy mạnh xúc tiến quảng bá, bảo tồn văn hóa và môi trường, chuyển đổi số, quản lý sức chứa điểm đến và tăng cường năng lực quản lý điểm đến theo mô hình hiện đại.
Một điểm sáng đáng ghi nhận là cách tiếp cận thực tiễn, gắn liền với đời sống cộng đồng dân cư, những chủ thể trực tiếp hưởng lợi từ du lịch. Đề án đề xuất tổ chức tập huấn ngay tại các mô hình homestay thành công để người dân thấy rõ lợi ích kinh tế; xây dựng quy tắc ứng xử cộng đồng nhằm giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ kiến trúc truyền thống như nhà trình tường, nhà sàn; đồng thời phát động các phong trào “Check-in xanh”, “Đổi rác lấy quà”, “Hành trình không dấu vết” để lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường.
Về hạ tầng, Đề án ưu tiên hoàn thiện cao tốc Tuyên Quang – Hà Giang, nâng cấp các quốc lộ trọng điểm, phát triển bến thủy nội địa tại lòng hồ Na Hang – Lâm Bình và tuyến sông Gâm – Nho Quế, nghiên cứu các mô hình giao thông xanh như xe điện, thuyền điện. Đáng chú ý, Đề án đặt tầm nhìn dài hạn khi đề xuất thí điểm các phương tiện bay hiện đại như eVTOL, drone chở khách tại những vùng địa hình chia cắt như Na Hang, Lâm Bình, hướng đi đón đầu xu thế công nghệ của ngành du lịch toàn cầu.
Song song đó, công tác bảo tồn được đặt lên hàng đầu với các giải pháp như ban hành quy chế quản lý kiến trúc cảnh quan vùng Cao nguyên đá Đồng Văn, kiểm soát chiều cao công trình, hạn chế bê tông hóa, ưu tiên vật liệu thân thiện môi trường. Đề án cũng đề xuất quản lý sức chứa thông minh bằng trí tuệ nhân tạo và đặt chỗ trực tuyến tại các điểm nhạy cảm sinh thái, hướng tới bộ chỉ số đánh giá theo bốn trụ cột của Hội đồng Du lịch bền vững toàn cầu (GSTC): Quản lý – Kinh tế – Văn hóa – Môi trường.
Để triển khai Đề án hiệu quả, tỉnh sẽ tăng cường cơ chế chỉ đạo, phối hợp liên ngành, với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm đầu mối tham mưu, cùng sự tham gia của các sở, ngành, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng. Việc phân công rõ trách nhiệm, tăng cường phối hợp được kỳ vọng sẽ đưa các mục tiêu của Đề án vào thực tiễn, hạn chế chồng chéo và nâng cao hiệu quả quản lý, phát triển du lịch trên toàn tỉnh.
Có thể nói, Đề án phát triển du lịch tỉnh Tuyên Quang đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 là kết tinh của tầm nhìn chiến lược, phản ánh khát vọng vươn lên mạnh mẽ của một vùng đất giàu truyền thống cách mạng, đậm đà bản sắc văn hóa và sở hữu những kỳ quan thiên nhiên có một không hai. Từ những nếp nhà trình tường trên Cao nguyên đá, dòng Nho Quế xanh biếc uốn lượn giữa hẻm vực hùng vĩ, đến mái đình Tân Trào lịch sử và làn điệu Then ngân vang giữa núi rừng, tất cả đang hội tụ trong một chiến lược phát triển thống nhất, bài bản và có chiều sâu.
Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về định hướng chiến lược, sự phân công trách nhiệm rõ ràng và những giải pháp cụ thể, thiết thực, Tuyên Quang đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành điểm đến “An toàn – Bản sắc – Khác biệt”, một trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao trên bản đồ khu vực và quốc tế. Với nền tảng tài nguyên phong phú cùng chiến lược phát triển được hoạch định bài bản, du lịch Tuyên Quang hoàn toàn có cơ sở để cất cánh, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của địa phương trong những thập kỷ tới.
Lê Hanh
Nguồn: baophapluat.vn
