Một bữa ăn hợp lý là điều kiện cần để chăm sóc sức khỏe học sinh, nhưng chưa đủ để bảo đảm sự phát triển thể chất. Trẻ em còn cần được vận động thường xuyên, từ giờ chơi, các hoạt động thể chất trong trường đến thể thao và những hình thức vận động phù hợp ngoài giờ học.
Bài viết này trong chuyên đề Dinh dưỡng học đường
Vận động không chỉ trong giờ thể dục
Mô hình điểm “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên” do Tập đoàn TH khởi xướng, với sự đồng hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Viện Dinh dưỡng Quốc gia và các chuyên gia, được triển khai thí điểm tại 10 tỉnh, thành đại diện cho 5 vùng sinh thái trên cả nước trong năm học 2020-2021.
Tại tọa đàm “Dinh dưỡng học đường và giải pháp chuẩn hóa bữa ăn học đường” diễn ra mới đây, thạc sĩ Hà Thị Phương, Quản lý dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng TH, cho biết mô hình kết hợp can thiệp dinh dưỡng, giáo dục dinh dưỡng và giáo dục thể chất. Theo bà, việc kết hợp ăn uống với vận động là một điểm mới, hướng tới hỗ trợ sự phát triển của trẻ.
Từ góc độ chính sách, tiến sĩ, bác sĩ (TS.BS) Bùi Thị Mai Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Khoa học kỹ thuật dinh dưỡng – Thực phẩm, Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng đã xác định việc xây dựng bữa ăn học đường hợp lý cần đi cùng tăng cường hoạt động thể lực trong hệ thống giáo dục.
Bà cũng đề cập Quyết định 41 về Đề án bảo đảm dinh dưỡng hợp lý và tăng cường hoạt động thể lực trong trường học. Như vậy, kết hợp dinh dưỡng với vận động không chỉ là cách tiếp cận của một mô hình thí điểm mà còn phù hợp với định hướng chính sách về chăm sóc sức khỏe học đường.
Tạo cơ hội vận động trong suốt ngày học
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trẻ em và thanh thiếu niên từ 5-17 tuổi nên thực hiện trung bình ít nhất 60 phút hoạt động thể lực cường độ vừa đến mạnh mỗi ngày (tính bình quân trong tuần). Hoạt động này có thể diễn ra ở nhiều bối cảnh, từ trường học, gia đình đến cộng đồng, thông qua vui chơi, thể thao, đi bộ, đạp xe và những hình thức phù hợp với lứa tuổi.
Đây là tổng mức hoạt động thể lực được khuyến nghị, không có nghĩa toàn bộ thời lượng phải được thực hiện tại trường. Tuy nhiên, trường học có vai trò quan trọng trong việc tạo thêm cơ hội vận động, nhất là với những học sinh ít có điều kiện tham gia hoạt động thể chất ngoài giờ học.
Vì vậy, việc tổ chức hoạt động thể chất trong trường cần được nhìn nhận rộng hơn số tiết giáo dục thể chất theo thời khóa biểu. Điều cần quan tâm là học sinh có thực sự vận động trong giờ học, giờ ra chơi và các hoạt động ngoài giờ hay không; thời lượng, cường độ vận động ra sao; những em ít có cơ hội tham gia có được hỗ trợ phù hợp hay không.
Khả năng tổ chức các hoạt động này cũng phụ thuộc vào điều kiện thực tế của từng trường. Tại tọa đàm, thạc sĩ Hà Thị Phương đề cập nhu cầu hỗ trợ chính sách và cải thiện cơ sở vật chất, trong bối cảnh điều kiện giữa các vùng miền còn chênh lệch, có nơi chưa đáp ứng được những yêu cầu tối thiểu để triển khai bữa ăn học đường theo mô hình.
Thông tin này cho thấy những khác biệt về điều kiện triển khai cần được tính đến khi mở rộng các chương trình học đường. Riêng với hoạt động thể lực, các giải pháp cần phù hợp với cơ sở vật chất, nhân lực và điều kiện của từng trường, để học sinh có cơ hội tham gia thường xuyên, an toàn và phù hợp với lứa tuổi, khả năng.
Cải thiện dinh dưỡng, hướng tới phát triển thể chất
Theo thạc sĩ Hà Thị Phương, mô hình điểm “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên” hướng tới cải thiện tình trạng dinh dưỡng và nâng cao sức khỏe toàn diện cho học sinh. Quá trình triển khai cũng giúp nhà trường tích lũy kinh nghiệm về quản lý dinh dưỡng và giáo dục thể chất.
Ở hợp phần vận động, mô hình có sự tham gia của các chuyên gia giáo dục thể chất trong xây dựng chương trình, bài tập rèn luyện hằng ngày và các hình thức vận động phù hợp với từng lứa tuổi. Theo bà, với trẻ mầm non, các chuyên gia thiết kế bài tập, trò chơi vận động; với học sinh tiểu học, các nội dung cũng được xây dựng phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, kèm giáo án để giáo viên tham khảo và tổ chức thực hiện.
Cách tiếp cận này cho thấy việc tăng cường vận động không chỉ dừng ở yêu cầu chung mà cần được cụ thể hóa thành những hoạt động phù hợp với khả năng của học sinh và điều kiện tổ chức tại trường. Các bài tập, trò chơi và giáo án tham khảo cũng là những nội dung hỗ trợ giáo viên đưa hoạt động thể chất vào sinh hoạt học đường, thay vì chỉ trông chờ vào những buổi tập luyện riêng lẻ.
Mô hình đồng thời chú trọng giáo dục dinh dưỡng và sự phối hợp giữa nhà trường, phụ huynh với học sinh nhằm hình thành thói quen lành mạnh. Với cách tiếp cận này, kết quả không chỉ được nhìn qua sự thay đổi về tình trạng dinh dưỡng hay thể lực, mà còn qua khả năng tổ chức, mức độ tham gia và tính duy trì của các hoạt động trong đời sống học đường.
Thạc sĩ Hà Thị Phương cho biết quá trình triển khai mô hình có lựa chọn trường, điều tra ban đầu, theo dõi và đánh giá – theo lộ trình của một công trình nghiên cứu khoa học. Việc xem xét kết quả cũng bao gồm phản hồi từ nhà trường, học sinh và phụ huynh. Đây là những góc nhìn bổ sung để nhận diện cách chương trình được tiếp nhận và thực hiện trong thực tế.
Với hợp phần vận động, những khía cạnh đáng quan tâm gồm thời lượng hoạt động thực tế, tỉ lệ học sinh tham gia, mức độ phù hợp với từng lứa tuổi và khả năng duy trì theo thời gian. Qua đó, có thể nhìn rõ hơn việc tạo cơ hội vận động cho học sinh được thực hiện như thế nào, bên cạnh mục tiêu cải thiện dinh dưỡng ban đầu./.
Bình luận
Nguồn: treemvietnam.net.vn
