Mùa tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 – 2027 đang diễn ra với nhịp độ sôi động ngay từ những tháng đầu năm khiến học sinh, phụ huynh và nhà trường “tăng nhiệt” từ rất sớm. Ngày sau kỳ nghỉ Tết, cuộc đua vào lớp 10 đã xuất hiện với hình ảnh các em học sinh, phụ huynh cạnh tranh, đăng ký sớm và lựa chọn phương thức học phù hợp, nhất là tại các thành phố lớn.
Tín hiệu “nóng” từ những tháng đầu năm
Một trong những hình ảnh mới nhất của mùa tuyển sinh lớp 10 năm 2026 là cảnh phụ huynh xếp hàng từ nửa đêm trước cổng trường THPT Phan Bội Châu ở Hà Đông, Hà Nội nhằm nhận số thứ tự nộp hồ sơ cho con em mình. Tình trạng này diễn ra ngay cả khi thời tiết mưa gió và nhiều người mang theo ghế nhựa, áo mưa, đồ ăn uống để “trụ” suốt đêm chờ tới lượt.
Được biết, chỉ riêng trong buổi tiếp nhận hồ sơ đầu tiên của trường này, đã có hơn 300 phụ huynh đến sớm từ vài giờ trước khi trường mở cửa, số còn lại phải chuyển sang hình thức đăng ký trực tuyến. Điều này phản ánh tâm lý căng thẳng về việc lựa chọn “suất” vào THPT của phụ huynh, học sinh trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt vào lớp 10 năm học 2026 – 2027.
Sáng 3/3, Hiệu trưởng Trường THPT Phan Bội Châu, ông Vũ Thành Thái cho biết nhà trường không yêu cầu phụ huynh xếp hàng, song có thể do tâm lý lo lắng nên dẫn tới việc tập trung đông người. Sau đó, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội yêu cầu các cơ sở giáo dục chuyển sang tuyển sinh trực tuyến.
Không riêng Hà Nội, ở nhiều tỉnh, thành khác như TP HCM hay Đà Nẵng kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vẫn giữ vai trò là cửa ngõ quan trọng vào giáo dục trung học phổ thông công lập. Như ở TP HCM, Sở GD&ĐT đã đề xuất tổ chức kỳ thi sớm vào ngày 1 và 2/6/2026 cho hơn 170.000 học sinh lớp 9 đăng ký dự thi, đây là con số đông nhất từ trước đến nay. Sở GD&ĐT Đà Nẵng vừa ban hành hướng dẫn chuẩn bị cho các kỳ thi quan trọng trong năm 2026. Điểm đáng chú ý nhất là việc công bố khung thời gian dự kiến cho kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026 – 2027 diễn ra từ ngày 23 – 25/5. Còn đến ngày 4/3/2026 đã có 26/34 tỉnh, thành trên cả nước nhanh chóng công bố chính thức môn thi thứ ba bên cạnh Toán và Ngữ văn, chủ yếu là môn Tiếng Anh.
Chỉ tiêu hạn hẹp, áp lực kỳ tuyển sinh vào lớp 10 gia tăng
Một trong những nguyên nhân dẫn tới căng thẳng này là do nguồn tuyển sinh lớp 10 công lập vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Ở đô thị lớn như Hà Nội, mặc dù kỳ tuyển sinh năm học 2025 – 2026, Hà Nội có 122 trường trung học phổ thông công lập, gồm 4 trường chuyên, 115 trường không chuyên và 3 trường tự chủ nhưng vẫn đủ “suất” cho số lượng học sinh ở thành phố. Với khoảng gần 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS mỗi năm ở Hà Nội, chỉ có gần 88.000 chỉ tiêu tuyển sinh vào các trường THPT công lập tỷ lệ này vẫn chỉ khoảng hơn 60%. Điều đó đồng nghĩa với việc hàng chục nghìn học sinh mỗi năm không thể vào được trường công lập dù có lực học khá tốt.
Không chỉ ở Hà Nội, nhiều tỉnh, địa phương đã có dấu hiệu số lượng học sinh tăng mạnh, theo thống kê của ngành GD&ĐT Hà Tĩnh, năm nay toàn tỉnh có hơn 22.600 học sinh lớp 9, tăng gần 4.000 em so với năm học trước. Trong khi đó, dự báo chỉ tiêu tuyển sinh vào các trường THPT công lập không tăng, kỳ thi vào lớp 10 năm nay được đánh giá sẽ cạnh tranh gay gắt hơn.
Năm nay, chuẩn bị cho công tác tuyển sinh năm học 2026 – 2027, nhiều Sở GD&ĐT đã yêu cầu các trường chất lượng cao và trường tư thục thực hiện tuyển sinh theo hình thức trực tuyến trên cổng thông tin điện tử của đơn vị theo đúng thời gian quy định; không được yêu cầu học sinh, cha mẹ học sinh nộp tiền giữ chỗ, đặt cọc hoặc các khoản thu không đúng quy định. Các trường tuyển sinh vượt chỉ tiêu được giao của năm học trước và đã bị xử lý vi phạm hành chính là căn cứ để Sở GD&ĐT xem xét điều chỉnh, giảm hoặc không giao chỉ tiêu tuyển sinh cho năm học tiếp theo.
Vì vậy, mặc dù nhiều trường tư thục mở cổng tuyển sinh sớm giúp phụ huynh có thêm lựa chọn, tuy nhiên, việc đăng ký tại nhiều nơi đồng thời khiến các gia đình phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc thi vào trường công lập hay xét tuyển tại trường ngoài công lập. Áp lực lựa chọn vừa phải ôn thi, vừa phải đăng ký xét tuyển và tìm cơ hội tốt nhất cho con khiến nhiều phụ huynh và học sinh “chạy nước rút” ngay từ đầu năm.
Ngoài việc chủ động lựa chọn nhiều phương án an toàn cho kỳ tuyển sinh vào lớp 10, phụ huynh, học sinh còn phải lên kế hoạch ôn thi từ rất sớm. Với chương trình giáo dục phổ thông 2018 thiên về vận dụng linh hoạt kiến thức, học sinh phải rèn luyện các kỹ năng để tự tin làm bài thi chuyển cấp.
Nguồn: Pháp luật Việt Nam
