Trong đời sống tâm linh của người Việt, cúng ông Công ông Táo là một trong những nghi lễ quan trọng, mở đầu cho chuỗi phong tục chuẩn bị đón tết Nguyên đán.
Tết ông Công, ông Táo năm 2026 rơi vào ngày thứ ba 10/2 dương lịch (ngày 23 tháng Chạp năm Ất Tỵ). Ngày lễ này có ý nghĩa tâm linh và giáo dục rất lớn với người Việt.
Ý nghĩa của lễ cúng ông Công, ông Táo
Theo quan niệm dân gian, ông Táo, hay còn được biết đến là Táo Quân hoặc Thổ Công, đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý mọi hoạt động của gia chủ. Ông không chỉ là vị thần quyết định về may mắn, rủi ro, phúc họa của gia đình, mà còn đảm bảo bình yên cho ngôi nhà. Tục cúng ông Táo mang theo mong muốn cho sự ấm no và đầy đủ, trước khi chú ý đến việc thờ “thần Bếp” – người chịu trách nhiệm quản lý bếp núc.
Khi ông Táo trở về trời, ông sẽ báo cáo với Ngọc Hoàng về hành vi và công việc của mỗi gia đình dưới hạ giới. Việc sử dụng cá chép làm phương tiện để ông Táo trở về trời trở thành một phần quan trọng của nghi lễ. Sau khi hoàn thành lễ cúng, mọi gia đình thường thả con cá chép vào sông hoặc ao, tượng trưng cho sự vượt qua khó khăn và thăng hoa, biểu hiện tinh thần kiên trì và bền bỉ để đạt được thành công.
Ngày ông Táo về trời có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với người Việt. Đây là dịp để gia đình sum họp, đoàn tụ, cùng nhau chuẩn bị mâm cúng để tiễn ông Táo về trời. Mâm cúng ông Táo thể hiện lòng thành kính của gia chủ đối với các vị thần Táo, cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng, gia đình hòa thuận, hạnh phúc.
Ngoài ra, ngày ông Táo về trời cũng là dịp để mọi người nhắc nhở bản thân về những việc làm tốt, xấu trong năm cũ. Đây là thời điểm để mọi người tự nhìn nhận lại bản thân, sửa đổi những sai lầm, hướng tới một năm mới tốt đẹp hơn.
Ngày giờ đẹp cúng ông Công, ông Táo năm 2026
Nhiều gia đình có thói quen chọn ngày, giờ đẹp để tiến hành lễ cúng với mong muốn cầu tài lộc, may mắn. Theo nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải (Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam), gia chủ có thể cúng Táo quân trong khoảng từ ngày 19 đến ngày 24 tháng Chạp.
Cụ thể, các khung giờ đẹp cúng ông Công ông Táo năm 2026 được gợi ý như sau:
Ngày 19 tháng Chạp: từ 11 giờ đến 15 giờ
Ngày 20 tháng Chạp: từ 17 giờ đến 19 giờ
Ngày 21 tháng Chạp: từ 9 giờ đến 11 giờ hoặc 15 giờ đến 17 giờ
Ngày 23 tháng Chạp: từ 5 giờ đến 7 giờ; 11 giờ đến 15 giờ; 17 giờ đến 19 giờ
Ngày 24 tháng Chạp: từ 17 giờ đến 19 giờ
Việc lựa chọn ngày giờ phù hợp giúp gia chủ thêm an tâm về mặt tinh thần. Tuy nhiên, theo các chuyên gia văn hóa – phong thủy, yếu tố quan trọng nhất của lễ cúng ông Công, ông Táo vẫn là lòng thành, sự trang nghiêm và cách hành lễ đúng mực, thể hiện sự trân trọng những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Nghi thức cúng ông Công ông Táo
Khi lễ vật và mâm cỗ đã được chuẩn bị đầy đủ, gia chủ ăn mặc chỉnh tề, giữ tâm thế trang nghiêm để thắp hương và đọc văn khấn tiễn ông Công, ông Táo về trời.
Nội dung bài khấn thường bắt đầu bằng lời cảm tạ các vị thần đã phù hộ cho gia đình trong suốt một năm qua được bình an, mạnh khỏe, gia đạo êm ấm. Tiếp đó là lời xin được lượng thứ cho những điều còn thiếu sót, chưa trọn vẹn, đồng thời nguyện cầu tiếp tục được che chở trong năm mới, mong sức khỏe dồi dào, gia đạo an khang, công việc hanh thông.
Sau khi hương gần tàn, gia chủ tiến hành lễ tạ, hóa vàng mã và phóng sinh cá chép tại ao, hồ, sông, suối, những nơi có nguồn nước sạch để cá có thể sinh sống. Khi thả cá, cần nhẹ nhàng nghiêng miệng túi hoặc đặt cá xuống nước để cá tự bơi ra, tuyệt đối không thả cả túi nilon xuống môi trường hay ném cá từ trên cao. Túi đựng cá cần được thu gom, bỏ đúng nơi quy định.
Trong thời khắc thả cá, gia chủ nên giữ tâm trí thanh tịnh, không cầu xin nhiều điều, chỉ khấn thầm việc phóng sinh cá chép để hành trình về trời của các Táo quân được suôn sẻ. Sau đó, nên nán lại quan sát, bảo đảm cá đã bơi đi an toàn rồi mới kết thúc nghi lễ.
Lễ cúng ông Công ông Táo không nên trở thành áp lực hay hình thức, bởi điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và mong ước về một năm mới ấm no, thuận hòa.
Nguồn: Báo Công Thương
