Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học. Điểm mới đáng chú ý là đề xuất công nhận cả kết quả học tập, kỹ năng nghề, chứng chỉ chuyên môn và kinh nghiệm làm việc của người học.
Dự thảo được xây dựng trên cơ sở Luật Giáo dục, Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Giáo dục đại học năm 2025, nhằm hoàn thiện cơ chế liên thông trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Mục tiêu của dự thảo là tăng tính kết nối giữa các trình độ đào tạo, mở rộng cơ hội học tập suốt đời, tạo điều kiện để người học có thể tiếp tục nâng cao trình độ theo nhiều lộ trình khác nhau, đồng thời bảo đảm chất lượng đào tạo và đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực.
Tháo gỡ rào cản học tập suốt đời
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhu cầu học tập nâng cao trình độ, chuyển đổi nghề nghiệp và cập nhật kỹ năng của người dân ngày càng lớn. Tuy nhiên, việc công nhận kết quả học tập giữa các trình độ đào tạo hiện còn chưa đồng đều.
Nhiều người học vẫn phải học lại những nội dung đã tích lũy trước đó. Trong khi đó, kinh nghiệm làm việc, kỹ năng nghề nghiệp và năng lực hình thành trong quá trình lao động chưa được ghi nhận đầy đủ khi người học tiếp tục học lên trình độ cao hơn.
Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm tháo gỡ những rào cản này, tạo cơ chế liên thông thống nhất giữa các trình độ từ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng đến đại học.
Chuyển từ “đã học gì” sang “làm được gì”
Một trong những điểm mới quan trọng của dự thảo là mở rộng cách thức công nhận kết quả học tập.
Nếu trước đây việc liên thông chủ yếu dựa trên môn học, học phần hoặc tín chỉ đã hoàn thành, dự thảo đề xuất cho phép cơ sở giáo dục xem xét công nhận cả năng lực nghề nghiệp, chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia, chứng chỉ chuyên môn, kinh nghiệm làm việc và các kết quả đánh giá năng lực có minh chứng phù hợp.
Cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển đổi từ việc xem người học “đã học gì” sang đánh giá người học “làm được gì”. Qua đó, những năng lực được hình thành trong thực tiễn lao động, nghề nghiệp cũng có thể được xem xét trong quá trình học liên thông.
Dự thảo cũng bổ sung cơ chế linh hoạt đối với các ngành STEM, kỹ thuật, công nghệ và các ngành trọng điểm quốc gia. Theo đó, cơ sở giáo dục được chủ động hơn trong tuyển sinh, công nhận kết quả học tập và xác định học phần bổ sung, nhằm thu hút, phát triển nguồn nhân lực cho các lĩnh vực này.
Hạn chế học lại nội dung đã đáp ứng chuẩn đầu ra
Dự thảo đề xuất nguyên tắc công nhận tối đa kết quả học tập và năng lực đã tích lũy, hạn chế việc người học phải học lại những nội dung đã đáp ứng chuẩn đầu ra tương đương.
Các cơ sở giáo dục có trách nhiệm công nhận tối đa kết quả học tập, kỹ năng và kinh nghiệm của người học nếu đáp ứng yêu cầu của chương trình đào tạo.
Quy định này được kỳ vọng giúp giảm thời gian học tập, giảm chi phí cho người học, đồng thời phát huy hiệu quả các kết quả học tập và kinh nghiệm đã được tích lũy trước đó.
Tuy nhiên, dự thảo vẫn xác định bảo đảm chất lượng đào tạo là nguyên tắc xuyên suốt. Người học liên thông phải đáp ứng cùng chuẩn đầu ra và điều kiện tốt nghiệp như những người học khác trong cùng chương trình đào tạo.
Tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình
Dự thảo trao quyền chủ động nhiều hơn cho các cơ sở giáo dục trong việc đánh giá, công nhận kết quả học tập và xây dựng lộ trình học tập phù hợp với từng người học.
Việc công nhận kết quả học tập phải dựa trên chuẩn đầu ra, được thực hiện công khai, minh bạch, có khả năng kiểm chứng và gắn với trách nhiệm giải trình về chất lượng đào tạo.
Dự thảo cũng yêu cầu các cơ sở giáo dục lưu trữ, cập nhật và kết nối dữ liệu về công nhận kết quả học tập với cơ sở dữ liệu giáo dục quốc gia, bảo đảm khả năng truy xuất, kiểm tra và hậu kiểm.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.
Nguồn:baophapluat.vn
