Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về quy trình kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất hạn chế tổ chức kiểm tra vào tháng 1, tháng 5, tháng 6 và tháng 12 nhằm tránh ảnh hưởng đến tiến độ năm học và các kỳ thi.
Bộ GD&ĐT đăng tải dự thảo Thông tư quy định về quy trình kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục trên Cổng thông tin điện tử để lấy ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa Nghị định số 217/2025/NĐ-CP ngày 5/8/2025 của Chính phủ về hoạt động kiểm tra chuyên ngành, đồng thời hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục.
Đề xuất hạn chế kiểm tra vào 4 tháng trong năm
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc phân định thẩm quyền, tổ chức kiểm tra chuyên ngành theo nhiều phương thức, gồm kiểm tra trực tiếp, kiểm tra trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu điện tử hoặc kết hợp các phương thức. Trong đó, kiểm tra trực tuyến, từ xa được ưu tiên áp dụng đối với các đơn vị có hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, hồ sơ điện tử bảo đảm đầy đủ, chính xác, có khả năng khai thác và đáp ứng yêu cầu kiểm tra.
Việc lựa chọn phương thức kiểm tra căn cứ vào tính chất, nội dung, đối tượng, mức độ rủi ro và điều kiện thực tế. Trường hợp phát sinh trở ngại kỹ thuật, đối tượng kiểm tra không cung cấp hồ sơ, tài liệu hoặc không thực hiện đầy đủ yêu cầu giải trình, Trưởng đoàn kiểm tra báo cáo người ra quyết định kiểm tra xem xét chuyển sang kiểm tra trực tiếp.
Để hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ năm học và các kỳ thi, dự thảo quy định hạn chế bố trí các cuộc kiểm tra vào tháng 1, tháng 5, tháng 6 và tháng 12, trừ trường hợp kiểm tra các kỳ thi, cuộc thi; kiểm tra có dấu hiệu vi phạm hoặc theo yêu cầu của thủ trưởng cơ quan có thẩm quyền kiểm tra chuyên ngành.
Về thời gian và địa điểm làm việc, Trưởng đoàn kiểm tra phải thông báo bằng văn bản cho đối tượng kiểm tra chậm nhất 3 ngày làm việc trước ngày công bố quyết định kiểm tra, trừ các trường hợp ngoại lệ theo quy định. Đối với hình thức kiểm tra trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu điện tử, thời gian và phương thức thực hiện phải được thông báo và thống nhất với đối tượng kiểm tra.
Để hạn chế chồng chéo, trùng lặp, dự thảo quy định kế hoạch kiểm tra chuyên ngành của Bộ GD&ĐT được gửi đến Thanh tra Chính phủ trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày ban hành. Kế hoạch kiểm tra của UBND cấp tỉnh, cấp xã được gửi đến Thanh tra tỉnh để xử lý chồng chéo, trùng lặp theo quy định của pháp luật.
Quy định kiểm tra các kỳ thi và trách nhiệm khắc phục sau kiểm tra
Dự thảo Thông tư cũng quy định quy trình kiểm tra chuyên ngành đối với việc tổ chức các kỳ thi, cuộc thi do Bộ GD&ĐT và địa phương quy định.
Các kỳ thi, cuộc thi thuộc phạm vi kiểm tra gồm kỳ thi tốt nghiệp THPT; kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia THPT; kỳ thi chọn học sinh THPT vào các đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế và khu vực; cuộc thi khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT cùng các kỳ thi, cuộc thi, hội thi khác.
Theo dự thảo, hoạt động kiểm tra có thể được tiến hành ngay trong quá trình tổ chức các khâu của kỳ thi, cuộc thi. Sau khi kiểm tra trực tiếp, Đoàn kiểm tra lập biên bản ghi nhận những ưu điểm, tồn tại, hạn chế, bất cập, vi phạm (nếu có); đồng thời đề xuất, kiến nghị xử lý, khắc phục kịp thời nhằm bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy định.
Trường hợp việc kiểm tra được thực hiện sau khi các khâu của kỳ thi, cuộc thi kết thúc, quy trình kiểm tra được áp dụng theo quy định tại dự thảo Thông tư.
Đối với việc xử lý kết quả kiểm tra, dự thảo quy định thời gian hoàn thiện báo cáo kết quả kiểm tra và văn bản yêu cầu chấn chỉnh, khắc phục là 30 ngày kể từ ngày kết thúc thời hạn kiểm tra. Trường hợp phức tạp do người ra quyết định kiểm tra xác định, thời gian này không quá 45 ngày.
Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được báo cáo kết quả kiểm tra, người ra quyết định kiểm tra xem xét, ban hành văn bản yêu cầu chấn chỉnh, khắc phục nếu có.
Dự thảo cũng quy định việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các quyết định xử lý và yêu cầu chấn chỉnh, khắc phục sau kiểm tra. Theo đó, đối tượng kiểm tra có trách nhiệm báo cáo bằng văn bản kết quả thực hiện trong thời hạn được yêu cầu. Người có thẩm quyền căn cứ kết quả thực hiện của đối tượng kiểm tra để xem xét, quyết định kết thúc hoặc tiếp tục theo dõi, đôn đốc.
